meer NPO start

Familie vermoorde Hümeyra: 'Waarom neemt niemand verantwoordelijkheid voor haar dood?'

Familie vermoorde Hümeyra: 'Waarom neemt niemand verantwoordelijkheid voor haar dood?'
Hümeyra werd op 18 december 2018 doodgeschoten door haar ex Bekir E.
Bron: EenVandaag

"Moeten we echt wachten tot ze doodgeschoten wordt?" De familie van de gestalkte Hümeyra trok meerdere keren wanhopig aan de bel bij de politie over Bekir E., de ex en stalker van hun 16-jarige dochter en zusje.

De angst van de familie werd op 18 december 2018 waarheid: Hümeyra wordt voor de ogen van haar klasgenoten doodgeschoten door Bekir E. Haar vader stond aan de andere kant van school op haar te wachten. Aan de vooravond van de strafzaak tegen E. sprak EenVandaag met Hümeyra's zus Tuğba, Hümeyra's moeder en hun advocaat Nelleke Stolk.

Hecht gezin

Hümeyra kon op het moment van de moord al maanden niet meer alleen over straat. Tot op de dag van vandaag kan de familie niet geloven dat hun dochter doodgeschoten is, terwijl ze zo vaak naar de politie stapten om aangifte te doen. Het verlies valt ze zwaar. "Elke dag ga ik naar haar slaapkamer en pak ik wat van haar kleren. Om even bij haar te zijn", vertelt haar moeder.

Hümeyra, een nakomertje in een traditioneel Turks gezin, was een vrolijk, positief meisje. Verder zijn er een oudere broer en twee zussen. Maar vooral met Tuğba, die 13 jaar ouder is, is Hümeyra heel hecht. Samen wonen ze als enige van de vier kinderen nog thuis, in hartje Rotterdam. "Ze kwam vaak bij mij in bed liggen 's avonds. Dan gingen we kletsen. We deelden alles. Ze was lief, gek op shoppen, lol maken met vriendinnen en kon heel goed koken", vertelt Tuğba.

De moeder van Hümeyra heeft foto's en diploma's van haar dochter uitgestald op Humeyra's bed
Bron: EenVandaag
De moeder van Hümeyra heeft foto's en diploma's van haar dochter uitgestald op Humeyra's bed

Doodsangsten

Hümeyra leerde Bekir via Facebook kennen in september 2017. Ze wist toen niet dat hij in werkelijkheid veel ouder was dan zij, bijna 30. "Zij dacht dat hij een jaar of 20 was", zegt advocaat Nelleke Stolk. Toen Hümeyra erachter kwam hoe oud hij werkelijk was, verbrak ze het contact en begon de stalking en bedreiging.

"Het tig keer bellen op een dag en als je dan opneemt, vragen stellen waar je bent en wat je doet", omschrijft Stolk de stalking. Hümeyra stond doodsangsten uit voor Bekir. Hij belde en appte haar continu en plaatste via verschillende social media-accounts hatelijke posts over haar.

Bekir vertelde dat hij iemand had neergestoken en daarvoor had gezeten. Hij bedreigde mij, zei dat hij mijn ouders dood zou slaan en mij publiekelijk te schande ging zetten.

Mishandeling

Bekir E. eiste vervolgens dat Hümeyra langskwam bij hem thuis. Daar mishandelde hij haar, gooide hij haar tegen een kast en sloeg haar met haar hoofd tegen een muur. "Dusdanig hard en een paar keer, dat ze daarvan buiten westen is geraakt. Ze had daarvan blauwe plekken", omschrijft advocaat Stolk de mishandeling. "Er was bijvoorbeeld ook een stukje tand afgebroken."

Na de mishandeling deed Hümeyra opnieuw aangifte bij de politie. Justitie besloot Bekir E. te vervolgen voor de mishandeling, hij moest voorkomen. Tijdens het spreekrecht benadrukte Hümeyra dat ze ontzettend bang was dat hij haar wat zou aandoen. "Doe iets, help mij", was volgens Stolk haar noodkreet. Ook andere familieleden werden door hem bedreigd. Hij dreigde hen dood te steken, zo blijkt uit de aangifte.

