tv LIVE radio LIVE tv LIVE
meer NPO start
EenVandaag Opiniepanel

PVV daalt verder in zetelpeiling na installatie van het nieuwe kabinet, CDA wint

PVV daalt verder in zetelpeiling na installatie van het nieuwe kabinet, CDA wint
Henri Bontenbal (CDA) en Geert Wilders (PVV) tijdens een verkiezingsdebat
Bron: ANP

In de eerste zetelpeiling na de installatie van het kabinet-Schoof verliest de PVV 4 zetels. Vorige maand liep er ook al zo’n groep kiezers weg bij de partij van Geert Wilders. Dat blijkt uit de nieuwe zetelpeiling van EenVandaag en Ipsos I&O.

De PVV staat nu op 40 zetels: nog altijd 3 meer dan de 37 zetels die de partij in november bij de Tweede Kamerverkiezingen haalde, maar wel het laagste aantal in de peilingen sindsdien. Het CDA wint juist: die partij krijgt er 3 virtuele zetels bij en staat nu op 9.

Nieuwe kiezers weer weg

Al snel na de verkiezingswinst trok de PVV nieuwe kiezers aan en steeg eerder dit jaar richting de 50 zetels in de peiling. Vooral mensen die bij de verkiezingen nog thuis waren gebleven, en mensen die VVD en NSC hadden gestemd, vonden hun weg naar de partij van Wilders.

Maar het zijn vooral die 'nieuwe' kiezers die de partij nu ook weer verlaten. Mensen die bij de verkiezingen al op de PVV stemden, blijven de partij juist grotendeels trouw.

Zoveel zetels haalde de PVV het afgelopen jaar in de zetelpeiling.

'Gebrek aan kundige mensen'

Een deel van de weggelopen kiezers heeft het gevoel dat 'er nog te weinig gebeurt' nu het nieuwe kabinet is geïnstalleerd. Maar ze wijzen vooral op het gebrek aan ervaring van PVV-politici. Dat valt de weggelopen kiezers op nu de bewindspersonen aan de slag zijn gegaan.

"Door gebrek aan goede mensen ga ik afhaken van de PVV", zegt een voormalig PVV-kiezer. En een ander: "Omdat er geen kundige mensen zitten in de partij. En met alleen schreeuwen kan je geen land regeren." Ook het social mediagebruik van politici stuit kiezers tegen de borst: "Dat domme gedrag op X moet verboden worden voor politici."

Andere coalitiepartijen stabiel

Bij de andere coalitiepartijen verandert er weinig in de zetelpeiling. De VVD staat het hele jaar al rond de 20 zetels en haalt er deze maand 21, dat is 1 zetel meer dan in juni. NSC staat stabiel op 11 (-1) en BBB op 8 (+2). De partij van Caroline van der Plas schommelt sinds de verkiezingen tussen de 6 en 8 zetels.

Bij de verkiezingen, inmiddels 8 maanden geleden, haalden de vier coalitiepartijen samen 88 zetels. Een kleine maand na de installatie van het kabinet-Schoof zijn daar nog 80 zetels van over, nog altijd genoeg voor een meerderheid in de Tweede Kamer.

info

'Wachten op echte resultaten'

Ook volgens politiek verslaggever Marloes Lemsom zien kiezers nog geen resultaten van het nieuwe kabinet. En dit kan nog duren tot Prinsjesdag of net daarvoor, want dan wordt pas duidelijk wat de plannen van premier Dick Schoof en zijn ministersploeg precies zijn. "Dan komt het nieuwe kabinet met én het nieuwe regeerprogramma - een uitwerking van de plannen die ze tot nu toe hadden - en de begroting voor volgend jaar."

"Daar zullen ook bezuinigingen bij zitten, want daar ontkomen ze niet aan als ze zich aan begrotingsregels willen houden. Er zijn flink wat tegenvallers", vertelt ze over de financiële punten. Wetgeving over bijvoorbeeld migratie gaat langer duren, verwacht Lemsom. "Dat moet nog helemaal uitgewerkt worden en omdat er ook Europese wetgeving mee gemoeid is, zal dat nog veel langer duren dan het begin van het politieke jaar."

Bekijk ook

Bontenbal trekt kiezers

Aan de oppositiekant staat het CDA voor het eerst in lange tijd op winst. De partij krijgt er in de zetelpeiling 3 zetels bij en staat nu op 9. Dat is het hoogste aantal sinds het aantreden van Henri Bontenbal als partijleider, bijna een jaar geleden. En het is vooral hij die de nieuwe kiezers aantrekt.

