radio LIVE tv LIVE
meer NPO start

PVV krijgt er 10 zetels bij en doet bovenin mee in laatste zetelpeiling, NSC zakt weg

PVV krijgt er 10 zetels bij en doet bovenin mee in laatste zetelpeiling, NSC zakt weg
PVV-leider Geert Wilders gisteravond tijdens het EenVandaag Verkiezingsdebat
Bron: Joy Hansson

De PVV krijgt er in de slotpeiling in één klap 10 zetels bij. De partij komt op 27 zetels en staat daarmee vrijwel op gelijke hoogte met de VVD, die 29 (+1) zetels noteert. NSC verliest flink en staat op 19 zetels (-7). GroenLinks-PvdA staat op 24 (+1).

Dat blijkt uit de slotpeiling van EenVandaag en Ipsos. Omdat er rekening moet worden gehouden met onzekerheidsmarges, is niet te zeggen welke partij in de peiling de grootste is.

Zo staan de partijen ervoor in de slotpeiling van EenVandaag en Ipsos.

PVV en VVD

De afgelopen maanden stond de partij van Geert Wilders stabiel rond de 17 zetels. Daar komen er in de laatste week voor de verkiezingen dus in één klap 10 bij. De partij trekt - naast mensen die eerder ook PVV stemden - vooral kiezers die bij de laatste Tweede Kamerverkiezingen in 2021 nog thuis bleven. De, in de ogen van kiezers, mildere toon van Wilders en de opstelling van andere partijen trekt mensen aan. Sommigen stemmen strategisch op de PVV in de hoop op een rechts kabinet. Ook is migratie voor veel kiezers een belangrijk thema.

Zoveel zetels had de PVV de afgelopen maanden in de zetelpeiling.

De VVD blijft in vergelijking met vorige week ongeveer gelijk en noteert nu 29 zetels. De meeste mensen die nu op de VVD willen stemmen, deden dat bij de vorige verkiezingen ook al. De partij staat vergeleken met toen wel op wat verlies: in 2021 haalde de partij nog 34 zetels.

NSC en GL-PvdA

Nieuw Sociaal Contract (NSC) verliest deze week juist flink. De partij van Pieter Omtzigt zakt 7 zetels en staat nu op 19. Daarmee doen ze in deze peiling niet langer bovenin mee. GroenLinks-PvdA wel, de partij van Frans Timmermans stijgt de afgelopen weken gestaag en staat nu op 24 (+1).

Naast NSC heeft ook BBB last van de populariteit van de PVV. De partij van Caroline van der Plas verliest opnieuw 3 zetels en komt een dag voor de verkiezingen uit op 6.

Bekijk ook

D66 en CDA

D66 stijgt juist iets en staat op 11 (+2). Dat zijn er nog altijd een stuk minder dan de 24 zetels die de partij nu in de Tweede Kamer heeft. Ook het CDA staat nog steeds op flink verlies, die partij blijft op 4.

De Partij voor de Dieren zakt 2 zetels en staat nu, net als de SP, op 5. 50PLUS haalt in deze peiling geen zetels.

Kiezersverloop tussen de Tweede Kamerverkiezingen in 2021 en nu. Klik links of rechts op een partij om te zien waar de kiezers heen gaan en vandaan komen.

46 procent zeker van keuze

Een dag voor de verkiezingen weet 46 procent van de stemgerechtigden al zeker dat ze gaan stemmen, en waarop. Een week geleden was dat nog 40 procent. Het aantal mensen dat is 'geland', is in de laatste week dus iets gestegen, maar nog altijd zijn er veel twijfelende kiezers die pas op het laatste moment hun definitieve keuze maken.

Vlak na de verkiezingen van 2021 zei 10 procent pas op de verkiezingsdag of zelfs in het stemhokje de keuze te hebben gemaakt. Zaken als het slotdebat, strategisch stemgedrag en wie wel en niet gaan stemmen, kunnen nog invloed hebben op de verkiezingsuitslag. Deze peiling is daarom geen voorspelling van de uitslag, maar geeft een beeld van de politieke verhoudingen op dit moment.

Bekijk ook

info

Over het onderzoek

De zetelverdeling is gebaseerd op onderzoek van Ipsos onder een representatieve steekproef van 2.260 stemgerechtigde Nederlanders. De gegevens zijn verzameld van zondagochtend 19 november tot en met dinsdagochtend 21 november 2023. De zetelpeiling is geen voorspelling van de verkiezingsuitslag.

Het onderzoek is gewogen op leeftijd, geslacht, opleiding, regio, werkzaamheid en stemgedrag bij de vorige Tweede Kamerverkiezingen. Voor de zetels gelden statistische marges van +/- 1 procent bij de kleine partijen en +/- 2,5 procent bij de grootste partijen.

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Waarom president Donald Trump importheffingen ondanks waarschuwingen van economen tóch doorvoert

President Donald Trump kondigde het gisteravond aan: Amerika gaat een importheffing van 20 procent op alle producten uit de Europese Unie doorvoeren. Wereldwijd waarschuwen economen dat dit een slecht idee is, vooral voor de VS zelf. Toch zet Trump door.

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Onzekerheid bij Nederlandse ondernemers door Amerikaanse importheffingen: 'We begrijpen zijn visie, maar maakt het lastig voor ons'

Onzekerheid bij Nederlandse ondernemers door Amerikaanse importheffingen: 'We begrijpen zijn visie, maar maakt het lastig voor ons'
Willem Hulsebosch is eigenaar van een bloembollenbedrijf dat exporteert naar de VS
Bron: EenVandaag

Voor Nederlandse ondernemingen met veel export naar de Verenigde Staten breken spannende tijden aan. Door de extra belasting van 20 procent worden hun producten voor de Amerikaanse consument een stuk duurder. "Dit betekent heel veel onzekerheid."

