Dit regeerakkoord is ’een typisch CDA-akkoord’, aldus politieke insiders bij de presentatie van de plannen van Rutte III. Toch waren het Buma’s kiezers die met afstand het minst tevreden waren over de plannen, meldden we medio oktober. Toegegeven: Buma verliest deze maand geen zetels, net zoals zijn coalitiegenoten. Maar de onvrede bij delen van zijn achterban is er wel: die zien we al weken in onze onderzoeken terug. 

Die onvrede manifesteert zich in kritiek op sommige delen van het regeerakkoord: oudere stemmers vinden dat er te weinig voor hen verbetert, anderen vinden dat het kinderpardon verruimd moet worden, velen waren/zijn teleurgesteld dat het 'eigen risico’ niet wordt verlaagd. Hoewel meer kiezers ontevreden zijn over delen van het regeerakkoord, zien we dat CDA’ers ook sceptisch zijn over het kabinet zelf. Slechts de helft van de CDA kiezers zegt vertrouwen te hebben in het kabinet. Bij de andere drie partijen ligt dat een stuk hoger, daar heeft tweederde (D66 en CU) of driekwart (VVD) vertrouwen in het kabinet.

Dat grotere gebrek aan vertrouwen in het kabinet door CDA’ers is deel van een bredere trend. Ze zijn teleurgesteld in de politiek en de maatschappij. Als we aan mensen vragen of ze zichzelf een ‘teleurgestelde burger’ noemen dan scoren PVV (76%) en SP (48%) daar het hoogst. Maar het CDA staat op plaats drie: bijna een kwart van de CDA-kiezers (23%) is teleurgesteld, een enorm verschil met andere partijen. En eveneens een kwart heeft nu spijt van zijn stem op het CDA - bij de andere partijen is dat slechts 12 tot 19 procent. 

Er is geen eenduidig antwoord op de vraag waar die onvrede vandaan komt, en dat komt doordat de groep niet homogeen is. Er is bijvoorbeeld de traditionele christelijke groep die het CDA veel te veel naar rechts vindt opschuiven en een kiezersgroep die het CDA niet rechts genoeg vindt en graag (weer) met de PVV zou samenwerken. Sybrand Buma is er de afgelopen jaren in geslaagd om deze groepen bij elkaar te houden en dat is knap. Maar juist dat succes zal er de komende tijd ook voor blijven zorgen dat van de vier coalitie-achterbannen, deze de meest ongewisse is.