tv LIVE radio LIVE tv LIVE
meer NPO start
EenVandaag Opiniepanel

Deze prioriteiten hebben kiezers voor hun partij in het nieuwe Europees Parlement

Deze prioriteiten hebben kiezers voor hun partij in het nieuwe Europees Parlement
Bas Eickhout (links, GroenLinks-PvdA) en Sebastiaan Stöteler (rechts, PVV) in debat bij de NOS voorafgaand aan de Europese verkiezingen.
Bron: ANP

GL-PvdA is bij de Europese verkiezingen de grootste partij geworden, gevolgd door de PVV. EenVandaag vroeg aan duizenden kiezers uit het Opiniepanel wat zij verwachten van de partijen waarop ze hebben gestemd.

Voor de panelleden die op 6 juni hebben gestemd, zijn samenwerken op defensie (49 procent), het eerlijker verdelen van asielzoekers over EU-landen (45 procent) en hulp blijven bieden aan Oekraïne (44 procent) de belangrijkste wensen voor de komende 5 jaar.

GL-PvdA: natuur, defensie, asielopvang

GroenLinks-PvdA deed voor het eerst met een gezamenlijke lijst mee aan de Europese verkiezingen en werd in Nederland met 8 zetels de grootste. Hoewel de combinatie zich na deze verkiezingen weer opdeelt in aparte fracties, hebben kiezers duidelijke opdrachten voor ogen.

Een stem op deze lijst was vooral een stem op meer natuur. 82 procent van de GL-PvdA-kiezers vindt dat hun partij(en) zich daarvoor moeten inzetten in Europa.

Bekijk ook

Poot stijf houden

"Houd de poot stijf op klimaat. Europa is te bang voor de boeren en klimaatsceptici. De Green Deal is een unieke prestatie geweest, maar wordt straks vast uitgehold door rechts", zegt een GL-PvdA-kiezer in het onderzoek.

Verder is het voor GL-PvdA-kiezers een prioriteit dat EU-landen meer samenwerken op defensie, de EU Oekraïne blijft steunen en zorgt voor een betere verspreiding en opvang van asielzoekers. Opvallend is dat de helft van de GL-PvdA-kiezers nog toevoegt dat de EU meer hulp moet bieden aan Gaza in de oorlog tussen Israël en Hamas.

Top 5 prioriteiten voor partijen volgens hun eigen kiezers bij EP24

PVV: weg met EU-afspraken

Voor PVV-kiezers zijn, niet verrassend, heel andere dingen belangrijk. Hun stem was vooral een opdracht aan de PVV om te zorgen dat Nederland zich niet meer aan Europese afspraken en verdragen hoeft te houden. 84 procent van hen wil zo snel mogelijk af van Europese asielafspraken; van 64 procent moet Nederland onder natuurafspraken uit zien te komen.

Verder moet de EU volgens de PVV-kiezers minder bevoegdheden krijgen dan het nu heeft. Een PVV-kiezer zegt daarover: "Er moet wel samenwerking zijn, maar geen bemoeienissen met wetten en regels vanuit Brussel." Het liefst ziet een meerderheid van hen dat Nederland uit de EU stapt. Maar dat is voor die kiezers geen topprioriteit voor de komende vijf jaar: een kwart (24 procent) vindt dat de PVV daar in deze periode voor moet zorgen.

VVD- en CDA-kiezers: defensie en Oekraïne

De VVD werd, net als bij de Tweede Kamerverkiezingen, de derde partij van het land. Die partij moet er volgens haar kiezers voor zorgen dat de EU meer gaat samenwerken op defensie, Oekraïne blijft helpen en asielzoekers beter verspreid en opvangt dan nu.

