Fors minder LHBTIQ+'ers vinden dat Nederland voorop loopt als het gaat om hun acceptatie. Vorig jaar vond 48 procent dat nog, dit jaar slechts 32 procent. Ons land staat sinds het homohuwelijk stil en negatieve reacties zijn nog alledaags, zeggen zij.

Dat blijkt uit onderzoek van EenVandaag onder 3.800 LHBTIQ+'ers in aanloop naar de tweede Pride-week in coronatijd. Voorafgaand aan de week, waarin jaarlijks aandacht wordt gevraagd voor hun acceptatie luiden LHBTIQ+'ers in dit onderzoek de noodklok.

Gidsland?

"Dat waren we ja, 20 jaar geleden", is de meest gegeven reactie op de vraag of Nederland nog gidsland is. Tot aan het millennium, zeggen ondervraagden, had Nederland de meest vooruitstrevende wetgeving.

De samenleving bewoog naar hun idee vooruit. Het toestaan van een huwelijk tussen mensen van hetzelfde geslacht wordt daarbij genoemd als ijkpunt in de acceptatie.

Stilstand

Dat was een belangrijk moment van erkenning, maar ook het moment waarna Nederland volgens deelnemers tot stilstand is gekomen. Iemand schrijft: "Na het homohuwelijk leek de emancipatie voltooid. Nederland heeft daarna niet doorgepakt en zich afgevraagd: wat nu?"

Andere landen, als Israël, Zweden, IJsland en Malta, hebben Nederland volgens deelnemers ingehaald op het gebied van LHBTIQ+-acceptatie.

Bekijk ook

Negatief gedrag

Het gevoel van LHBTIQ+'ers, dat ze nog lang niet door iedereen in Nederland worden geaccepteerd, wordt ondersteund door de cijfers uit het EenVandaag-onderzoek. Voor het derde jaar op rij zeggen vier op de tien ondervraagden uit die gemeenschap (dit jaar 42 procent) negatief gedrag te hebben meegemaakt, omdat ze zijn wie ze zijn.

Ook het aantal LHBTIQ+'ers dat het een probleem vindt om in Nederland uit te komen voor hun geaardheid is dit jaar onveranderd hoog: 61 procent. Verder zeggen grote groepen dat zij zich niet vrij voelen om op straat hand in hand te lopen met hun partner (50 procent) of een kus te geven (54 procent). Terwijl ruime meerderheden niet-LHBTIQ+'ers daar geen problemen mee ervaren.

Lees je dit artikel op je smartphone? Draai het scherm voor betere weergave.

Not in my backyard

LHBTIQ+'ers ervaren intolerantie uit alle hoeken van de samenleving. Allereerst wordt veel genoemd dat de 'doorsnee hetero' hen wel zégt te accepteren, maar dat niet echt doet.

Iemand zegt: "Nederlanders hebben lang hardop geroepen tolerant te zijn, maar ze zijn van de leg als hun zoon, vader of moeder uit de kast komt. NIMBY-gedrag", verwijzend naar het 'not in my backyard-effect', waarbij mensen iets algemeen zeggen te accepteren zolang het niet in hun eigen omgeving gebeurt.

Kussen op straat

Dat beeld wordt bevestigd wanneer hetero's twee stellingen worden voorgelegd over het geven van een kus op straat. Slechts 10 procent van de niet-LHBTIQ+'ers in het onderzoek noemt het aanstootgevend als een man en vrouw dat doen.

Dat cijfer wordt stukken hoger als het gaat om twee mensen van hetzelfde geslacht. Een kwart (23 procent) vindt twee kussende mannen aanstootgevend, 18 procent vindt dat het geval bij twee vrouwen.

Bekijk ook

'Andere culturen'

Daarnaast zeggen LHBTIQ+'ers in het onderzoek negatieve reacties op straat te krijgen van jongeren, vooral met een Arabische afkomst. Vaak gaat het om naroepen en discriminerende opmerkingen.

Maar ondervraagden melden ook situaties waarin zij werden bespuugd, geslagen of geschopt. Een deelnemer: "Door de komst van andere culturen naar Nederland is er binnen mijn gemeenschap steeds meer angst gekomen om voor je geaardheid uit te komen."

Rechtse politiek

De opkomst van rechts-conservatieve partijen wordt ook genoemd als bedreiging van de acceptatie van LHBTIQ+'ers.

Deze partijen komen, volgens een aantal ondervraagden, te weinig op voor hun rechten of vinden die rechten niet vanzelfsprekend.

Pride in coronatijd

Dat de Pride-week door corona voor het tweede jaar sober moet worden gevierd, zien ondervraagden als aderlating. Slechts 37 procent vindt dat er het afgelopen jaar voldoende aandacht was voor LHBTIQ+-acceptatie. Dat terwijl maar liefst 77 procent het belangrijk vindt dat evenementen als de Pride worden georganiseerd.

Ondervraagden vrezen dat door de versobering van Pride niet de juiste mensen worden bereikt: "Pride is weer vooral online en bereikt voornamelijk mensen die al positief tegenover de LHBTIQ+-gemeenschap staan", zegt een deelnemer.

Joyce Boverhuis presenteert de cijfers van het onderzoek.
info

Over dit onderzoek

Aan dit onderzoek (pdf), gehouden van 14 tot en met 27 juli 2021, deden 25.022 leden van het Opiniepanel mee, van wie 3.817 LHBTIQ+'ers. De resultaten zijn na weging representatief voor zes variabelen, namelijk leeftijd, geslacht, opleidingsniveau, burgerlijke staat, stemgedrag en spreiding over het land.

Bekijk ook