Een ruime meerderheid staat achter sancties tegen Rusland, ook als dat betekent dat ze lange tijd meer moeten betalen voor gas en benzine. Opvallend: ook de meeste mensen die het toch al niet breed hebben, zijn daartoe bereid.

Mede door de sancties tegen Rusland betalen Nederlanders op dit moment een recordbedrag aan de benzinepomp. 21 procent daarvan gaat via accijns naar de staatskas, maar het kabinet wil daar niets aan veranderen. Dan zou er ergens anders op bezuinigd moeten worden. Dat moet dan maar, vindt 54 procent, zo blijkt uit onderzoek van EenVandaag onder ruim 21.000 leden van het Opiniepanel.

Accijnsverlaging

"21 procent over een steeds hogere brandstofprijs levert ook steeds meer op voor de staatskas. Daar kan dus wel een paar procent vanaf zonder dat het een tekort oplevert", schrijft iemand in het onderzoek.

Tegenstanders van 'dure' klimaatplannen van het kabinet zien daar ruimte om te compenseren voor een accijnsverlaging: "Haal het geld maar uit de potjes voor milieu en stikstof, want daar zie ik nu echt geen heil in."

Roep vooral van rechts

De roep om accijnsverlaging komt vooral van rechtse kiezers, die ogenschijnlijk vaker in de auto stappen dan kiezers van partijen als GroenLinks en D66.

Die zijn juist vaker tegen tijdelijke accijnsverlaging, uit vrees voor het sneuvelen van kabinetsplannen die voor hen belangrijk zijn, zoals klimaat en onderwijs.

Lees je dit artikel op smartphone? Draai het scherm voor betere weergave.
info

Download de app

Altijd op de hoogte van de laatste zetelpeiling en benieuwd hoe mensen in Nederland over allerlei onderwerpen denken? Van Zwarte Piet tot de woningmarkt en van het kabinet tot de koning? Download de app dan nu gratis in de App Store of Play Store.

'Prima offer'

Ondanks de torenhoge brandstof- en gasprijzen staat 65 procent achter de sancties die westerse landen, waaronder Nederland, opleggen aan Rusland, ook als die nog lange tijd aanhouden.

"Als dat mijn offer is, prima dan. Heel veel mensen in Oekraïne betalen een véél hogere prijs dan wij: hun leven", zegt een ondervraagde.

Dikke trui aan

Opvallend genoeg zegt ook een meerderheid (57 procent) van de ondervraagden met een lager inkomen bereid te zijn lange tijd meer te betalen voor gas en andere brandstof. Van hen verwacht ruim een derde (36 procent) door de hoge gas- en brandstofprijzen in grote financiële problemen te komen.

Nog eens 44 procent verwacht dat in mindere mate. Eén van hen schrijft: "Ik heb het ervoor over om met drie dikke truien aan te gaan zitten voor Oekraïne. Ik behoor tot de minima en zal mijn verwarming uitdoen omdat ik de hogere gasprijs niet kan betalen." Wel pleiten velen voor compensatie van lagere inkomens.

De basis van DENK, 50PLUS, BIJ1, BBB is te klein om betrouwbare uitspraken over te doen.

Kleinere groep voor NAVO-ingrijpen

Ook als het gaat om andere hulp aan Oekraïne zijn mensen vastberaden. Zo vindt 56 procent dat Nederland wapens en andere middelen moet blijven leveren tot Rusland zich terugtrekt, ongeacht hoelang dat duurt. 14 procent vindt dat Nederland daarmee moet stoppen als Poetin zich tot Nederland richt.

De grootste groep (45 procent) vindt dat Nederland genoeg doet om Oekraïne te steunen. Ook de NAVO doet er volgens een ruime meerderheid (72 procent) goed aan om niet in te grijpen in Oekraïne. 19 procent wil wel dat de NAVO militairen stuurt. Een stuk minder dan een week geleden, toen 29 procent nog voor NAVO-ingrijpen was. "Als de NAVO nu rechtstreeks en openlijk betrokken raakt, dan is mijn weersvoorspelling 'stralend met kans op paddenstoelwolken'."

Bekijk ook

Zorgen nucleaire oorlog

Twee op de drie (66 procent) vrezen ervoor dat Rusland daadwerkelijk zijn nucleaire wapens in zal zetten. Een week geleden droeg president Poetin zijn legertop op om die wapens gereed te maken. Ook over een uitbreiding van de oorlog naar andere NAVO-landen zijn er zorgen bij veel mensen in het land. 65 procent is daar bang voor.

Hoewel de oorlog zich uitbreidt, vreest nog niet iedereen dat Nederland fysiek doelwit wordt van Rusland. 32 procent doet dat wel. Cyberaanvallen op Nederland lijkt een grotere groep waarschijnlijk: 70 procent maakt zich daar zorgen over.

Lees je dit artikel op smartphone? Draai het scherm voor betere weergave.

Meer geld naar defensie

Ook deed EenVandaag onderzoek naar de grenzen van de uitgaven die Nederland mag doen op het gebied van defensie. Het kabinet was al van plan meer geld uit te geven de komende jaren, maar dat is volgens veel mensen nog niet genoeg. Sterker nog, de meesten (55 procent) vinden meer geld naar defensie ook geoorloofd als dit ten koste gaat van andere geplande, kostbare kabinetsplannen, zoals minister Wopke Hoekstra van Buitenlandse Zaken vorige week opperde.

Hij wilde met de coalitiepartijen 'terug naar de tekentafel' en het regeerakkoord desnoods openbreken. Minister van Financiën Sigrid Kaag vond dat te rigoureus. Een kwart (26 procent) lijkt aan haar kant te staan. Nog eens 14 procent wil helemaal niet meer geld naar defensie.

Bekijk ook

Gijs Rademaker presenteert de uitslagen van het onderzoek.
info

Over dit onderzoek

Het onderzoek is gehouden op 6 en 7 maart 2022. Aan het onderzoek deden 21.315 leden van het EenVandaag Opiniepanel mee. Het onderzoek is na weging representatief voor zes variabelen, namelijk: leeftijd, geslacht, opleiding, burgerlijke staat, spreiding over het land en politieke voorkeur gemeten naar de Tweede Kamerverkiezingen van 2021. Het Opiniepanel bestaat uit 70.000 leden.