Noodkreet Hümeyra: 'Hij weet me overal te vinden'

Bekir E. werd veroordeeld voor de mishandeling en kreeg een contactverbod, maar bleef wel op vrije voeten omdat hij in hoger beroep ging. Ondanks de beperkingen die de rechter hem oplegde, bleef Bekir contact met Hümeyra zoeken. Ook op haar werk wist hij haar met een smoes aan de telefoon te krijgen en bedreigde hij haar opnieuw. Een week voor de moord deed Hümeyra opnieuw aangifte.

De familie was verbijsterd dat de politie niets deed. "We hebben alle appjes bewaard, telefoontjes opgenomen. Maar we zouden meer bewijs moeten verzamelen", vertelt Tuğba. "Ik zei: 'Moeten we echt wachten tot mijn zusje is doodgeschoten?'"

Ik hoorde zeggen: 'Wat ben je aan het eten hoer?' Ik schrok… Ik ben erg bang van hem en hij weet me overal te vinden.

Schuldgevoel

In de aangifte, een week voor haar dood, liet Hümeyra opnieuw weten hoe bang ze was voor Bekir E. Ze liet een foto zien die ze geappt kreeg. Daarop was, volgens haar, Bekir te zien met twee vuurwapens in zijn handen. Toch besloot de politie hem niet aan te houden.

Op 18 december stond Hümeyra's vader aan de voorkant van de school, toen zij bij de achteringang wordt doodgeschoten. Iets waar haar vader zich volgens Stolk enorm schuldig over voelt. "Hij vraagt zich steeds af 'wat als ik aan de andere kant had gestaan? Had ze dan wel al veilig bij mij in de auto kunnen stappen?' Dat is iets waar hij nooit meer overheen komt", zegt advocaat Stolk.

Het graf van Hümeyra
Bron: EenVandaag
info

Inspectie Veiligheid en Justitie: autoriteiten schoten ernstig tekort

De aanpak van de stalking van Hümeyra is ernstig tekortgeschoten, concludeerde de Inspectie van Veiligheid en Justitie. Betrokken organisaties hadden onvoldoende aandacht voor haar bescherming ook al had zij herhaaldelijk aangegeven zich onveilig te voelen, blijkt uit het vernietigende rapport van de Inspectie.

Uit het rapport bleek dat tientallen agenten wisten van Hümeyra's situatie, maar dat zij niets deden. Het is de tweede keer dat er zo hard wordt geoordeeld over een stalkingszaak. "Het is een ontluisterend beeld. Het wordt tijd dat dit consequenties voor bijvoorbeeld agenten gaat hebben", zei advocaat Richard Korver tegen EenVandaag.

Excuses zijn niet genoeg

De Rotterdamse politiechef heeft bij de familie zijn excuses aangeboden. Ook minister van Justitie en Veiligheid Ferdinand Grapperhaus erkende dat Hümeyra mogelijk nog had geleefd als de instanties hun werk hadden gedaan. "Het zijn excuses waar de familie niets meer aan heeft", zegt advocaat Stolk.

De familie vraagt zich vooral af waarom er niemand ontslagen wordt. "Waarom neemt niemand zijn verantwoordelijkheid? Het voelt alsof iedereen alleen zijn eigen straatje schoonveegt", zegt zus Tuğba. Hümeyra's moeder is het vertrouwen in de overheid verloren. "Wij krijgen Hümeyra niet meer terug. Maar wij willen dat er nu echt iets verandert, zodat er niet nog meer meisjes slachtoffer worden."

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Annelien (42) is verzekeringsarts met parkinson en laat zien dat je met chronische ziekte nog prima kan werken

Annelien (42) is verzekeringsarts met parkinson en laat zien dat je met chronische ziekte nog prima kan werken
Annelien Oosterbaan
Bron: eigen beeld

Schrijf iemand met een chronische ziekte niet af. Dat is de boodschap van Annelien Oosterbaan, die parkinson heeft. Als verzekeringsarts ziet ze veel chronisch zieke mensen die nog kunnen en willen werken, maar daarin niet gesteund worden.

