radio LIVE tv LIVE
meer NPO start

Dit is waarom UNIFIL er niet in slaagt om de vrede te bewaren tussen Israël en Libanon

Dit is waarom UNIFIL er niet in slaagt om de vrede te bewaren tussen Israël en Libanon
Een militair van de VN-vredesmissie in Libanon (UNIFIL) bij de grens met Israël
Bron: AFP

Nu Israël een grondoffensief in Zuid-Libanon is gestart begint een nieuwe fase in het conflict in het Midden-Oosten. UNIFIL probeert al lang de strijdende partijen uit elkaar te houden. Maar met weinig resultaat, ziet docent conflictstudies Nora Stel.

Al decennia is er spanning in het gebied, en probeert de vredesmissie van de Verenigde Naties, de United Nations Interim Force in Lebanon (UNIFIL) de vrede in het gebied te bewaren. Dat begint al in 1978, legt Nora Stel, docent conflictstudies aan de Radboud Universiteit uit.

Stabiliteit van korte duur

Als reactie op aanvallen door Palestijnse milities in Zuid-Libanon valt Israël in dat jaar Libanon binnen. De VN nemen daarom resoluties aan, waarin wordt bepaald dat er een VN-vredesmacht komt in Zuid-Libanon: de UNIFIL. "Het Israëlische leger moest zich toen terugtrekken", vertelt Stel.

"Dat heeft wel een tijdje enige stabiliteit gegarandeerd." Maar die stabiliteit hield de VN-vredesmissie niet lang vast. In 1982 gaat het weer mis, legt Stel uit. "In dat jaar valt Israël Libanon weer binnen, waarna het bijna heel Libanon bezet." Het is aanleiding voor het oprichten van Hezbollah.

Bekijk ook

'Weinig kunnen afdwingen'

Daarmee verliezen de Verenigde Naties grip op wat er gebeurt in het Midden-Oosten, ziet ook Stel. "Eigenlijk heeft UNIFIL nooit kunnen doen wat het had moeten doen. Ze zijn altijd aanwezig geweest, maar het heeft weinig kunnen afdwingen."

Dat is ook te zien in 2006, wanneer er opnieuw oorlog uitbreekt tussen Hezbollah en Israël. Het leidt in dat jaar tot resolutie 1701: een unaniem besluit van de VN dat de macht en toezicht van UNIFIL in het gebied verlengde, tegelijk met een staakt-het-vuren tussen Israël en Libanon.

Soevereiniteit bewaken

"Dat is een resolutie van de Veiligheidsraad van de VN geweest, waarmee UNIFIL extreem werd uitgebreid", legt Stel uit. De afspraken die in de resolutie gemaakt zijn hadden als doel de soevereiniteit in Libanon te bewaken. "Ook zou UNIFIL de enige gewapende macht daar zijn, dus niet Hezbollah of Israël."

Zowel Israël als Hezbollah stemden in met de resolutie. Maar het leverde weinig op. "Beide partijen hielden zich niet aan de afspraak. Het is eigenlijk amper gelukt om de doelen van de UNIFIL daar na te streven, ondanks dat daar wel tien- tot vijftienduizend mensen waren gestationeerd."

Bekijk ook

Weinig overgebleven

Er is dan ook weinig van de resolutie overgebleven, ziet Stel. "Het is relatief succesvol geweest. Het is alleen niet succesvol geweest in het demilitariseren, wat ook deel was van de resolutie. Israël en Hezbollah hebben zich niet aan de afspraken gehouden. En de VN is niet in staat geweest dit na te leven."

Toch denkt Josep Borrell, de vicevoorzitter van de Europese Commissie, dat de resolutie 1701 ook nu als wettelijke basis voor een oplossing kan dienen. Maar Stel ziet daar weinig in, vertelt ze. "Ik vraag we af waarom het nu ineens wel iets zou uitmaken."

'Tijdelijke oplossing'

Volgens haar zou er voor beide partijen iets concreets tegenover moeten staan, om tot een staakt-het-vuren te komen.

"Maar zolang dat niet zo is, lijkt het mij weer een tijdelijke oplossing. Het roept vooral de vraag op: wat kan er nu veranderd worden dat er een duurzame demilitarisering voor beide kanten ontstaat?"

Herhaling van de geschiedenis

Volgens Stel is het onduidelijk in hoeverre het grondoffensief van Israël anders is dan de eerdere conflicten. "Ze zeggen nu dat het niet in hun voordeel is om Libanon te bezetten, maar wat ze dan wel voor ogen hebben hiermee is mij niet duidelijk." Israël zegt zelf 'beperkte en gerichte' acties tegen Hezbollah-doelen uit te voeren die 'een acute dreiging vormen' voor Noord-Israël.

Wat volgens haar wel duidelijk is: "Er moet uiteindelijk gewoon een politieke oplossing komen. Er is niet echt een structurele oplossing waar nu naartoe wordt gewerkt. Daarom is het nu een constante herhaling van de geschiedenis."

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Waarom president Donald Trump importheffingen ondanks waarschuwingen van economen tóch doorvoert

President Donald Trump kondigde het gisteravond aan: Amerika gaat een importheffing van 20 procent op alle producten uit de Europese Unie doorvoeren. Wereldwijd waarschuwen economen dat dit een slecht idee is, vooral voor de VS zelf. Toch zet Trump door.

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Onzekerheid bij Nederlandse ondernemers door Amerikaanse importheffingen: 'We begrijpen zijn visie, maar maakt het lastig voor ons'

Onzekerheid bij Nederlandse ondernemers door Amerikaanse importheffingen: 'We begrijpen zijn visie, maar maakt het lastig voor ons'
Willem Hulsebosch is eigenaar van een bloembollenbedrijf dat exporteert naar de VS
Bron: EenVandaag

Voor Nederlandse ondernemingen met veel export naar de Verenigde Staten breken spannende tijden aan. Door de extra belasting van 20 procent worden hun producten voor de Amerikaanse consument een stuk duurder. "Dit betekent heel veel onzekerheid."