De manier waarop Bontenbal zich heeft laten zien als oppositie tegen het nieuwe kabinet is veel mensen goed bevallen. Kiezers die overstappen naar het CDA noemen hem 'fatsoenlijk', 'genuanceerd' en 'positief'. "In de verharde Tweede Kamer is hij een rustpunt die standpunten goed en duidelijk kan verwoorden", vat een nieuwe CDA-stemmer een breed gedragen gevoel samen.

info

'CDA lacht in het vuistje'

Volgens politiek verslaggever Marloes Lemsom is dit precies het effect waar het CDA in stilte op gehoopt heeft. "Het CDA was al langer op zijn retour, maar sinds Pieter Omtzigt zijn eigen partij NSC heeft opgericht, gaat het helemaal niet lekker met de christendemocraten."

"Je ziet nu als reactie daarop dat CDA-Kamerleden stiekem in hun vuistje lachen als er bonje is binnen de coalitie. Maar dat willen ze vooral niet laten merken, want de partij wil juist uitstralen dat ze de keurige vluchtheuvel zijn voor afgehaakte stemmers van coalitiepartijen."

Kiezersverloop tussen de Tweede Kamerverkiezingen en nu

PvdA-GroenLinks onveranderd

Verder zijn er weinig verschuivingen in de zetelpeiling. PvdA-GroenLinks staat net als vorige maand op 27. De linkse samenwerking onder leiding van Frans Timmermans werd bij de Tweede Kamerverkiezingen de tweede partij van het land en is dat virtueel nog steeds.

D66 gaat dit jaar op en neer tussen 10 en 12 zetels. Deze maand heeft de partij van Rob Jetten er 10, 2 minder in vergelijking met juni. De rest van de kleinere partijen - CDA en BBB dus uitgezonderd - haalt allemaal tussen de 1 en 5 zetels.

De volledige zetelverdeling van deze maand
info

Over het onderzoek

De zetelverdeling is gebaseerd op onderzoek van Ipsos I&O onder een representatieve steekproef van 1.016 stemgerechtigde Nederlanders. De gegevens zijn verzameld van 26 tot en met 29 juli 2024.

Het onderzoek is gewogen op leeftijd, geslacht, opleiding, regio, werkzaamheid en stemgedrag bij de vorige Tweede Kamerverkiezingen. Voor de zetels gelden statistische marges van +/- 1 procent bij de kleine partijen en +/- 2,5 procent bij de grootste partijen.

Bekijk ook

PVV daalt verder in zetelpeiling na installatie van het nieuwe kabinet, CDA wint.

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Publieke omroep gaat op de schop: wat gaat de kijker daarvan merken? 'Programma's verdwijnen en meer herhalingen'

Publieke omroep gaat op de schop: wat gaat de kijker daarvan merken? 'Programma's verdwijnen en meer herhalingen'
Bron: ANP

De kogel is door de kerk: de publieke omroep wordt grondig hervormd. Van de dertien omroepen blijft een handvol 'omroephuizen' over en de NTR verdwijnt, waardoor nog onduidelijk is wie programma's als Het Klokhuis en het Sinterklaasjournaal gaat maken.

Minister Eppo Bruins, die verantwoordelijk voor is mediabeleid, heeft zijn plannen vandaag in een brief naar de Tweede Kamer gestuurd. Volgens hem moet de publieke omroep beter inspelen op veranderingen in de samenleving en de opkomst van de grote techbedrijven, die de digitale media domineren. Ook wil Bruins 157 miljoen euro bezuinigen.

'Iedereen een plek geven'

"Wat we nodig hebben is een publieke omroep die beter samenwerkt, waar men met elkaar ervoor zorgt dat er meer geluid vanuit de samenleving terechtkomt in de omroepen en de programma's", zegt Bruins over het doel van zijn plannen. "Wat ik hoop is dat we over een paar jaar nog die mooie programma's zien die we nu ook zien, maar dat we merken dat iedereen een plek krijgt in het bestel."

In het huidige omroepbestel gaat dat nu niet goed, vindt de minister. Om een nieuw geluid te laten horen moet je eerst een compleet nieuwe omroep oprichten, met het daarbij minimaal 50.000 leden en een volledig nieuwe organisatie. Tussen een idee en het eerste programma zit volgens hem te veel tijd.

