radio LIVE tv LIVE
meer NPO start

Opereren met zaklamp en zonder verdoving, artsen in Al Shifa-ziekenhuis blijven doorgaan ondanks schrijnende situatie: 'Iedere patiënt is er één'

Opereren met zaklamp en zonder verdoving, artsen in Al Shifa-ziekenhuis blijven doorgaan ondanks schrijnende situatie: 'Iedere patiënt is er één'
Een gang van het Al Shifa-ziekenhuis vol met patiënten
Bron: AFP

In het Al Shifa-ziekenhuis in Gaza is de situatie zo nijpend dat artsen geen basiszorg meer kunnen leveren. Er zouden door het tekort aan brandstof al zeven vroeggeboren baby's zijn overleden. "Het is voor artsen roepen in de woestijn."

Contact met de hulpverleners in het ziekenhuis is er sinds gisteren niet meer, vertelt Karel Hendriks. Hij is operationeel adviseur van Artsen zonder Grenzen, maar heeft ook als hulpverlener geholpen in oorlogsgebieden.

'Druppel op gloeiende plaat'

Hendriks is onder andere werkzaam geweest als hulpverlener in Irak. Daar heeft hij ook ervaren hoe het is om in oorlogstijd in een ziekenhuis te werken. Al is de situatie in Gaza uniek, volgens hem.

"We weten dat wat we doen bijna per definitie een druppel op een gloeiende plaat is. En daar moet je oké mee zijn, als je dit soort werk doet. En als je daar oké mee bent, is iedere patiënt die voor je staat, en iedere patiënt waar je iets voor kan betekenen, er één."

Prioriteiten stellen

Maar niet iedereen kan geholpen worden. Aan de hand van een zogenoemd triagesysteem wordt gekeken wie de hulp het best kan gebruiken. Dat betekent dat mensen prioriteit krijgen op basis van de ernst van de aandoening waar ze mee binnenkomen. Maar het gaat ook om hoeveel je nog voor zo iemand kan betekenen, zegt Hendriks.

"Dus iemand die bijna overlijdt, maar waarvan de kans heel klein is dat je die persoon nog kan redden, heeft een lagere prioriteit dan iemand die er iets minder ernstig aan toe is, maar van wie je het leven nog wel kan redden onder dit soort omstandigheden."

Geen pauze

Tijd voor rust hebben de hulpverleners niet, weet Hendriks. "De basis kan op geen enkele manier geleverd worden. Dat leidt tot enorme woede en frustratie. Het zijn omstandigheden waaronder geen enkele medisch professional waar dan ook op de wereld mee zou moeten werken."

"Dat betekent dat het maar de vraag is of het licht aanstaat. Dat het maar de vraag is of de patiënt op wie je opereert in een bed ligt. Of je de medicatie voor handen hebt om de juiste anesthesie toe te kunnen dienen voordat je gaat opereren, of je zo'n persoon op een privélocatie zonder dat er allemaal toeschouwers omheen staan kan behandelen. Aan al die basisvoorwaarden wordt niet voldaan."

info

Situatie Al Shifa-ziekenhuis

Israël-kenner Peter Malcontent schrikt van de situatie rondom het Al Shifa-ziekenhuis. Volgens hem is het ongebruikelijk dat ziekenhuizen zo duidelijk doelwit worden van gevechtshandelingen. "Het is een soort armageddon. Het is redelijk ongekend, zelfs vergeleken met andere conflicten, dat dit soort doelwitten zo onder druk staan en dat mensen die niks met het conflict te maken hebben dit moeten doormaken op het moment dat ze op het zwakst zijn." Het Israëlische leger gaat er vanuit dat leiders van de Palestijnse organisatie Hamas zich in tunnels onder het ziekenhuis verschanst hebben. Maar volgens Malcontent is alleen het vermoeden niet voldoende om zo hard toe te slaan. "Je moet echt zeker weten dat het geweld dat je gebruikt proportioneel is. En dat zou in dit geval alleen maar proportioneel zijn als je zeker weet dat er daar onder het ziekenhuis een hele groep Hamasleiders zich ophouden met een hele hoop militair materieel. Dan is het oorlogsdoel belangrijker dan wat die mensen in dat ziekenhuis nu overkomt." Volgens Malcontent zijn er op dit moment drie mogelijkheden om de situatie op te lossen. "Je creëert een humanitaire corridor waarin je de patiënten evacueert, maar daar heb je wel Hamas voor nodig. Die moeten ophouden met vechten, anders lukt het je niet. Scenario twee is dat het Israël lukt om de omgeving veilig te krijgen en de Hamasstrijders onder het ziekenhuis uit te schakelen. Dan kan je het ziekenhuis weer normaal laten draaien. De derde optie is dat er een humanitaire oorlogspauze komt, ook hier heb je Hamas weer nodig. Maar in zo'n gevechtspauze kan je veel betekenen voor de ziekenhuizen."

