De vraag naar sociale huurhuizen is ongekend hoog, mede doordat er de afgelopen jaren zeker 100.000 sociale huurwoningen minder zijn. Maar waarom zijn er nu zoveel minder sociale huurhuizen beschikbaar? "Het is een gevolg van woningmarktbeleid."

Uit cijfers van Aedes, de branchevereniging voor woningcorporaties, blijkt dat het aantal sociale huurwoningen tussen 2014 en 2020 met 80.000 is gekrompen. Maar de afname beperkt zich niet alleen tot de corporatiesector, legt Marcel Trip van de Woonbond uit.

Ruim 100.000 woningen minder

"Zowel corporaties als particuliere verhuurders bieden sociale huurwoningen aan", legt hij uit. "Er komt dus ook nog de afname bij in de particuliere huurmarkt."

En de afname in die particuliere markt blijkt niet minder fors: "Uit een recente analyse van de Autoriteit Woningcorporaties blijkt dat vanaf 2015 alleen daar al 100.000 sociale huurwoningen minder zijn", vervolgt Trip.

Bekijk ook

'Verhuurders werden gestimuleerd om te liberaliseren'

Hoe kan er sprake zijn van zo'n grote afname? Volgens Trip heeft dat te maken met beleidskeuzes. "Er zijn een heleboel wijzigingen geweest in het huurbeleid de afgelopen jaren, waardoor het makkelijk is voor verhuurders om woningen die vrijkomen vervolgens in de vrije sector te verhuren."

Eén van die beleidskeuzes is de verhuurdersheffing, zegt hoogleraar woningmarkt Marja Elsinga van de TU Delft. "De verhuurdersheffing is een heffing op woningen met een huur tot 763 euro. Er is geen heffing op woningen met een hogere huur", legt ze uit. "In de praktijk is dat natuurlijk voor commerciële verhuurders en woningcorporaties een stimulans om woningen te liberaliseren en over die grens van 763 euro heen te trekken."

Te veel sociale huur

Volgens Elsinga was dat ook de gedachte achter het beleid. "De veronderstelling was dat er te veel sociale huurwoningen zijn en te weinig middenhuurwoningen. Daarom zou het goed zijn als sociale huurwoningen werden geliberaliseerd of verkocht." Het kabinet heeft ondertussen aangekondigd weer van de verhuurdersheffing af te willen.

Naast de verhuurdersheffing speelt ook de WOZ-waarde een rol, voegt Trip toe. "In 2015 is de WOZ-waarde een rol gaan spelen in het puntenstelsel waarmee je de maximale huurprijs berekent. Daardoor zie je vooral in steden een enorme huursprong", verklaart hij.

Bekijk ook

WOZ-waarde

"Zodra een woning volgens het puntensysteem niet meer sociaal verhuurd hoeft te worden en een aanbieder denkt 'ik kan in plaats van 700 euro, 1500 of 1600 euro gaan vragen', dan zie je dat er enorme sprongen in de huurprijs worden gemaakt." Inmiddels begint men in Den Haag wel langzaamaan terug te komen op deze eerdere beleidskeuzes, zegt Trip ten slotte.

"De sociale huursector wordt eindelijk weer meer gewaardeerd, maar dat is wel na jaren en jaren van afname waar ook echt op aangestuurd is. We hebben een enorme inhaalslag te maken, en die is niet zomaar gemaakt."