Het is een maatregel die zorgt voor felle discussies in de Tweede Kamer: de aflosboete. Het nieuwe kabinet Rutte III wil de zogeheten wet-Hillen afbouwen, maar dat stuit op veel verzet bij 50PLUS en ouderenbonden. Het afbouwen van de wet gaat namelijk ten koste van mensen met een (bijna) afgeloste hypotheek. Rijke en oude mensen voelen dat het hardste.

50PLUS is inmiddels gestart met het verzamelen van handtekeningen voor een raadgevend referendum over de afschaffing. De partij is fel gekant tegen wat zij de 'aflosboete' noemt voor huisbezitters. Om de handtekeningen te verzamelen is de website stopaflosboete.nl in het leven geroepen. Tegenstanders van spreken van een 'aflosboete', omdat in de nieuwe situatie mensen die hun huis hebben afbetaald belasting moeten gaan betalen over het eigenwoningforfait (de waarde van hun huis).

Belastingvoordeel

Tweede Kamerlid Martin van Rooijen van 50PLUS zegt in 1 op 1 op NPO Radio 1 dat het om een “zeer serieus'' initiatief gaat. “Het plan is om een referendum voor te bereiden. Daarvoor moeten op 18 januari ruim 10.000 handtekeningen binnen zijn.” Volgens van Rooijen is er breed verzet tegen afschaffing van de zogeheten wet-Hillen en hebben mensen rekening gehouden met het belastingvoordeel.

In de wet-Hillen is een belastingvoordeel geregeld voor huiseigenaren die hun hypotheek (grotendeels) hebben afgelost. Een meerderheid in de Eerste Kamer en Tweede Kamer heeft inmiddels met de afschaffing ingestemd. Om de gevolgen te verzachten, gebeurt dit niet van de een op de andere dag, maar in dertig jaar tijd.

Handtekeningen

Uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) over 2014 blijkt dat 65-plussers verreweg het meest gebruik maken van de wet, net zoals mensen met een hoog inkomen. Op lange termijn zorgt het afschaffen van de wet-Hillen voor een lastenverhoging van 1,4 miljard euro.

Uiteindelijk moeten 300.000 geldige handtekeningen worden verzameld om daadwerkelijk een referendum te kunnen houden. Het kabinet is ook bezig het raadgevend referendum zelf af te schaffen. Het laatste referendum waarvan zeker is dat het doorgaat, gaat over de wet die de inlichtingendiensten nieuwe bevoegdheden geeft, ook wel bekend als de Sleepwet.

Meer referenda?

Arjen Nijeboer voert met de beweging Meer Democratie actie voor meer referenda. Enkele referenda per jaar zou volgens hem een goed idee zijn. Nijeboer zou graag zien dat referenda nog verder gaan dan nu het geval is. Een bindend referendum vindt hij dan ook een goed idee. Nu kan de regering de uitkomst van een referendum negeren. "Burgers moeten dezelfde mogelijkheden hebben als Tweede Kamerleden", zegt Nijeboer. Ook Henk Krol pleit voor dat bindend referendum.

Historicus Ewout Klei is er niet voor dat we complexe onderwerpen aan de kiezers voorleggen zoals bij het Oekraïne-referendum gebeurde: "Ingewikkelde kwesties besteden we uit aan Kamerleden." Arjen Nijeboer is het daar niet mee eens: "Het is niet aan mij om te zeggen waar burgers wel en niet over mogen beslissen."