"Dit valt wel rauw op ons dak", zegt Willem Hulsebosch. Samen met zijn vrouw en zoons runt hij al jaren een bloembollenbedrijf in Julianadorp.

Andere markten

"We doen al decennialang zaken met Amerika en hebben in de loop der jaren echt een goede band opgebouwd met onze klanten in de VS", gaat Hulsebosch verder. "Die willen we graag houden. Maar als het moet, dan gaan we ons op andere markten richten."

Want de familie beseft wel dat Amerikanen zullen afhaken als bloemen door de heffing te duur worden. "Tulpen zijn geen eerste levensbehoefte. Aan het eind van je rondje supermarkt staat er een bosje bloemen. Als dat ineens 20 procent duurder is, dan denk je wel twee keer na."

'We begrijpen zijn visie'

De familie Hulsebosch is flink verweven met de Verenigde Staten. "Onze moeder is Amerikaans, we hebben familie overzee en komen er vaak", vertelt zoon Roy.

"We houden van het land en zijn zelfs pro-Trumpers. Dat klinkt misschien tegenstrijdig, maar we begrijpen zijn visie wel. Hij maakt waar wat hij zegt. Dat vinden wij ergens ook wel bewonderenswaardig. Hij zet zijn volk op één, dat is duidelijk. Daar kunnen wij in Europa nog wat van leren. Alleen dit plan, dat maakt het voor ons wel lastig."

Bekijk ook

Niet volledig afhankelijk

Toch blijft Hulsebosch positief: "We zijn gelukkig niet volledig afhankelijk van Amerika. We exporteren ook naar Engeland, China, Rusland en Kazachstan. En we hebben een uniek product. Bollen kun je maar op één plek in de wereld telen, en dat is hier, in Nederland. Door het klimaat, de bodem, de omstandigheden. Dat kan niet zomaar ergens anders. Daar hebben ze ons gewoon voor nodig.

Er zijn dus genoeg opties. "Als de ene markt moeilijk doet, dan vinden wij onze weg wel via een andere. We hebben al vaker met onzekerheden te maken gehad. Als het even tegenzit, dan nemen we genoegen met wat minder marge en stellen we investeringen gewoon even uit."

'Kennis en ervaring zit in Nederland'

"Trump ziet ons het liefst naar Amerika vertrekken", legt directeur van TTA-ISO Martin Maasland uit. Het Nederlandse bedrijf maakt landbouwmachines en heeft een grote afzetmarkt in de Verenigde Staten.

TTA-ISO heeft zelfs een kantoor in de VS zitten. "Maar de kennis en ervaring op het gebied van high-techsystemen in de tuinbouw zit hier in Nederland. Die gekwalificeerde mensen kun je niet oppakken en in Amerika neerzetten."

Bekijk ook

Prijs verlagen

Bang voor Amerikaanse concurrenten is Maasland niet. "In ons geval zijn er weinig of eigenlijk geen partijen in de Verenigde Staten die hetzelfde kunnen bieden als wij. We zien onszelf daardoor niet genoodzaakt om de winstgevendheid op onze machines te verlagen."

Maar als de prijs vanwege de invoerheffingen te hoog wordt, dan bestaat er volgens Maasland wel een kans dat de markt afneemt of zelfs helemaal stilvalt. "Dan kunnen we overwegen of we bereid zijn iets van onze marges op te geven, maar we moeten ook de salarissen van onze medewerkers kunnen betalen."

Tegenactie

Over eventuele eigen tarieven die de EU als tegenactie kan invoeren, maakt Maasland zich geen zorgen. "De grootste impact zijn uiteindelijk toch de hoge tarieven van Amerika richting Europa, omdat wij in Europa produceren."

"En andersom importeren wij weinig vanuit Amerika", gaat hij verder. "Dus als Europa hoge handelstarieven gaat invoeren, verwachten wij niet dat dat veel impact op ons heeft."

Bekijk ook

Minder groei maar geen crisis

Hoofdeconomoom van de ING Marieke Blom begrijpt de zorgen van Nederlandse ondernemers die veel exporteren naar de Verenigde Staten. "Door Trumps nieuwe invoertarieven, gemiddeld 25 procent, en zelfs 54 procent voor China krijgt ook de Europese Unie een tarief van 20 procent opgelegd. Dat leidt naar verwachting tot een exportdaling van zo'n 15 procent richting de VS. Voor Nederland betekent dat een krimp van ongeveer 0,2 procent van het BBP."

Toch is dit volgens Blom geen nieuwe economische crisis in wording. "Dit is niet te vergelijken met corona of de energiecrisis. Het is vooral een rem op de groei."

Niet terugslaan met eigen tarief

Blom verwacht dat Europa met eigen tarieven zal reageren. "Maar hoe dat uitpakt is onduidelijk, omdat we niet zeker weten hoe Trump reageert. Een handelsoorlog moeten we zien te voorkomen."

"We kunnen beter gerichte steun bieden aan getroffen sectoren. Ook kan er veel winst worden geboekt door de interne markt beter te laten werken. En er liggen veel kansen in het versterken van handelsrelaties met landen als India en Zuid-Amerika. Als we dit moment grijpen, kan Europa uiteindelijk sterker en minder afhankelijk van de VS worden. Ook voor Nederland liggen hier echte kansen."

Onzekerheid bij Nederlandse ondernemers door Amerikaanse importheffingen

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Ook interessant