tv LIVE
meer NPO start
EenVandaag Opiniepanel

Deuk in imago Giro555 door omstreden actiedag oorlog Midden-Oosten: minderheid vindt onderwerp geschikt

Deuk in imago Giro555 door omstreden actiedag oorlog Midden-Oosten: minderheid vindt onderwerp geschikt
De laatste Giro555-actiedag was vorig jaar, voor de slachtoffers van de aardbeving in Turkije en Syrië
Bron: ANP

Slechts 3 op de 10 vinden het goed dat er morgen een actiedag is voor 'alle slachtoffers van de oorlog' in Gaza, Libanon en Israël. Eerdere gevers houden nu de hand op de knip en het imago van Giro555 krijgt een flinke deuk.

Dat blijkt uit onderzoek van EenVandaag onder ruim 22.000 leden van het Opiniepanel in aanloop naar de landelijke actiedag die morgen plaatsvindt. Op radio en televisie worden mensen in het land de hele dag gevraagd om geld te geven voor de slachtoffers van de oorlog in Libanon, Gaza en Israël. Maar bij veel van die mensen leeft flinke weerstand.

Contrast met vorige actie

Zo vindt maar 29 procent het een goede zaak dat er voor oorlogsslachtoffers in deze drie landen een actiedag komt. Een behoorlijk contrast met de vorige actie na de aardbeving in Turkije en Syrië, in februari 2023.

Toen zei twee derde (64 procent) dat doel van de actie geschikt te vinden voor een landelijke dag.

Vinden mensen het een goede of slechte zaak dat er een actiedag komt voor de slachtoffers van de oorlog in het Midden-Oosten?

'Nog meer polarisatie'

"Dit conflict zorgt voor nog meer polarisatie dan de Pietendiscussie. Met zo'n actiedag gaan de schreeuwers er weer met de aandacht vandoor. Je zag het ook op 7 oktober", zegt een deelnemer, die verwijst naar de herdenking van de aanval op Israël vorig jaar.

Een ander verwoordt een sentiment dat breder leeft als volgt: "Er is genoeg geld voor wapens. Dat kunnen ze beter voor de slachtoffers gebruiken. Alles overhoop bombarderen en vervolgens moeten wij maar betalen om de boel weer op te bouwen."

Liever geen geld naar Israël

Ook deelt een groep de onvrede die sommige media deze week uitten over de verdeling van de opbrengst. Hoewel het percentage volgens hulporganisaties niet vaststaat, gaat er naar verluidt 5 procent naar slachtoffers in Israël.

Dat terwijl een derde (35 procent) vindt dat er helemaal geen geld naar Israël zou moeten gaan. Volgens een deel van de panelleden is Israël welvarend genoeg om zelf voor hun slachtoffers te zorgen. Een andere groep vindt dat Israël op dit moment te hard toeslaat in Libanon en Gaza.

Moet er wel of geen geld naar slachtoffers in de volgende landen?

'In de zakken van Hamas'

Anderen hebben juist moeite met het geld dat voor Gaza (60 procent van de opbrengst) en voor Libanon (35 procent van de opbrengst) bestemd is. 22 procent wil dat er niets naar Gaza of Libanon gaat, uit angst dat het 'in de zakken van Hamas of Hezbollah verdwijnt'.

Naar welk land de opbrengst ook gaat, zorgen over het goed terechtkomen van de opbrengst leven breed. 60 procent vreest dat dat bij deze actie verkeerd wordt besteed. Opvallend genoeg is dat niet veel meer dan bij de actie na de aardbeving in Turkije en Syrië (57 procent), terwijl die actie veel beter werd ontvangen. Ook toen waren mensen bang dat het geld aan de strijkstok van de regimes van die landen zou blijven hangen.

Hand op de knip

Dat zorgt ervoor dat deelnemers massaal de hand op de knip zeggen te houden. Ook mensen die bij de afgelopen actiedagen wél gaven. Zo zei bij de aardbeving in Turkije en Syrië slechts 37 procent niet aan die actie te willen geven. Nu is dat driekwart (75 procent).

