radio LIVE tv LIVE
meer NPO start

4 dagen werken, maar 5 dagen uitbetaald krijgen: hoe AI voor productiviteit en welvaart kan zorgen

4 dagen werken, maar 5 dagen uitbetaald krijgen: hoe AI voor productiviteit en welvaart kan zorgen
Bron: AFP

Medewerkers van softwarebedrijf AFAS hoeven binnenkort nog maar 4 dagen te werken voor een volledig loon. Dankzij kunstmatige intelligentie worden administratieve taken namelijk overgenomen door computers. "Dit is een goede manier om met AI om te gaan."

Het softwarebedrijf neemt deze beslissing omdat de productiviteit van de medewerkers de afgelopen 25 jaar flink is gestegen door het toepassen van kunstmatige intelligentie. Waar een werknemer een kwart eeuw geleden 60.000 euro per jaar aan omzet opleverde, was dat vorig jaar 450.000 euro per jaar volgens AFAS.

Minder uren vs. mensen ontslaan

Hoogleraar arbeidseconomie en technologie Anna Salomons aan de Universiteit Utrecht juicht de beslissing van het bedrijf toe. "Dit is een goede manier om om te gaan met het feit dat je, omdat de productiviteit zo is gestegen, minder arbeid nodig hebt."

Er zijn volgens haar namelijk ook bedrijven die gebruikmaken van AI en juist hun medewerkers ontslaan of aan vertrekregelingen doen omdat ze de mensen niet meer nodig hebben. "Maar het probleem daarmee is dat je dan waarschijnlijk de beste mensen verliest", merkt ze op.

Bekijk ook

Productievere werknemers

De hoogleraar benadrukt dat het dus niet nodig is om werknemers te ontslaan wanneer je als werkgever ziet dat er zaken zijn die met AI sneller kunnen worden opgepakt. "Het is zeker bekend dat veel technologie deels een automatiseringseffect heeft, dat het deels de taken kan overnemen van een werknemer. Maar we weten ook dat technologie, waaronder AI, werknemers versterkt. Dus hen niet alleen vervangt, maar hen ook productiever maakt zonder ze te vervangen."

Ook laat onderzoek over AI volgens Salomons toe nu toe zien dat het, naast het opkrikken van de productiviteit, een positief effect kan hebben op de vaardigheden van medewerkers. Ze legt uit dat werknemers met minder expertise of kennis van bepaalde taken juist het meest worden geholpen. Hun kennis wordt versterkt: "En dat zou ook de barrières voor toegang tot dat soort beroepen kunnen verlagen."

'Soms een pijnlijke aanpassing'

Ondanks de positieve effecten van een beslissing zoals die van AFAS is de hoogleraar zich ook bewust van de nadelen die kunstmatige intelligentie kan hebben op de werkvloer. "Bij elke grote technologische golf zijn er aanpassingen die bedrijven en werknemers moeten maken. Als die heel snel worden toegepast en er een grote automatiseringsgolf ontstaat in een bepaalde sector, kan dat inderdaad ook leiden tot grote aanpassingskosten."

Het is volgens haar 'wel meestal zo dat er weer nieuwe soorten banen bij komen' door zulke ontwikkelingen. "Maar als jij bent geschoold, opgeleid of ervaring hebt in een bepaald beroep en daar is minder arbeidsvraag naar, dan kan dat natuurlijk een heel pijnlijke aanpassing zijn", voegt ze daaraan toe.

Bekijk ook

Juist meer nieuwe banen

Maar, gaat Salomons verder: "Op macroniveau werkt het wel iets anders. Want we zien dat er al 2 decennia lang wordt geautomatiseerd en toch hebben we nog heel veel banen." Volgens haar komt dit doordat we als consumenten 'redelijk onverzadigbaar zijn'. "Wanneer wij rijker worden door productiviteitsstijgingen gaan we meer consumeren, en hebben we ook weer meer arbeid, en dus weer meer banen nodig."

Technologische ontwikkelingen zorgen dus ook voor welvaartsstijging en nieuwe banen, zegt de hoogleraar tot slot. "De afgelopen 80 jaar hebben we gezien dat ongeveer 60 procent van de werkgelegenheid die we nu hebben voor die tijd nog niet bestond." Dus ook door AI verwacht ik dat er weer nieuwe soorten banen bij komen, met daarbij ook weer nieuwe werkgelegenheid."

4 dagen werken, maar 5 dagen uitbetaald krijgen: hoe AI voor productiviteit en welvaart kan zorgen

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

De regels rond euthanasie: waarom verzoeken vaak worden afgewezen

In 2024 kozen bijna 10.000 Nederlanders voor euthanasie, 10 procent meer dan in een jaar eerder. Toch zitten er strenge voorwaarden aan verbonden. In deze video leggen we uit hoe het proces precies werkt en waarom veel verzoeken afgewezen worden.