Opereren zonder verdoving

Deze omstandigheden leiden tot extreme alternatieven. Hendriks hoorde van zijn collega's in Gaza dat er vanwege de stroomuitval wordt geopereerd met zaklampen en soms zonder verdoving. "Maar gestopt wordt er niet. Onze medewerkers blijven doorgaan. Op dit moment is het echt vrijwel non-stop alle hens aan dek."

"We hebben verhalen van onze medewerkers die moesten kiezen of ze op zoek zouden gaan naar water en eten voor het gezin of dat ze zouden blijven opereren of blijven behandelen. Dat zijn natuurlijk keuzes die je van niemand zou mogen vragen. En laat ik duidelijk zijn, dat is al lang niet meer iets wat wij als organisatie van ze vragen. Want dat kan je van niemand vragen, maar dat is iets waar zij zelf toe besloten hebben. En niets weerhoudt ze om dat te doen."

'Roepen in de woestijn'

De artsen in de ziekenhuizen in Gaza hebben niet het gevoel dat ze gehoord worden. "Het is voor hen roepen in de woestijn. Onze medische staf werkt met gevaar voor eigen leven op dit moment. En dat is de afgelopen dagen nog veel extremer geworden sinds ook het Al Shifa-ziekenhuis, waar nog steeds onze medewerkers zitten, onder vuur is genomen."

"Als ik kijk wat een risico's zij bereid zijn om te nemen, om die hulpverlening maar niet te onderbreken, dan kan ik dat alleen maar doen vanuit de logica van één patiënt per keer en niet al te ver vooruit kijken, want er is op dit moment natuurlijk helemaal geen hoopgevend perspectief waar ze op kunnen terugvallen."

Bekijk ook

Staakt-het-vuren

Volgens Hendriks is een staakt-het-vuren de enige oplossing. Het opschalen van de humanitaire hulpverlening onder deze omstandigheden is niet mogelijk, geeft hij aan. "Je kan geen humanitaire medewerkers een gebied insturen waar de kogels hen letterlijk om de oren vliegen."

"Dat is ten eerste onverantwoord werkgeversschap, maar ten tweede kan je ook geen fatsoenlijke zorg bieden onder dat soort omstandigheden, en ten derde kunnen wij dus het noodzakelijke materiaal helemaal niet bij ze krijgen op dit moment."

Wat kan er gedaan worden om het de schrijnende situatie in het Al Shifa-ziekenhuis te stoppen?

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Waarom de behandeling van de Voorjaarsnota een van de belangrijkste financiële momenten van het jaar is

Waarom de behandeling van de Voorjaarsnota een van de belangrijkste financiële momenten van het jaar is
Folkert Idsinga (NSC) en Nicolien van Vroonhoven (NSC) komen aan bij het ministerie van Financiën, waar de coalitiepartijen beginnen aan de onderhandelingen over de Voorjaarsnota
Bron: ANP

Al sinds het aantreden van kabinet-Schoof kijkt politiek Den Haag met angst en beven uit naar de onderhandelingen over de Voorjaarsnota. Maar wat is deze nota precies en waarom is die zo belangrijk? "Na Prinsjesdag het belangrijkste financiële moment."

Het ministerie van Financiën is vanaf vandaag weer even het middelpunt van politiek Den Haag. Minister van Financiën Eelco Heinen (VVD) en de fractievoorzitters van coalitiepartijen VVD, PVV, NSC en BBB proberen het daar de komende dagen eens te worden over de Voorjaarsnota.

