radio LIVE
meer NPO start

Overreden, verdronken of gestroopt? Drie wolven zijn al maanden spoorloos

Overreden, verdronken of gestroopt? Drie wolven zijn al maanden spoorloos
Bron: AFP

De wolf is nauwelijks terug in Nederland en nu blijken drie van de hier gespotte dieren al maanden spoorloos. Volgens onderzoekers moet het negatieve sentiment rondom de wolf verdwijnen om hem in Nederland te houden. "Anders werk je stropen in de hand."

Opsporing verzocht: GW849f, GW953m en GW955m. Het lijken typenummers van voertuigen, maar het gaat hier om drie wolven in Nederland die al maanden spoorloos zijn, waarbij GW staat voor grijze wolf. Twee mannetjes en een vrouwtje. Glenn Lelieveld van de Zoogdierenvereniging en het Wolvenmeldpunt ontdekte de vermissing na Belgisch nieuws over spoorloze wolven.

Goede zwemmers

"Dat was voor ons aanleiding om te kijken hoe het met de wolven in Nederland staat," zegt Lelieveld. Hij vindt het zorgelijk dat de drie wolven al een tijd niet gezien zijn. "Ze kunnen overreden zijn of verdronken. Dat laatste lijkt niet waarschijnlijk, want wolven kunnen goed zwemmen." Lelieveld houdt er rekening mee dat er stropers actief zijn, al zijn daar nog geen duidelijke aanwijzingen voor.

De Cel Natuurinspectie van het Vlaamse Agentschap Natuur en Bos opperde eind september dat wolvin 'Naya' en haar welpen in België met opzet zijn omgebracht. Ze concluderen dat de dieren zijn opgespoord en waarschijnlijk afgeschoten. Bij een voerplaats voor wilde zwijnen hing een uit staaldraad gemaakte strop. Ook werd een rondrijdende jeep aangehouden met twee jagers die elk een geladen en schietklaar jachtgeweer binnen handbereik hadden.

De Europese wolf
Bron: Wikimedia Commons
De Europese wolf

Stroperij?

Lelieveld heeft informatie over de 'Nederlandse' verdwenen wolven ingewonnen bij collega's in Duitsland en België, maar daar zijn de beesten niet gespot. "Als we aanwijzingen vinden dat ze toch gestroopt zijn, dan moet de overheid optreden. De wolf is een beschermde diersoort. Stropen is een misdrijf en strafbaar, er staat maximaal 5 jaar celstraf op,"

In Duitsland, waar veel meer wolven voorkomen, is stroperij de tweede doodsoorzaak van wolven, maar liefst 12 procent van de dode wolven blijkt daar omgebracht te zijn. Jagers zien de wolf als hun concurrent.

info

Welke wolven zijn er nog?

In Nederland zijn sinds 2015 zestien wolven waargenomen; drie volwassen wolven hebben zich hier definitief gevestigd. Het gaat om een vrouwtje en een mannetje die op de Veluwe verblijven, ten noorden van Apeldoorn. Dit wolvenkoppel heeft sinds het afgelopen voorjaar vijf welpen, die zijn gezien op camerabeelden.

Verder is er nog een single-vrouwtjeswolf definitief op de Veluwe neergestreken. De exacte verblijfplaats van de wolven wordt niet bekendgemaakt om te voorkomen dat het publiek naar de wolf op zoek gaat. Twee andere wolven zijn vertrokken naar Vlaanderen, vier zijn overreden en vier zijn naar Duitsland vertrokken. De drie andere zijn spoorloos.

Signalering wolven Nederland in de afgelopen 5 jaar
Bron: NDFF
De rode stippen laten zien waar de afgelopen 5 jaar wolven zijn gezien in Nederland.

Negatief sentiment

In Duitsland moet, volgens Lelieveld, de stroperij niet erger worden. "Uiteindelijk zal stroperij de groei van de populatie remmen en dat willen we niet." Hij vindt het belangrijk om het gesprek aan te gaan over de verdwijning van de wolven.

Ook wil hij voorkomen dat in Nederland stropers actief worden. Het is volgens Lelieveld daarbij belangrijk dat het negatieve sentiment rondom de wolf verdwijnt. "Boeren zijn bang dat de wolf hun vee aanvalt, ik snap dat wel. Er valt ook nogal wat te verbeteren aan de nazorg die boeren krijgen nadat hun schapen zijn doodgebeten. Bovendien, hoe kan zo'n innovatief land als Nederland niet een paar schapen beschermen?'