Stel je voor: je hebt een chronische ziekte, parkinson bijvoorbeeld of migraine. Tegelijk ben je nog jong en kun je hartstikke veel. Zij het met wat aanpassingen.

Niet aangenomen

Je wil graag werken en begint vol goede moed met solliciteren. Je hebt immers veel te bieden, weet je van jezelf. En er zijn hard mensen nodig met de huidige krapte op de arbeidsmarkt. Wat kan er nu helemaal misgaan, zeg je tegen jezelf.

Toch word je niet aangenomen. Ook niet bij het tweede bedrijf waar je solliciteert, en het derde. Je zelfvertrouwen van eerst, wordt steeds minder.

Afgekeurd

Of je hebt wel een baan, maar komt er op een gegeven moment achter dat je een chronische ziekte hebt. Om je werk goed te kunnen uitvoeren, heb je wat extra hulp nodig van je werkgever.

Maar in plaats van die hulp te bieden, laat je werkgever op een gegeven moment weten dat je contract niet wordt verlengd. Of stelt die zich niet flexibel op, waardoor je het werk niet kan volhouden en je ziek uitvalt.

Bekijk ook

Te groot risico

Het gebeurt bij veel mensen met een chronische aandoening. Werkgevers zien deze groep nog altijd als een groot risico. Volgens onderzoeksinstelling TNO zijn ze bang dat het ze veel geld kost wanneer deze mensen op een gegeven moment uitvallen. En ze zijn vaak niet bekend met iemands aandoening, of wat dit betekend voor de inzetbaarheid.

Annelien Oosterbaan (42) weet daar alles van. Zij kreeg de diagnose parkinson op haar 33ste. "Het ligt natuurlijk aan de fase waarin je zit in je carrière. Hoe oud je bent en hoe ziek. Maar als je bij wijze van spreken nog moet beginnen, dan is aan een baan komen, of aan het werk blijven erg lastig met zo'n diagnose. Alleen maar omdat je een stempel hebt", vertelt ze.

'Dit is wie ik ben'

Je hoeft in Nederland niet te vertellen hoe het gesteld is met je gezondheid, als je gaat solliciteren. Maar Annelien wil open zijn over haar diagnose. "Dit is wie ik ben en ik wil ergens werken waar daar normaal mee wordt omgegaan. Waar ik niet hoef te liegen over mijn ziekte. Of het moet verbloemen. Dat kan ook helemaal niet", vertelt ze.

Dat dat niet vanzelfsprekend is, ontdekte ze na haar diagnose.. "Waar eerst veel mogelijkheden waren, liep ik ineens tegen een muur op. Ik kon alles nog, voelde me niet ziek, was fitter dan veel anderen. En toch werd ik buitengesloten. Bijvoorbeeld omdat het niet meer mogelijk was om een arbeidsongeschiktheidsverzekering af te sluiten. Je wordt veel te vroeg afgeschreven. Echt heel pijnlijk."

Bekijk ook

Omgeschoold tot verzekeringsarts

Annelien, die van huis uit gynaecoloog is, veranderde van koers en liet zich omscholen. Ze is als hoofdonderzoeker verbonden aan het Radboud UMC, waar ze zich bezighoudt met vrouwen en parkinson. En ze werkt als verzekeringsarts bij het UWV.

In haar werk bij de uitkeringsinstantie ervaart zij haar ziekte juist als meewaarde, vertelt ze. Omdat ze zich vanwege haar eigen diagnose goed kan verplaatsen in de mensen die ze tegenover zich heeft. Vaak zijn dat mensen met een chronische aandoening, die worstelen met de (on)mogelijkheden in hun werk.

'Werkgever wil van ze af'

Annelien ziet regelmatig mensen voor een beoordeling voor een arbeidsongeschiktheidsuitkering. Ze merkt dan dat het vooral de werkgever is, 'van ze af wil'. "Veel mensen hebben al zoveel meegemaakt aan afwijzing en onbegrip, dat ze daardoor zelf ook opgeven. Hier aandacht voor hebben in het gesprek is het minste wat je kunt doen", zegt ze.