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Met stadsmarinier Wieke terug naar Rotterdamse wijk waar drie willekeurige mannen werden vermoord: 'Was echt bang voor andere slachtoffers'

Met stadsmarinier Wieke terug naar Rotterdamse wijk waar drie willekeurige mannen werden vermoord: 'Was echt bang voor andere slachtoffers'
Mensen leggen bloemen neer ter nagedachtenis aan de 81-jarige man die is neergeschoten.
Bron: ANP

Na de arrestatie van de vermoedelijke Rotterdamse serieschutter, Sendric S., reageerde de buurt opgelucht. Toch voelen sommige wijkbewoners zich na de 3 moorden nog altijd angstig, ziet de stadsmarinier. "Dat gevoel van onveiligheid gaat nog lang door."

Door 3 fatale schietpartijen in nog geen 2 weken tijd stond eind december het leven in het Rotterdamse stadsdeel IJsselmonde even stil. Uit het niets werden 3 mannen op straat neergeschoten. Het zorgde voor een uitzonderlijk advies: 'Ga bij voorkeur niet alleen naar buiten, vermijd donkere plekken.'

Meer ernstige incidenten

Stadsmarinier Wieke van de Haterd was betrokken bij het opstellen van dat advies. Een stadsmarinier is een ambtenaar die vanuit de gemeente werkt aan de veiligheid in de buurt. Van Haterd's werkterrein is IJsselmonde, waar de schietpartijen waren. Een wijk waar de afgelopen jaren het aantal ernstige incidenten is toegenomen, zegt ze.

Na de eerste schietpartij, was nog helemaal niet duidelijk wat er aan de hand was. "Wat maakt dat deze man specifiek is uitgekozen of is het toevallig?" Er werd tegelijkertijd ook onderzoek gedaan naar het wapen. "Toen is ook het tweede slachtoffer gevallen", vertelt ze. Er werden beelden vrijgegeven, maar het leidde nog niet tot de schutter. Het derde slachtoffer viel opnieuw in hetzelfde gebied. "Toen is de link gelegd: het gaat om dezelfde dader."

info

Drie moorden in twee weken

Op zaterdagavond 21 december 2024 werd rond 21:30 een zwaargewonde man (63) aangetroffen. Hij was in zijn hoofd geschoten en stierf twee dagen later. Een week later werd in de avond opnieuw iemand neergeschoten. Ook deze man (58) overleefde het niet. De politie werkte dag en nacht aan de zaak en gaf zelfs beelden vrij.

In de ochtend van 2 januari werd opnieuw op straat een gewonde, 81-jarige, man aangetroffen die later overleed. De politie loofde een tip uit van 300.000 euro en waarschuwde: 'ga bij voorkeur niet alleen naar buiten. Vermijd donkere, afgelegen plekken.'

Bekijk ook

'Er was echt gevaar'

De politie schaalde volgens Van de Haterd snel op waardoor alle capaciteit beschikbaar was om de schutter snel te pakken. "Omdat er echt gevaar was dat hij weer zou toeslaan." De gemeente en politie kwamen samen tot het advies niet alleen naar buiten te gaan. "Daar hebben we lang over getwijfeld", zegt ze. "Want uiteindelijk gaat het ook uit van een maakbaarheid dat het niet kan gebeuren."

Maar de situatie was uitzonderlijk. "Het was duidelijk wat zich in IJsselmonde afspeelde, er leek echt een verband", legt ze uit. En veel was ook onzeker. Er was veel politie, zichtbaar en onzichtbaar in de wijk. Ook was er veel aandacht voor. "Wat doet dat met zo'n verdachte? Escaleert het meer, wordt de situatie gevaarlijker? Daar moet je toch rekening mee houden."

Bewoners ondersteunen

Na het derde slachtoffer gaat het ineens snel. Er wordt een duidelijke foto vrijgegeven en na een klopjacht kan de politie hem inrekenen. Beelden van de inval circuleren al snel via social media, het gaat om een flat in de buurt van de schietpartijen. De 24-jarige Sendric S. werd er aangehouden, die niet officieel woont in het gebouw. De opluchting is groot. "Omdat je echt bang bent dat er nog andere slachtoffers gaan vallen."

De strafzaak tegen S. begint, over een motief is niets bekend. Wijkmarinier Van de Haterd is nog erg bezig met het organiseren van de nazorg in de wijk. "Het effect van dat gevoel van onveiligheid dat gaat heel lang door", vertelt ze. "We zijn met z'n allen druk bezig om te kijken wat we kunnen doen om de bewoners hierin te ondersteunen".

Bekijk ook

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Ook interessant