Vier of vijf 'omroephuizen'

Om dit te veranderen, en om kosten te besparen, moeten de huidige dertien omroepen van Bruins - als alles meezit - in 2029 opgaan in vier of vijf 'omroephuizen'. Daarmee is het bijna onvermijdelijk dat bekende omroepnamen zullen verdwijnen. In de toekomst hoeven omroepen bovendien geen leden meer te hebben en kunnen er geen nieuwe omroepen meer toetreden tot het bestel.

Maar om ervoor te zorgen dat alle geluiden die te horen zijn in de maatschappij ook daadwerkelijk een plek krijgen op televisie, radio en internet, wil de minister de omroephuizen verplichten om 'mee te bewegen met veranderende geluiden in de samenleving'. Hoe dat er in de praktijk uit moet gaan zien en wie daar toezicht op houdt, moet nog worden uitgewerkt, erkent hij.

Publieke omroep gaat grondig op de schop: wat gaat de kijker daarvan merken? 'Meer herhalingen'

Wat merkt de kijker?

Wel is het 'onvermijdelijk' dat de kijker of luisteraar iets gaan merken van de plannen, erkent de minister. Dat komt door de jaarlijkse bezuiniging van bijna 160 miljoen euro, maar ook door het verdwijnen van een omroep als de NTR. Die maakt educatieve programma's en (educatieve) jeugdprogramma's. Denk aan Het Klokhuis en het Sinterklaasjournaal, maar ook programma's als Andere Tijden.

De hervormingen van de publieke omroepen leveren volgens Bruins daarnaast niet genoeg geld op om te voorkomen dat in de toekomst ook programma's van andere omroepen op radio en televisie geschrapt zullen moeten worden.

Bekijk ook

'Meer herhalingen'

"Dit zal leiden tot meer herhalingen en minder productie", verwacht mediahistoricus en omroepdeskundige Huub Wijfjes van de Rijksuniversiteit Groningen. Ook is het volgens hem de vraag wie programma's als Het Klokhuis en het Sinterklaasjournaal - 'die breedgedragen zijn' - zal overnemen.

"De minister wil dat de educatieve taken naar andere omroepen gaan", legt hij uit. "Maar wie neemt dat soort programma's over? Of de geschiedenisprogramma's? Dat is onduidelijk."

Terug naar oude systeem

De mediahistoricus zegt dat Nederland met het nieuwe omroepbestel terugkeert naar het systeem dat voor 1968 bestond: omroepen die voor eeuwig in het bestel zitten omdat nieuwe omroepen niet kunnen en mogen toetreden.

En met het opheffen van de NTR, een zogenoemde 'taakomroep' die culturele en educatieve programma's moet uitzenden, keren we volgens Wijfjes terug naar de situatie van voor 1992. "Mijn grootste zorg is: hoe wordt de kwaliteit overeind gehouden met minder geld?"

Bekijk ook

'Eindelijk alles op de schop'

VVD-Kamerlid Claire Martens is juist tevreden dat het omroepbestel nu eindelijk op de schop gaat. Haar partij pleit al jaren voor een grondige stelselherziening omdat de publieke omroep niet meer bij de tijd zou zijn.

In het plan van minister Bruins zegt Martens grotendeels haar eigen plannen terug te zien. "Focus op waar wat ons betreft eigenlijk de publieke omroep voor is. Dus meer op journalistiek, en op het maken van culturele programma's."

Minder geld, minder kwaliteit?

Het Kamerlid zegt dat het 'een feit' is dat de publieke omroep het moet gaan doen met minder geld. "Maar dat betekent niet dat de mensen thuis daar last van gaan hebben", vertelt ze. "Wij willen al die managementlagen, al die bestuurslagen gaan afzwakken. Dus minder geld naar de publieke omroep betekent niet minder geld naar de journalistiek."

Maar volgens omroepdeskundige Wijfjes is dat nog maar de vraag: "De hervorming hinkt op twee gedachten: enerzijds bezuinigen, maar anderzijds investeren in de publieke omroep en journalistiek. Dat is moeilijk met elkaar te verenigingen."

Bekijk ook

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

De regels rond euthanasie: waarom verzoeken vaak worden afgewezen

In 2024 kozen bijna 10.000 Nederlanders voor euthanasie, 10 procent meer dan in een jaar eerder. Toch zitten er strenge voorwaarden aan verbonden. In deze video leggen we uit hoe het proces precies werkt en waarom veel verzoeken afgewezen worden.

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Ook interessant