"Dit valt wel rauw op ons dak", zegt Willem Hulsebosch. Samen met zijn vrouw en zoons runt hij al jaren een bloembollenbedrijf in Julianadorp.

Andere markten

"We doen al decennialang zaken met Amerika en hebben in de loop der jaren echt een goede band opgebouwd met onze klanten in de VS", gaat Hulsebosch verder. "Die willen we graag houden. Maar als het moet, dan gaan we ons op andere markten richten."

Want de familie beseft wel dat Amerikanen zullen afhaken als bloemen door de heffing te duur worden. "Tulpen zijn geen eerste levensbehoefte. Aan het eind van je rondje supermarkt staat er een bosje bloemen. Als dat ineens 20 procent duurder is, dan denk je wel twee keer na."

'We begrijpen zijn visie'

De familie Hulsebosch is flink verweven met de Verenigde Staten. "Onze moeder is Amerikaans, we hebben familie overzee en komen er vaak", vertelt zoon Roy.

"We houden van het land en zijn zelfs pro-Trumpers. Dat klinkt misschien tegenstrijdig, maar we begrijpen zijn visie wel. Hij maakt waar wat hij zegt. Dat vinden wij ergens ook wel bewonderenswaardig. Hij zet zijn volk op één, dat is duidelijk. Daar kunnen wij in Europa nog wat van leren. Alleen dit plan, dat maakt het voor ons wel lastig."

Bekijk ook

Niet volledig afhankelijk

Toch blijft Hulsebosch positief: "We zijn gelukkig niet volledig afhankelijk van Amerika. We exporteren ook naar Engeland, China, Rusland en Kazachstan. En we hebben een uniek product. Bollen kun je maar op één plek in de wereld telen, en dat is hier, in Nederland. Door het klimaat, de bodem, de omstandigheden. Dat kan niet zomaar ergens anders. Daar hebben ze ons gewoon voor nodig.

Er zijn dus genoeg opties. "Als de ene markt moeilijk doet, dan vinden wij onze weg wel via een andere. We hebben al vaker met onzekerheden te maken gehad. Als het even tegenzit, dan nemen we genoegen met wat minder marge en stellen we investeringen gewoon even uit."

'Kennis en ervaring zit in Nederland'

"Trump ziet ons het liefst naar Amerika vertrekken", legt directeur van TTA-ISO Martin Maasland uit. Het Nederlandse bedrijf maakt landbouwmachines en heeft een grote afzetmarkt in de Verenigde Staten.

TTA-ISO heeft zelfs een kantoor in de VS zitten. "Maar de kennis en ervaring op het gebied van high-techsystemen in de tuinbouw zit hier in Nederland. Die gekwalificeerde mensen kun je niet oppakken en in Amerika neerzetten."

Bekijk ook

Prijs verlagen

Bang voor Amerikaanse concurrenten is Maasland niet. "In ons geval zijn er weinig of eigenlijk geen partijen in de Verenigde Staten die hetzelfde kunnen bieden als wij. We zien onszelf daardoor niet genoodzaakt om de winstgevendheid op onze machines te verlagen."

Maar als de prijs vanwege de invoerheffingen te hoog wordt, dan bestaat er volgens Maasland wel een kans dat de markt afneemt of zelfs helemaal stilvalt. "Dan kunnen we overwegen of we bereid zijn iets van onze marges op te geven, maar we moeten ook de salarissen van onze medewerkers kunnen betalen."

Tegenactie

Over eventuele eigen tarieven die de EU als tegenactie kan invoeren, maakt Maasland zich geen zorgen. "De grootste impact zijn uiteindelijk toch de hoge tarieven van Amerika richting Europa, omdat wij in Europa produceren."

"En andersom importeren wij weinig vanuit Amerika", gaat hij verder. "Dus als Europa hoge handelstarieven gaat invoeren, verwachten wij niet dat dat veel impact op ons heeft."

Bekijk ook

Minder groei maar geen crisis

Hoofdeconomoom van de ING Marieke Blom begrijpt de zorgen van Nederlandse ondernemers die veel exporteren naar de Verenigde Staten. "Door Trumps nieuwe invoertarieven, gemiddeld 25 procent, en zelfs 54 procent voor China krijgt ook de Europese Unie een tarief van 20 procent opgelegd. Dat leidt naar verwachting tot een exportdaling van zo'n 15 procent richting de VS. Voor Nederland betekent dat een krimp van ongeveer 0,2 procent van het BBP."

Toch is dit volgens Blom geen nieuwe economische crisis in wording. "Dit is niet te vergelijken met corona of de energiecrisis. Het is vooral een rem op de groei."

Niet terugslaan met eigen tarief

Blom verwacht dat Europa met eigen tarieven zal reageren. "Maar hoe dat uitpakt is onduidelijk, omdat we niet zeker weten hoe Trump reageert. Een handelsoorlog moeten we zien te voorkomen."

"We kunnen beter gerichte steun bieden aan getroffen sectoren. Ook kan er veel winst worden geboekt door de interne markt beter te laten werken. En er liggen veel kansen in het versterken van handelsrelaties met landen als India en Zuid-Amerika. Als we dit moment grijpen, kan Europa uiteindelijk sterker en minder afhankelijk van de VS worden. Ook voor Nederland liggen hier echte kansen."

Onzekerheid bij Nederlandse ondernemers door Amerikaanse importheffingen

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Ook interessant