CDA-kiezers hebben opvallend vergelijkbare thema's die prioriteit moeten krijgen: defensie, Oekraïne en de verdeling van asielzoekers. VVD- en CDA-kiezers verschillen wel in hun mening over de Europese asielafspraken. Van de VVD-stemmers vindt een derde het belangrijk dat Nederland daar onderuit komt; bij stemmers op het CDA is dat een stuk minder (16 procent).

info

Over dit onderzoek

Het onderzoek is gehouden op 10 juni 2024. Aan het onderzoek deden 13.359 leden van het EenVandaag Opiniepanel mee die gestemd hebben bij de Europese Parlementsverkiezingen van 6 juni. Het onderzoek is na weging representatief voor zes variabelen, namelijk: leeftijd, geslacht, opleiding, burgerlijke staat, spreiding over het land en politieke voorkeur, gemeten naar de Tweede Kamerverkiezingen van 2023. Het Opiniepanel bestaat uit ruim 80.000 leden.

Bekijk ook

D66 en BBB

Ook D66-kiezers zien Europese samenwerking op defensie en hulp aan Oekraïne als prioriteit van hun partij. Maar bovenaan het prioriteitenlijstje van D66-kiezers staat 'meer doen voor klimaat en natuur'.

BBB-kiezers willen juist het omgekeerde: de grootste groep wil dat BBB zich hard maakt voor het dwarsbomen van Europese klimaat- en asielafspraken. Samenwerken op defensie en het verdelen van asielzoekers over de EU moet evenveel aandacht krijgen.

Welk gevoel hebben kiezers bij de verkiezingsuitslag? En waar moeten de grootste partijen de komende 5 jaar op inzetten volgens hun kiezers? Dit en meer bekijk je in onze tv-uitzending.

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Grote natuurbrand BIJ Ede roept vraag op: zijn we wel genoeg voorbereid op droogte? Het ligt niet alleen aan te weinig regen

Meerdere natuurbranden en een sproeiverbod in Brabant: het is erg droog. En dat terwijl het pas begin april is. Wapenen we ons wel goed genoeg tegen droogte? "Er is in de winter vrij veel regen gevallen, maar dat water is voor een groot deel afgevoerd."

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Publieke omroep gaat op de schop: wat gaat de kijker daarvan merken? 'Programma's verdwijnen en meer herhalingen'

Publieke omroep gaat op de schop: wat gaat de kijker daarvan merken? 'Programma's verdwijnen en meer herhalingen'
Bron: ANP

De kogel is door de kerk: de publieke omroep wordt grondig hervormd. Van de dertien omroepen blijft een handvol 'omroephuizen' over en de NTR verdwijnt, waardoor nog onduidelijk is wie programma's als Het Klokhuis en het Sinterklaasjournaal gaat maken.

Minister Eppo Bruins, die verantwoordelijk voor is mediabeleid, heeft zijn plannen vandaag in een brief naar de Tweede Kamer gestuurd. Volgens hem moet de publieke omroep beter inspelen op veranderingen in de samenleving en de opkomst van de grote techbedrijven, die de digitale media domineren. Ook wil Bruins 157 miljoen euro bezuinigen.

'Iedereen een plek geven'

"Wat we nodig hebben is een publieke omroep die beter samenwerkt, waar men met elkaar ervoor zorgt dat er meer geluid vanuit de samenleving terechtkomt in de omroepen en de programma's", zegt Bruins over het doel van zijn plannen. "Wat ik hoop is dat we over een paar jaar nog die mooie programma's zien die we nu ook zien, maar dat we merken dat iedereen een plek krijgt in het bestel."

In het huidige omroepbestel gaat dat nu niet goed, vindt de minister. Om een nieuw geluid te laten horen moet je eerst een compleet nieuwe omroep oprichten, met het daarbij minimaal 50.000 leden en een volledig nieuwe organisatie. Tussen een idee en het eerste programma zit volgens hem te veel tijd.

