radio LIVE tv LIVE
meer NPO start

Hoe gevaarlijk zijn de exploderende piepers in Libanon? 'Schokgolf van 8.000 meter per seconde'

Hoe gevaarlijk zijn de exploderende piepers in Libanon? 'Schokgolf van 8.000 meter per seconde'
Explosievendeskundige Ad van Riel
Bron: EenVandaag

In Libanon zijn duizenden mensen gewond geraakt nadat piepers en portofoons ontploften in hun hand of broekzak. Slechts een paar gram explosieve stof was genoeg om enorme schade te veroorzaken. "Gedaan door partijen die verstand van zaken hebben."

De Israëlische premier Netanyahu maakte maandag bekend dat het een oorlogsdoel is om de rust te brengen in het noorden van Israël, bij de grens met Libanon. De aanval van gisteren is daar het eerste tastbare resultaat van, vandaag zijn er ook portofoons geëxplodeerd. Inmiddels zijn er een aantal doden en duizenden gewonden gevallen.

'Doe je niet op een achternamiddag'

Volgens explosievendeskundige Ad van Riel is er lang en hard over deze aanval nagedacht. "Dat doe je niet op een achternamiddag." Of Israël het heeft gedaan is volgens hem nog maar de vraag. "Er zijn meer partijen die belang hebben bij het aanjagen van het conflict in het Midden-Oosten."

"Maar het is wel gedaan door partijen die voldoende verstand van zaken hebben gehad", vertelt hij. Zo moet de dader ook toegang hebben gehad tot de manier hoe Hezbollah aan hun piepers - ook wel pagers, buzzers of semafoons genoemd - komt.

Bekijk ook

Een muur van lucht

Er wordt gedacht dat het om pentriet gaat, een krachtige explosieve stof die te kneden is en die je dus kan verstoppen in de kleinste gaatjes van de pieper. "Dat geeft een heftige explosie. Dat levert een schokgolf op van meer dan de 8.000 meter per seconde, er komt eigenlijk een muur van lucht tegen je aan", vertelt Van Riel.

In Nederland kwam pentriet onder andere in de publiciteit door de beruchte overval op het gelddepot van Brinks in Amsterdam-Zuidoost in juni 2011. Toen bliezen de overvallers met de springstof een groot gat in de gevel, waarna ze 12 miljoen euro buit maakten.

'Gaat nog meer slachtoffers maken'

Van Riel laat een verwoest conservenblikje zien. "Kijk, hier zie je het effect. Stel dat in het midden van zo'n blikje een elektrisch slagpijpje hangt, zonder dat het iets raakt, met slechts 0,2 gram pentriet. Als je dan zo'n blikje in je hand hebt, is je hand er compleet af. Als je 20 gram van de springstof gebruikt, is dat meer dan voldoende om ons te doden."

Van Riel denkt om die reden ook dat er nog meer gewonden de aanval in Libanon niet zullen overleven. "Met name omdat een heleboel onderdelen van een mobiele telefoon of semafoon als scherven door de explosie verspreid worden en dwars door je lichaam gaan. Die scherven zullen hun werk doen. Die gaan nog meer slachtoffers maken."

Bekijk ook

Hoe konden explosieven in piepers van Hezbollah terechtkomen?
Hoe konden explosieven in piepers van Hezbollah terechtkomen?

Explosieven zijn traceerbaar

Volgens Van Riel moet het niet moeilijk zijn om erachter te komen waar de explosieven vandaan komen. "Er zijn wereldwijd afspraken over de traceerbaarheid van explosieven. In de stof moeten sporen zitten die herleidbaar zijn naar de leverancier."

Die afspraken zijn volgens hem wereldwijd gemaakt in de strijd tegen terrorisme. "De traceerbaarheid is belangrijk omdat de bommenlegger meestal niet zo belangrijk is, maar vooral de bommenmaker."

Onafhankelijk onderzoek is nodig

De gebruikte explosieve stof moet terug te vinden zijn op de resten van de ontplofte piepers, denkt hij. "Dat gaat dan om de niet-geëxplodeerde deeltjes. Door middel van zogeheten post-blast onderzoek gaat worden vastgesteld welke stof is gebruikt."

Maar zo'n onderzoek zou volgens hem dan via de Verenigde Naties moeten gebeuren. "Er hebben zoveel partijen in het Midden-Oosten belang bij dat de vlam in de pan slaat, dus je wil dat de uitslag onomstotelijk is en onafhankelijk totstandkomt. Het kan zijn dat er meer explosieve stoffen zijn gebruikt, maar dat gaat het onderzoek uitwijzen. Zo kom je uit bij de fabrikant."

Hamas, Hezbollah, Houthi's: de invloed van Iran uitgelegd

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Waarom president Donald Trump importheffingen ondanks waarschuwingen van economen tóch doorvoert

President Donald Trump kondigde het gisteravond aan: Amerika gaat een importheffing van 20 procent op alle producten uit de Europese Unie doorvoeren. Wereldwijd waarschuwen economen dat dit een slecht idee is, vooral voor de VS zelf. Toch zet Trump door.

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Onzekerheid bij Nederlandse ondernemers door Amerikaanse importheffingen: 'We begrijpen zijn visie, maar maakt het lastig voor ons'

Onzekerheid bij Nederlandse ondernemers door Amerikaanse importheffingen: 'We begrijpen zijn visie, maar maakt het lastig voor ons'
Willem Hulsebosch is eigenaar van een bloembollenbedrijf dat exporteert naar de VS
Bron: EenVandaag

Voor Nederlandse ondernemingen met veel export naar de Verenigde Staten breken spannende tijden aan. Door de extra belasting van 20 procent worden hun producten voor de Amerikaanse consument een stuk duurder. "Dit betekent heel veel onzekerheid."