"Ik denk dat het voor werkgevers vooral de angst is voor het onzekere bij zo'n diagnose. In plaats van je erin te verdiepen, wijs je dan maar iemand de deur.

'Dan moet je wel de kans krijgen

"Dit terwijl mijn ervaring vaak is dat hoe zieker iemand is, hoe meer motivatie diegene heeft om zich in te zetten en te bewijzen wat die nog wel kan. Maar dan moet je wel de kans krijgen "

Zelf maakte ze ook van alles mee, in de ziekenhuiswereld nota bene. "En dat vind ik niet eerlijk. Want niet iedereen met een chronische ziekte is er al aan toe om niet meer te werken. Soms kan het niet anders, maar vaak ook wel."

Bekijk ook

Steeds meer mensen met chronische aandoening

Dat vindt onderzoeker Lidewij Renaud van TNO ook. "De groep mensen met een chronische aandoening is enorm groot en blijft groeien. Bijna 60 procent van alle Nederlanders heeft er minstens een. Binnen die groep mensen zit een enorm arbeidspotentieel, ruim 400.000 banen", vertelt ze.

"We blijven met z'n allen een beetje steken in de gedachte dat deze groep alleen bestaat uit mensen die heel erg ziek zijn. Mensen die niet kunnen werken, niet mee kunnen doen. Maar dat klopt niet", benadrukt Renaud.

Van rugklachten tot parkinson

De variatie aan aandoeningen is groot, vervolgt ze. Dat gaat van rugklachten tot zware hooikoorts en parkinson. "Dat zijn heel verschillende aandoeningen, die je inzetbaarheid kunnen beïnvloeden, maar waarmee je in veel gevallen nog prima kunt werken. Al moet je werkgever daar misschien wat aanpassingen voor doen."

Natuurlijk zijn er ook mensen die zo ziek zijn dat ze echt niet meer kunnen werken, zegt ze. Bijvoorbeeld mensen met een vergevorderde vorm van kanker. "Maar dat gaat lang niet over iedereen."

'Laat me alsjeblieft wat doen'

Annelien zou graag zien dat de maatschappij verandert. Dat mensen met een chronische ziekte - die dat kunnen en willen - zo lang mogelijk kunnen blijven werken. Daar ondersteuning bij krijgen van hun werkgever. "Er gaat nu enorm veel arbeidspotentieel verloren."

"Al moet ik de krant rondbrengen, of ergens koffie inschenken, het maakt me niet uit. Maar laat me alsjeblieft wat doen. Dat is voor mij van heel veel waarde", zegt Annelien. Waarom? "Je gaat ergens naartoe, je wordt daar verwacht, je doet mee in de maatschappij, je voelt dat je van belang bent, mag meedoen", legt ze uit.

Bekijk ook

Buiten de maatschappij

"Op het moment dat je thuis komt te zitten, word je voor je gevoel toch voor een groot deel buiten de maatschappij geplaatst", vervolgt ze. "Het is al pittig om zo'n diagnose te krijgen, en als je dan ook nog wordt uitgesloten van het werkende leven, dan is dat gewoon best wel hard."

"Als het moment daar is dat het echt niet meer kan, dan is dat pijnlijk maar dan is het ook wat het is", legt ze uit. "Maar als je te vroeg wordt weggezet, terwijl je eigenlijk veel dingen nog wel kan, dan is dat bikkelhard. Al kosten ze misschien wat meer moeite."

'Liever voor elkaar zijn'

"We moeten allemaal wat toleranter worden en wat liever voor elkaar zijn, het zou niet alleen om geld moeten draaien", geeft Annelien mee. "De waarde van mee kunnen doen is niet in geld uit te drukken."

Onderzoeker Renaud raadt werkgevers, maar ook werknemers aan om het gesprek met elkaar aan te gaan. "Dan kun je in kaart brengen wat iemand nodig heeft om zo lang mogelijk goed inzetbaar te blijven."

