Het Nibud slaat alarm: veel Nederlanders houden te weinig rekening met de hoge energieprijzen en de economische gevolgen die nog komen. Volgens SP-Kamerlid Renske Leijten moeten bedrijven meebetalen om de economische klappen op te vangen.

Energieleveranciers en brandstofbedrijven moeten helpen de koopkracht te repareren door het betalen van een 'bofbelasting' of 'profiteursbelasting'. Daarvoor pleit SP-Kamerlid Renske Leijten.

Teruggeven aan de samenleving

Dankzij de hoge prijzen voor energie en brandstof maakten bedrijven als BP en Shell de afgelopen maanden hoge winsten.

Energiebedrijven krijgen hun winst zomaar in de schoot geworpen, zegt Leijten, en zouden daarom een deel moeten teruggeven aan de samenleving. "Overheid en energiebedrijven krijgen miljarden binnen, maar de consument merkt hier niks van."

Economische klappen

Nederlandse huishoudens voelen de impact van de fors gestegen gas- en elektriciteitsrekening nu al in hun portemonnee en dat wordt alleen maar erger. Niet alleen de lagere inkomens krijgen er last van, maar ook de middeninkomens zijn de dupe. Dat stelden energie-experts en budgetinstituut NIBUD gisteren al in het Financieel Dagblad.

Tegelijkertijd valt het hen op dat bij veel mensen het besef dat er forse economische klappen komen nog lang niet is doorgedrongen.

Bekijk ook

Kabinet moet iets doen

Daarom moet de politiek iets doen, zeggen oppositiepartijen in de Tweede Kamer. Zij roepen de regering op om extra maatregelen te nemen om mensen te compenseren voor hun hoge energierekening.

"Het kabinet moet nu in actie komen, anders komen heel veel huishoudens in de ernstige problemen", zegt SP-Kamerlid Renske Leijten. Net als Kamerlid Pieter Omtzigt vreest ze dat bij het uitblijven van noodmaatregelen maar liefst 1,2 miljoen huishoudens straks niet meer hun lasten kunnen betalen.

'Energietoeslag niet genoeg'

Aan huishoudens met een inkomen tot 120 procent van het sociaal minimum is dit jaar een energietoeslag toegekend. Maar die eenmalige tegemoetkoming van 1300 euro is niet genoeg, vertelt Leijten. "Dat is een druppel op de gloeiende plaat. Er moet veel meer gebeuren."

Zo kaart ze aan dat de btw-heffing op de energierekening van 21 procent naar 9 procent is gegaan. "Maar waarom kunnen we deze btw-heffing niet naar 0 procent zetten?"

Zo brengt de hoge gasprijs mensen in financiële problemen

Energiesubsidie

Ook energieleverancier Eneco doet vandaag een oproep aan het kabinet. Het bedrijf brengt naar buiten dat zij een snelle invoering willen van een inkomensafhankelijke energiesubsidie voor de minima en middeninkomens, om de hoge energiekosten voor huishoudens te compenseren.

Eneco kwam tot dit voorstel na een verkenning van onderzoeksbureau CE Delft naar de voor- en nadelen van zes verschillende financiële compensatiemaatregelen.

'Koopkrachtcrisis moet gevoeld worden'

Senior energie-econoom Hans van Cleef van ABN AMRO snapt dat het compenseren van de hoge energierekening gewenst is. Tegelijkertijd waarschuwt hij dat de dreigende koopkrachtcrisis wel gevoeld moet worden door de samenleving. Het compenseren van de gevolgen neemt namelijk ook voor een deel de prikkel weg om het energieverbruik aan te passen, legt de expert uit.

Compenseren zou je daarom alleen moeten doen voor diegene die in financiële problemen dreigen te komen doordat hun inkomen simpelweg te laag is, benadrukt Van Cleef. "Compenseren van de oplopende energiearmoede moet je dan via inkomensbeleid, niet via de energierekening."

Econoom Hans van Cleef en SP-Kamerlid Renske Leijten bespreken in de uitzending van EenVandaag de 'profiteursbelasting' voor energieleveranciers om zo de economische klappen van de gestegen energieprijzen op te vangen.