"Dit valt wel rauw op ons dak", zegt Willem Hulsebosch. Samen met zijn vrouw en zoons runt hij al jaren een bloembollenbedrijf in Julianadorp.

Andere markten

"We doen al decennialang zaken met Amerika en hebben in de loop der jaren echt een goede band opgebouwd met onze klanten in de VS", gaat Hulsebosch verder. "Die willen we graag houden. Maar als het moet, dan gaan we ons op andere markten richten."

Want de familie beseft wel dat Amerikanen zullen afhaken als bloemen door de heffing te duur worden. "Tulpen zijn geen eerste levensbehoefte. Aan het eind van je rondje supermarkt staat er een bosje bloemen. Als dat ineens 20 procent duurder is, dan denk je wel twee keer na."

'We begrijpen zijn visie'

De familie Hulsebosch is flink verweven met de Verenigde Staten. "Onze moeder is Amerikaans, we hebben familie overzee en komen er vaak", vertelt zoon Roy.

"We houden van het land en zijn zelfs pro-Trumpers. Dat klinkt misschien tegenstrijdig, maar we begrijpen zijn visie wel. Hij maakt waar wat hij zegt. Dat vinden wij ergens ook wel bewonderenswaardig. Hij zet zijn volk op één, dat is duidelijk. Daar kunnen wij in Europa nog wat van leren. Alleen dit plan, dat maakt het voor ons wel lastig."

Bekijk ook

Niet volledig afhankelijk

Toch blijft Hulsebosch positief: "We zijn gelukkig niet volledig afhankelijk van Amerika. We exporteren ook naar Engeland, China, Rusland en Kazachstan. En we hebben een uniek product. Bollen kun je maar op één plek in de wereld telen, en dat is hier, in Nederland. Door het klimaat, de bodem, de omstandigheden. Dat kan niet zomaar ergens anders. Daar hebben ze ons gewoon voor nodig.

Er zijn dus genoeg opties. "Als de ene markt moeilijk doet, dan vinden wij onze weg wel via een andere. We hebben al vaker met onzekerheden te maken gehad. Als het even tegenzit, dan nemen we genoegen met wat minder marge en stellen we investeringen gewoon even uit."

'Kennis en ervaring zit in Nederland'

"Trump ziet ons het liefst naar Amerika vertrekken", legt directeur van TTA-ISO Martin Maasland uit. Het Nederlandse bedrijf maakt landbouwmachines en heeft een grote afzetmarkt in de Verenigde Staten.

TTA-ISO heeft zelfs een kantoor in de VS zitten. "Maar de kennis en ervaring op het gebied van high-techsystemen in de tuinbouw zit hier in Nederland. Die gekwalificeerde mensen kun je niet oppakken en in Amerika neerzetten."

Bekijk ook

Prijs verlagen

Bang voor Amerikaanse concurrenten is Maasland niet. "In ons geval zijn er weinig of eigenlijk geen partijen in de Verenigde Staten die hetzelfde kunnen bieden als wij. We zien onszelf daardoor niet genoodzaakt om de winstgevendheid op onze machines te verlagen."

Maar als de prijs vanwege de invoerheffingen te hoog wordt, dan bestaat er volgens Maasland wel een kans dat de markt afneemt of zelfs helemaal stilvalt. "Dan kunnen we overwegen of we bereid zijn iets van onze marges op te geven, maar we moeten ook de salarissen van onze medewerkers kunnen betalen."

Tegenactie

Over eventuele eigen tarieven die de EU als tegenactie kan invoeren, maakt Maasland zich geen zorgen. "De grootste impact zijn uiteindelijk toch de hoge tarieven van Amerika richting Europa, omdat wij in Europa produceren."

"En andersom importeren wij weinig vanuit Amerika", gaat hij verder. "Dus als Europa hoge handelstarieven gaat invoeren, verwachten wij niet dat dat veel impact op ons heeft."

Bekijk ook

Minder groei maar geen crisis

Hoofdeconomoom van de ING Marieke Blom begrijpt de zorgen van Nederlandse ondernemers die veel exporteren naar de Verenigde Staten. "Door Trumps nieuwe invoertarieven, gemiddeld 25 procent, en zelfs 54 procent voor China krijgt ook de Europese Unie een tarief van 20 procent opgelegd. Dat leidt naar verwachting tot een exportdaling van zo'n 15 procent richting de VS. Voor Nederland betekent dat een krimp van ongeveer 0,2 procent van het BBP."

Toch is dit volgens Blom geen nieuwe economische crisis in wording. "Dit is niet te vergelijken met corona of de energiecrisis. Het is vooral een rem op de groei."

Niet terugslaan met eigen tarief

Blom verwacht dat Europa met eigen tarieven zal reageren. "Maar hoe dat uitpakt is onduidelijk, omdat we niet zeker weten hoe Trump reageert. Een handelsoorlog moeten we zien te voorkomen."

"We kunnen beter gerichte steun bieden aan getroffen sectoren. Ook kan er veel winst worden geboekt door de interne markt beter te laten werken. En er liggen veel kansen in het versterken van handelsrelaties met landen als India en Zuid-Amerika. Als we dit moment grijpen, kan Europa uiteindelijk sterker en minder afhankelijk van de VS worden. Ook voor Nederland liggen hier echte kansen."

Onzekerheid bij Nederlandse ondernemers door Amerikaanse importheffingen

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Ook interessant