Vier of vijf 'omroephuizen'

Om dit te veranderen, en om kosten te besparen, moeten de huidige dertien omroepen van Bruins - als alles meezit - in 2029 opgaan in vier of vijf 'omroephuizen'. Daarmee is het bijna onvermijdelijk dat bekende omroepnamen zullen verdwijnen. In de toekomst hoeven omroepen bovendien geen leden meer te hebben en kunnen er geen nieuwe omroepen meer toetreden tot het bestel.

Maar om ervoor te zorgen dat alle geluiden die te horen zijn in de maatschappij ook daadwerkelijk een plek krijgen op televisie, radio en internet, wil de minister de omroephuizen verplichten om 'mee te bewegen met veranderende geluiden in de samenleving'. Hoe dat er in de praktijk uit moet gaan zien en wie daar toezicht op houdt, moet nog worden uitgewerkt, erkent hij.

Publieke omroep gaat grondig op de schop: wat gaat de kijker daarvan merken? 'Meer herhalingen'

Wat merkt de kijker?

Wel is het 'onvermijdelijk' dat de kijker of luisteraar iets gaan merken van de plannen, erkent de minister. Dat komt door de jaarlijkse bezuiniging van bijna 160 miljoen euro, maar ook door het verdwijnen van een omroep als de NTR. Die maakt educatieve programma's en (educatieve) jeugdprogramma's. Denk aan Het Klokhuis en het Sinterklaasjournaal, maar ook programma's als Andere Tijden.

De hervormingen van de publieke omroepen leveren volgens Bruins daarnaast niet genoeg geld op om te voorkomen dat in de toekomst ook programma's van andere omroepen op radio en televisie geschrapt zullen moeten worden.

Bekijk ook

'Meer herhalingen'

"Dit zal leiden tot meer herhalingen en minder productie", verwacht mediahistoricus en omroepdeskundige Huub Wijfjes van de Rijksuniversiteit Groningen. Ook is het volgens hem de vraag wie programma's als Het Klokhuis en het Sinterklaasjournaal - 'die breedgedragen zijn' - zal overnemen.

"De minister wil dat de educatieve taken naar andere omroepen gaan", legt hij uit. "Maar wie neemt dat soort programma's over? Of de geschiedenisprogramma's? Dat is onduidelijk."

Terug naar oude systeem

De mediahistoricus zegt dat Nederland met het nieuwe omroepbestel terugkeert naar het systeem dat voor 1968 bestond: omroepen die voor eeuwig in het bestel zitten omdat nieuwe omroepen niet kunnen en mogen toetreden.

En met het opheffen van de NTR, een zogenoemde 'taakomroep' die culturele en educatieve programma's moet uitzenden, keren we volgens Wijfjes terug naar de situatie van voor 1992. "Mijn grootste zorg is: hoe wordt de kwaliteit overeind gehouden met minder geld?"

Bekijk ook

'Eindelijk alles op de schop'

VVD-Kamerlid Claire Martens is juist tevreden dat het omroepbestel nu eindelijk op de schop gaat. Haar partij pleit al jaren voor een grondige stelselherziening omdat de publieke omroep niet meer bij de tijd zou zijn.

In het plan van minister Bruins zegt Martens grotendeels haar eigen plannen terug te zien. "Focus op waar wat ons betreft eigenlijk de publieke omroep voor is. Dus meer op journalistiek, en op het maken van culturele programma's."

Minder geld, minder kwaliteit?

Het Kamerlid zegt dat het 'een feit' is dat de publieke omroep het moet gaan doen met minder geld. "Maar dat betekent niet dat de mensen thuis daar last van gaan hebben", vertelt ze. "Wij willen al die managementlagen, al die bestuurslagen gaan afzwakken. Dus minder geld naar de publieke omroep betekent niet minder geld naar de journalistiek."

Maar volgens omroepdeskundige Wijfjes is dat nog maar de vraag: "De hervorming hinkt op twee gedachten: enerzijds bezuinigen, maar anderzijds investeren in de publieke omroep en journalistiek. Dat is moeilijk met elkaar te verenigingen."

Bekijk ook

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Ook interessant