Begroting van het lopende jaar

De Voorjaarsnota is het document waarin de begroting van het lopende jaar wordt aangepast. Dit gebeurt altijd in het voorjaar. Verder is de Nota ook het document waarin vooruit wordt gekeken naar toekomstige begrotingen.

Dit is elk jaar een spannend moment, maar dit jaar wordt er gesproken over miljarden euro's aan opgespaarde problemen.

Bekijk ook

Politieke 'wenslijstjes'

Daarbovenop komen ook nog de politieke 'wensenlijstjes' - van lagere huren tot extra geld voor gemeenten - die samen tot miljarden én miljarden euro's extra optellen.

En omdat het onderlinge wantrouwen in de coalitie groot is, gonst het in de Haagse wandelgangen daarom al maanden dat het kabinet wel eens hierom zou kunnen vallen.

Pittige gesprekken

"Het worden wel pittige gesprekken, verwacht ik", geeft minister Heinen toe tegenover EenVandaag. "De wensen zijn natuurlijk hoog, maar ik heb nog geen dekking gezien. En daar zit natuurlijk altijd de moeilijkheid in: hoe ga je het betalen?"

"Ik snap heel goed de wens voor extra uitgaven, maar matig want we krijgen het niet altijd uitgegeven en de inflatie is hoog, dat moeten we niet aanwakkeren", zegt de minister van Financiën.

Bekijk ook

'Lopen we op schema?'

"Het is na Prinsjesdag het belangrijkste financiële moment van het jaar," benadrukt Wimar Bolhuis over de Voorjaarsnota. Bolhuis is gespecialiseerd in overheidsfinanciën en als econoom verbonden aan de Universiteit Leiden.

"We hebben met Prinsjesdag een begroting voor 2025 gemaakt. Bij de Voorjaarsnota wordt gekeken: hoe gaat het eigenlijk met de uitgaven en de inkomsten? Loopt dat op schema?"

Alvast vooruitblikken

Een tussentijdse check van het huishoudboekje van de overheid dus, gecoördineerd door de minister van Financiën. Maar volgens econoom Bolhuis is het meer dan dat alleen.

"Het is ook belangrijk omdat je alvast met elkaar vaststelt welke uitgaven je wilt doen in de begroting voor de komende jaren. Dat is belangrijk. Wil je meer uitgeven aan bepaalde onderwerpen? Moet je de komende jaren problemen oplossen?"

Bekijk ook

Begrotingsregels

Al die wensen zijn gebonden aan speciale spelregels, zegt Bolhuis. "De begrotingsregels stellen bijvoorbeeld dat je niet zomaar extra uitgaven mag doen als minister. Daar moet goedkeuring voor zijn. En als je dat wil doen, zou je bijvoorbeeld extra moeten bezuinigen."

Een andere regel waar alle partijen zich aan moeten houden: "Daarnaast is er de regel dat als je meevallers hebt op je begroting, dat je die niet zomaar opnieuw mag uitgeven. Die moeten terug naar het ministerie van Financiën. Zo komt er weer ruimte voor andere ministeries om geld uit te geven."

Politieke wensen

En extra geld willen alle coalitiepartijen maar al te graag uitgeven. Zo gek is dat volgens Bolhuis niet, want zo halverwege het jaar ontstaan er allemaal nieuwe politieke wensen. Denk aan extra geld om de energierekening naar beneden te brengen, de huren en benzineprijzen te verlagen of de kinderopvang goedkoper te maken.

Maar ook de situatie in Oekraïne en de opstelling van de Amerikaanse president Donald Trump dwingen tot extra investeringen in defensie.

Bekijk ook

Nog meer geld nodig

Daarnaast heeft het kabinet ook nog geld nodig om de BTW op cultuur, media en sport te verlagen. Er is verder ook geld nodig om het stroomnet te verzwaren, de problemen met de vermogensbelasting zijn nog altijd niet opgelost, en er is ook extra geld nodig om de WIA-uitkeringen te compenseren.

