Wie denkt dat je naar een ver oord moet om prachtige koraalriffen te zien heeft het mis. Je moet weliswaar het vliegtuig pakken, maar Nederland bezit een derde deel van het op twee na grootste koraalrif ter wereld. Met één heel bijzonder stukje.

Bij het Nederlands Caribische eiland Saba, 25 kilometer ten noordwesten van Sint Eustatius, ligt de Sababank. Deze zogenoemde atol, een onderzees koraaleiland, heeft een oppervlakte van zo'n 2200 vierkante kilometer. Het koraaleiland is, op het beroemde Great Barrier Reef na, het grootste koraalrif ter wereld én het grootste natuurpark van Nederland.

Supergezond koraal

Wat dit Nederlandse natuurpark bijzonder maakt, is een recent ontdekt koraalrif in een uithoek van de Sababank. Het koraalrif verkeert in een opvallend goede staat, wat je van de meeste koralen op de wereld niet kunt zeggen.

"De koralen die we zagen, hadden geen enkele vorm van beschadiging en zagen er supergezond uit. Het geeft ons wat hoop dat er misschien meer van zulke goede gebieden zijn, waar koralen het nog steeds goed doen", zo schreef Erik Meesters van Wageningen Marine Research (WMR) op de site van Wageningen University.

Lees ook

Zuurstof uit de zee

Volgens universitair docent Mariene Ecologie Lisa Becking is een ontdekking als deze belangrijk. Zelf duikt ze met Wageningen University eens in de 2 tot 3 jaar naar de Sababank. "60 tot 70 procent van alle zuurstof hebben we te danken aan de zee. Ook zijn er vele stoffen in oceanen te vinden waar we bijvoorbeeld medicijnen van kunnen maken." Kortom: we hebben het koraal nodig.

Koraalriffen hebben het zwaar door klimaatverandering. Voor de eeuwwisseling bedekte het koraal nog meer dan de helft van de zeebodem, tegenwoordig is dat slechts 10 tot 15 procent. De verwachting is dat door opwarming van de aarde dat percentage nog verder daalt. De Sababank geeft hoop dat er misschien meer onbeschadigde koralen zijn.

Koraal bij Klein Bonaire
Bron: Creative Commons
Koraal bij Klein Bonaire.

Hoop voor gestrest koraal

"Koraalriffen hebben stress. Van zowel mondiale processen zoals klimaatverandering, als van lokale problemen, die het rif verzwakken zoals overbevissing, vervuiling en erosie", vertelt Lisa Becking.

Toch denkt ze dat we koralen weerbaar genoeg kunnen maken tegen de klimaatverandering. "Als we de lokale stress kunnen verwijderen of verminderen dan worden de riffen misschien veerkrachtig genoeg om de effecten van klimaatverandering voor nu op te vangen."

Koraalriffen hebben stress. Van zowel mondiale processen als klimaatverandering, als van lokale problemen.

Reddingsplan

Dat niet alleen marinebiologen het belang van de Sababank inzien blijkt wel uit het 2 weken geleden gelanceerde reddingsplan voor het koraal in het Nederlandse deel van het Caribische gebied. In de unaniem aangenomen motie staat dat de overheid verantwoordelijkheid moet dragen over het oplossen van allerlei stressfactoren.

Vooral op het gebied van schoon water is veel te winnen. "Veel Nederlandse Caribische eilanden hebben geen waterzuiveringsinstallatie. Naast dat dit slecht is voor de bevolking zelf, heeft dit ook geen positieve effecten op het koraal. Dat terwijl in Nederland schoon water iets heel normaals is." Volgens Lisa Becking zijn de eerste stappen simpel: "In Caribisch Nederland moeten we met dezelfde overgave als in het Europese deel van Nederland werken aan onder andere natuurbescherming, afvalwaterzuivering en monitoring."