Van de mensen die bij minstens een van de vorige acties geld doneerden, zegt twee derde niets aan deze actie over te willen maken. Het daadwerkelijke aantal donateurs kan zomaar nog lager uitpakken, aangezien de intentie vaak groter is dan het donatiegedrag in de praktijk.

Geefbereidheid aan oorlogsslachtoffers Midden-Oosten
Slechts 3 op de 10 vinden het goed dat er morgen een actiedag is voor 'alle slachtoffers van de oorlog' in Gaza, Libanon en Israël.

Knauw voor imago Giro555

Tegenvallende geefbereidheid is niet het enige waar de organisatie van de actiedag zich zorgen over moet maken. Het lijkt erop dat het chagrijn over deze actie aan de samenwerkende hulporganisaties blijft plakken. Het vertrouwen in Giro555 daalt namelijk flink ten opzichte van februari vorig jaar.

Hoeveel vertrouwen is er in de hulpverlening van Giro555

Vlak voor de actie voor de slachtoffers van de aardbeving in Turkije en Syrië zei ruim de helft (55 procent) vertrouwen te hebben. Nu is daar nog maar een derde (35 procent) van over. "Normaal alle lof voor Giro555, maar hier hebben ze een blunder begaan. Ze laten zich meetrekken in een moeras van polarisatie, waar ze misschien nog lang last van gaan hebben", zegt iemand die tijdens eerdere acties wel geld overmaakte aan Giro555.

info

Over dit onderzoek

Het onderzoek is gehouden op 14 en 15 oktober 2024. In totaal deden 22.309 mensen mee, onder wie 11.916 mensen die gedoneerd hebben bij minstens één van de laatste vier landelijke acties van Giro555.

Het onderzoek is na weging representatief voor zes variabelen, namelijk: leeftijd, geslacht, opleiding, burgerlijke staat, spreiding over het land en politieke voorkeur, gemeten naar de Tweede Kamerverkiezingen van 2023.

Bekijk ook

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Grote natuurbrand BIJ Ede roept vraag op: zijn we wel genoeg voorbereid op droogte? Het ligt niet alleen aan te weinig regen

Meerdere natuurbranden en een sproeiverbod in Brabant: het is erg droog. En dat terwijl het pas begin april is. Wapenen we ons wel goed genoeg tegen droogte? "Er is in de winter vrij veel regen gevallen, maar dat water is voor een groot deel afgevoerd."

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Publieke omroep gaat op de schop: wat gaat de kijker daarvan merken? 'Programma's verdwijnen en meer herhalingen'

Publieke omroep gaat op de schop: wat gaat de kijker daarvan merken? 'Programma's verdwijnen en meer herhalingen'
Bron: ANP

De kogel is door de kerk: de publieke omroep wordt grondig hervormd. Van de dertien omroepen blijft een handvol 'omroephuizen' over en de NTR verdwijnt, waardoor nog onduidelijk is wie programma's als Het Klokhuis en het Sinterklaasjournaal gaat maken.

Minister Eppo Bruins, die verantwoordelijk voor is mediabeleid, heeft zijn plannen vandaag in een brief naar de Tweede Kamer gestuurd. Volgens hem moet de publieke omroep beter inspelen op veranderingen in de samenleving en de opkomst van de grote techbedrijven, die de digitale media domineren. Ook wil Bruins 157 miljoen euro bezuinigen.

'Iedereen een plek geven'

"Wat we nodig hebben is een publieke omroep die beter samenwerkt, waar men met elkaar ervoor zorgt dat er meer geluid vanuit de samenleving terechtkomt in de omroepen en de programma's", zegt Bruins over het doel van zijn plannen. "Wat ik hoop is dat we over een paar jaar nog die mooie programma's zien die we nu ook zien, maar dat we merken dat iedereen een plek krijgt in het bestel."

In het huidige omroepbestel gaat dat nu niet goed, vindt de minister. Om een nieuw geluid te laten horen moet je eerst een compleet nieuwe omroep oprichten, met het daarbij minimaal 50.000 leden en een volledig nieuwe organisatie. Tussen een idee en het eerste programma zit volgens hem te veel tijd.