Lastig voor kleine ondernemers

Maar de onderzoeker begrijpt ook dat dat lastig is. "Het is een taboe en dat werkt twee kanten op: aan de ene kant durven mensen er niet eerlijk voor uit te komen, omdat ze bang zijn voor een negatieve reactie van de werkgever. Aan de andere kant durven werkgevers mensen minder makkelijk aan te nemen als ze weten dat iemand ziek is, of ziek is geweest."

"In Nederland kunnen de kosten voor de werkgever hoog oplopen als iemand langdurig uitvalt. Zeker voor kleinere ondernemers kan dat lastig zijn", erkent Renaud. Een bedrijf betaalt een ziek gemelde werknemer in het eerste jaar 100 procent door en in het tweede 75 procent. Daarna komt iemand terecht in de Ziektewet. "Het dubbele is: het doorbetalen van de loonkosten is juist bedoeld om de werknemer te beschermen."

Bekijk ook

Systeem veranderen

Het zou volgens de TNO-onderzoeker helpen als in het systeem rondom de arbeidsmarkt de mens meer centraal zou komen te staan. Ze ziet dit als een gezamenlijke opdracht van werkgevers, brancheorganisaties en de overheid.

"Nu wordt heel erg gedacht vanuit het werk, van: dit is mijn vacature en ik zoek iemand die daarbij past. Maar als je meer gaat denken vanuit de persoon die op gesprek komt, welk werk diegene zou kunnen doen. Dan kun je veel passender werk creëren." Door creatiever te denken, kunnen werkgever veel oplossen, is haar conclusie.

'Schrijf iemand niet direct af'

Wat er volgens Annelien anders zou moeten? "Ik vind dat werkgevers die het financieel gezien kunnen leien zich verantwoordelijker op zouden moeten stellen, door mensen duurzaam aan het werk te houden. Dan zullen ze ook zien dat dat iets oplevert."

Ze raadt werkgevers aan om zich te verdiepen. "Als je kijkt naar parkinson, iemand die dat heeft, gaat langzaam geleidelijk achteruit. De een sneller dan de ander maar. Het is niet zo dat iemand van de ene op de andere dag ineens niks meer kan. Het is in die zin best een voorspelbare ziekte. Er valt dus wel een plan te maken, en als het niet haalbaar blijkt, dan stel je die toch gewoon weer bij?"

Positief gevoel

Zelf kijkt Annelien positief naar de toekomst van haar werkende leven. "Ik heb gelukkig nog geen cognitieve problemen, geen mist in mijn hoofd, geen moeite met dubbeltaken en focussen. Daar ben ik heel gelukkig mee, want ik heb ken genoeg jonge mensen met parkinson die daar al wel last van hebben. Het merendeel valt binnen 5 tot 10 jaar uit van werk. Ik ben intussen 9 jaar verder."

"Het gaat goed met me. En hoe lang dat zo blijft: geen idee. Maar ik ben super gemotiveerd om zo lang als mogelijk aan het werk te blijven. En ik denk wel dat ik, juist door bezig te blijven, langer goed blijf."

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Moet de chemische industrie in Nederland bewaard blijven? 'Overal zijn chemicaliën voor nodig'

Moet de chemische industrie in Nederland bewaard blijven? 'Overal zijn chemicaliën voor nodig'
Chemiefabriek LyondellBasell gaat na 21 jaar sluiten in Nederland
Bron: EenVandaag

De chemische industrie in de Rotterdamse haven heeft het zwaar door hoge energieprijzen en belasting op CO2. Moet het kabinet extra geld uittrekken om bedrijven tegemoet te komen? "Een complete waardevernietiging als we dit weggooien met z'n allen."

Veel producten die we dagelijks gebruiken komen uit de chemische industrie. Denk bijvoorbeeld aan shampoo en schoonmaakmiddelen, maar ook isolatiemateriaal en leidingen voor in huis. Die industrie heeft het nu dus heel moeilijk in Nederland.

Na 21 jaar sluiten

In de Rotterdamse haven sluit binnenkort de Amerikaanse chemiefabriek LyondellBasell. "21 jaar geleden hebben we deze fabriek met trots opgestart. Dit kostte ons een miljard euro", vertelt vicepresident Ronald van Klaveren.