En dan hebben we het nog niet eens gehad over extra geld voor de stikstofproblemen en om de jeugdzorg in gemeenten te verbeteren.

Bekijk ook

Staatsschuld

PVV en BBB zien de oplossing voor deze problemen in de lage staatsschuld die Nederland heeft. Daardoor zouden we makkelijk miljarden euro's kunnen lenen om al die wensen te betalen. "Nederland heeft een relatief lage staatsschuld, ongeveer 45 procent van het bruto binnenlands product. Dat is internationaal gezien laag," erkent Bolhuis.

De vraag is alleen of het verstandig is de staatsschuld op te laten lopen. "Je zou deze kunnen laten oplopen, maar de belangrijkste vraag is natuurlijk wat ga je met dat geleende geld doen? Ga je met dat geld dan investeringen doen die zich ook terugbetalen?"

Nieuwe planning

De conclusie volgens Bolhuis? "Het is een schaarstediscussie. Je moet kiezen. Dus dat wordt voor het kabinet wel een lastige keuze. Want er zijn gewoon vier partijen met verschillende belangen," zegt Bolhuis.

"Maar uiteindelijk is het de minister van Financiën en de minister-president om een keuze te maken en de nieuwe plannen voor 1 juni naar de Tweede Kamer te sturen."

Waarom de behandeling van de Voorjaarsnota een van de belangrijkste financiële momenten van het jaar is

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Groot deel asielzoekers die eigenlijk naar ander EU-land moeten om procedure af te wachten, doen dat niet

Groot deel asielzoekers die eigenlijk naar ander EU-land moeten om procedure af te wachten, doen dat niet
Bord van de IND, beeld ter illustratie
Bron: ANP

Slechts één op de vijf asielzoekers in Nederland die volgens de regels naar een ander EU-land moeten terugkeren, wordt daadwerkelijk overgedragen. Dat blijkt uit cijfers die EenVandaag heeft opgevraagd bij de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND).

In 2023 werden 11.440 zogenoemde overdrachtsverzoeken ingediend. Maar slechts 2.420 asielzoekers vertrokken daadwerkelijk naar het land waar ze hun procedure zouden moeten afwachten. Voor 2024 ligt het aantal verzoeken op 8.820, waarvan er tot nu toe maar 1.550 zijn gehonoreerd. Volgens de IND kunnen overdrachten door lange procedures meer dan een jaar duren.

Grote verschillen tussen EU-landen

De bereidheid van EU-landen om asielzoekers terug te nemen, verschilt sterk. Duitsland accepteert bijna de helft van de verzoeken, terwijl Italië vrijwel nooit reageert. In de afgelopen 3 jaar is er geen enkele asielzoeker vanuit Nederland naar Italië teruggestuurd, ondanks ruim 4.000 verzoeken.

Griekenland en Hongarije krijgen vanuit Nederland zelfs helemaal geen verzoeken meer. Deze landen weigeren structureel om asielzoekers terug te nemen, waardoor het aantal succesvolle overdrachten al 5 jaar op nul staat.

Bekijk ook

Nederlandse rechters blokkeren soms overdrachten

Soms voorkomen Nederlandse rechters dat een asielzoeker wordt teruggestuurd. In de afgelopen 2,5 jaar gebeurde dat bijvoorbeeld twee keer bij overdrachten naar België. Dit omdat asielzoekers daar een 'onmenselijke behandeling' te wachten zou staan.

De meeste asielzoekers die volgens de zogeheten Dublinverordening naar een ander EU-land zouden moeten vertrekken, verdwijnen uit het zicht van de autoriteiten. Ze worden als 'met onbekende bestemming vertrokken' geregistreerd, waardoor overdracht niet meer mogelijk is.

Bekijk ook

Veel asielzoekers verdwijnen in de illegaliteit

Volgens migratiedeskundige aan de Universiteit Leiden Mark Klaassen, die ook lid is van de Adviesraad Migratie, is het voor het kabinet geen prioriteit om deze groep te volgen of te dwingen te vertrekken. "Daar is nu geen effectief beleid voor", zegt hij.

"De overheid zou beter haar best moeten doen om mensen in een opvangvoorziening te houden."

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Ook interessant