Vier of vijf 'omroephuizen'

Om dit te veranderen, en om kosten te besparen, moeten de huidige dertien omroepen van Bruins - als alles meezit - in 2029 opgaan in vier of vijf 'omroephuizen'. Daarmee is het bijna onvermijdelijk dat bekende omroepnamen zullen verdwijnen. In de toekomst hoeven omroepen bovendien geen leden meer te hebben en kunnen er geen nieuwe omroepen meer toetreden tot het bestel.

Maar om ervoor te zorgen dat alle geluiden die te horen zijn in de maatschappij ook daadwerkelijk een plek krijgen op televisie, radio en internet, wil de minister de omroephuizen verplichten om 'mee te bewegen met veranderende geluiden in de samenleving'. Hoe dat er in de praktijk uit moet gaan zien en wie daar toezicht op houdt, moet nog worden uitgewerkt, erkent hij.

Publieke omroep gaat grondig op de schop: wat gaat de kijker daarvan merken? 'Meer herhalingen'

Wat merkt de kijker?

Wel is het 'onvermijdelijk' dat de kijker of luisteraar iets gaan merken van de plannen, erkent de minister. Dat komt door de jaarlijkse bezuiniging van bijna 160 miljoen euro, maar ook door het verdwijnen van een omroep als de NTR. Die maakt educatieve programma's en (educatieve) jeugdprogramma's. Denk aan Het Klokhuis en het Sinterklaasjournaal, maar ook programma's als Andere Tijden.

De hervormingen van de publieke omroepen leveren volgens Bruins daarnaast niet genoeg geld op om te voorkomen dat in de toekomst ook programma's van andere omroepen op radio en televisie geschrapt zullen moeten worden.

Bekijk ook

'Meer herhalingen'

"Dit zal leiden tot meer herhalingen en minder productie", verwacht mediahistoricus en omroepdeskundige Huub Wijfjes van de Rijksuniversiteit Groningen. Ook is het volgens hem de vraag wie programma's als Het Klokhuis en het Sinterklaasjournaal - 'die breedgedragen zijn' - zal overnemen.

"De minister wil dat de educatieve taken naar andere omroepen gaan", legt hij uit. "Maar wie neemt dat soort programma's over? Of de geschiedenisprogramma's? Dat is onduidelijk."

Terug naar oude systeem

De mediahistoricus zegt dat Nederland met het nieuwe omroepbestel terugkeert naar het systeem dat voor 1968 bestond: omroepen die voor eeuwig in het bestel zitten omdat nieuwe omroepen niet kunnen en mogen toetreden.

En met het opheffen van de NTR, een zogenoemde 'taakomroep' die culturele en educatieve programma's moet uitzenden, keren we volgens Wijfjes terug naar de situatie van voor 1992. "Mijn grootste zorg is: hoe wordt de kwaliteit overeind gehouden met minder geld?"

Bekijk ook

'Eindelijk alles op de schop'

VVD-Kamerlid Claire Martens is juist tevreden dat het omroepbestel nu eindelijk op de schop gaat. Haar partij pleit al jaren voor een grondige stelselherziening omdat de publieke omroep niet meer bij de tijd zou zijn.

In het plan van minister Bruins zegt Martens grotendeels haar eigen plannen terug te zien. "Focus op waar wat ons betreft eigenlijk de publieke omroep voor is. Dus meer op journalistiek, en op het maken van culturele programma's."

Minder geld, minder kwaliteit?

Het Kamerlid zegt dat het 'een feit' is dat de publieke omroep het moet gaan doen met minder geld. "Maar dat betekent niet dat de mensen thuis daar last van gaan hebben", vertelt ze. "Wij willen al die managementlagen, al die bestuurslagen gaan afzwakken. Dus minder geld naar de publieke omroep betekent niet minder geld naar de journalistiek."

Maar volgens omroepdeskundige Wijfjes is dat nog maar de vraag: "De hervorming hinkt op twee gedachten: enerzijds bezuinigen, maar anderzijds investeren in de publieke omroep en journalistiek. Dat is moeilijk met elkaar te verenigingen."

Bekijk ook

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Ook interessant