Vijf jaar geleden werd nog eens 250 miljoen euro geïnvesteerd om de fabriek te vergroenen. "En nu komt er helaas een einde aan. Dit is een fabriek die je normaal 80 tot 100 jaar laat draaien. Nu moeten we die al na 21 jaar sluiten. Financieel komen we er gewoon niet uit."

Vier keer hogere energieprijzen

Ook chemiebedrijf Huntsman Holland merkt dat het moeilijk is om chemische producten te blijven maken in Nederland. De Amerikaanse directie heeft besloten alleen nog maar het minimale te produceren en geen investeringen meer te doen. "We zitten hier meer dan 50 jaar, maar het is gewoon heel moeilijk om hier geld te verdienen", vertelt directeur Kal Khogali.

Dat komt vooral door onze hoge energieprijzen vergeleken met andere landen, zegt hij. "De energieprijs in Nederland is drie tot vier keer duurder dan in de rest van Europa." Daar komt voor hem ook nog een extra toeslag voor groene energie bovenop: de fabriek draait daar volledig op.

Bekijk ook

'Niks dat niet uit chemicaliën bestaat'

De vraag is of Nederland meer moet doen om de chemie-industrie hier te behouden. Beide bedrijven hameren in elk geval op het belang ervan. "Er is niks om je heen dat niet uit chemicaliën bestaat", zegt Khogali.

"Dat is de naïviteit in Nederland en andere landen in Europa: dat we alles in de toekomst kunnen doen met nieuwe technologie. Maar dan vergeten we dat daar chemicaliën voor nodig zijn." Van Klaveren benadrukt dat: "Zonder chemische industrie is er geen defensie en verduurzaming mogelijk."

Hoge energieprijzen verjagen industrie uit Rotterdamse haven, maar hoe erg is dat?

Niet aantrekkelijk

Hoofdeconoom Marieke Blom van ING vertelt dat Nederland altijd aantrekkelijk was voor de chemie. Vroeger werd energie voor grote energieverbruikers goedkoop gehouden met regelingen, maar die zijn in de afgelopen jaren afgeschaft.

"Daarnaast komt er ook een extra CO2-heffing aan", zegt Blom. Dit is een belasting die industriële bedrijven moeten betalen per ton CO2 dat wordt uitgestoten. "Dat maakt de kostprijs voor bedrijven hoger."

Europese onafhankelijkheid

Toch weet ze niet of geld investeren in de industrie, om deze in Nederland te behouden, zich uiteindelijk gaat uitbetalen. "Op lange termijn verwacht ik dat deze industrie kleiner wordt. Ik verwacht dat steun die je nu geeft aan de industrie, uiteindelijk niet rendeert", zegt Blom.

"Ik kan daar ook geen zekerheid over geven, want er zullen ook delen van de chemische industrie wel blijven bestaan."

Bekijk ook

Afhankelijkheid

Ronald van Klaveren noemt het vooral onverstandig dat Nederland zichzelf afhankelijk maakt van landen buiten Europa. Bijvoorbeeld China heeft een gigantische chemie-industrie. "Het is een complete waardevernietiging als we dit weggooien met z'n allen en daarmee afhankelijkheid creëren elders."

"We hebben laten zien dat we hier concurrerend kunnen produceren. Als de energiekosten omlaag gaan, hebben we nog steeds een heel goed waardemodel om hier industrie te behouden. Daarmee houden we een stukje onafhankelijkheid in stand voor Europa."

Minister wil industrie behouden

Minister Hermans van Klimaat en Groene Energie ziet ook dat chemische bedrijven het in Nederland moeilijk hebben. "Ik ben samen met andere collega's in het kabinet voor de voorjaarsnota van volgende maand aan het kijken wat we kunnen doen om de druk te verlichten."

Hermans wil de industrie graag in Nederland houden. "We hebben de bedrijven keihard nodig voor een sterke, veilige en weerbare economie. Waarin we producten hier maken en we die niet uit andere landen moeten halen."

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Ook interessant