Lees ook

Wolvencommissie

Volgens Lelieveld kan de preventie beter. Provincie Gelderland, waar de wolf zich definitief gevestigd heeft, is volgens hem de enige provincie die daar nu mee bezig is. Zo heeft de provincie een wolvencommissie ingesteld die moet bepalen hoe boeren hun vee het best kunnen beschermen. Zij beslissen of er hekken of rasters moeten komen, of misschien nachthokken voor de schapen. Boeren kunnen subsidie krijgen voor de aanschaf van deze spullen. Ook krijgen ze een vergoeding voor de schapen die aangevallen worden.

"De meeste wolven komen Nederland binnen via Drenthe en Overijssel," zegt Lelieveld. In die provincies zijn ook de meeste schapen aangevallen. "Eigenlijk kun je de hele regio richting de Veluwe als een soort 'wolvensnelweg' beschouwen, maar Drenthe en Overijssel willen dat niet zo zien. Daardoor maken ze weinig werk van preventie. En dat is jammer."

info

Wat weten we over de verdwenen wolven?

Wolvin GW849f is geboren in de Duitse roedel bij Ueckermünde. Ze kreeg een GPS-zender en de bijnaam Janka. In maart van dit jaar heeft zij bij het Drentse Hooghalen schapen aangevallen. Kort daarna is de GPS-zender uitgevallen, waarschijnlijk door het leegraken van de batterijen.

Van GW953m, een mannetjeswolf, is onbekend waar hij is geboren. Hij is in ieder geval afkomstig uit Duitsland. Tussen maart en mei 2018 trok hij door Overijssel en Drenthe en viel daar verschillende schapen aan. Sindsdien is hij spoorloos.

GW955m komt ook uit Duitsland en kwam in februari 2018 Nederland binnen. Hij is onder meer gesignaleerd in de Betuwe, Bennekom, Veenendaal en de polders bij Amersfoort. Hij werd zelfs gefilmd toen hij overdag de A28 bij Putten wilde oversteken. Hoewel deze wolf de het noorden van de Veluwe succesvol heeft bereikt, is hij daarna niet meer gesignaleerd.

'Je kunt beter bang zijn voor honden'

Volgens universitair docent Maarten Jacobs is de wolf voor de meeste mensen welkom. Dat draagvlak is cruciaal. "Blijft die steun niet, dan zal er ook geen steun voor bescherming van het dier zijn," vreest Jacobs. Hij is gespecialiseerd in menselijke emoties ten opzichte van wilde dieren. "Er wordt gezegd dat de mens bang is voor de wolf, maar dat is nooit goed onderzocht. Wolven doen doorgaans niet zoveel tegen mensen. In Nederland kun je beter bang zijn voor honden dan voor wolven", zegt Jacobs.

Jacobs vindt dat het ministerie van Landbouw de regie moet pakken. "Het natuurbeleid ligt bij de provincies. Maar de wolf is een landelijke kwestie, daar ligt een rol voor het ministerie. Stop de versnippering. Er moet één instantie zijn die alle kennis heeft en waar ongeruste burgers of boeren terecht kunnen. Volgens Jacobs ligt het lot van grote roofdieren in Europa in handen van de mens. "Als wij een negatief sentiment ten opzichte van de wolf krijgen zal stropen ook gemakkelijker worden."

Tv-reportage EenVandaag: Drie wolven zijn al maanden spoorloos

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Gemeenten teleurgesteld in asielminister Faber na uitstel afschaffen spreidingswet: 'Voelen ons in de steek gelaten'

Onduidelijkheid rond de spreidingswet is niet eens het grootste punt voor de gemeente Best. Ze voelt zich in de steek gelaten door minister Faber. Vandaag vraagt de gemeente in een brandbrief om haar steun bij het werk dat zij doet: opvanglocatie regelen.

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

In het Onderwijsmuseum kan je je klaslokaal van vroeger zien, maar niet voor lang meer: 'Driekwart van basisfinanciering verdwenen'

In het Onderwijsmuseum kan je je klaslokaal van vroeger zien, maar niet voor lang meer: 'Driekwart van basisfinanciering verdwenen'
Onderdeel van de collectie in het Onderwijsmuseum
Bron: ANP

Van een kroontjespen naar een balpen en van een krijtbord naar een digibord: er is door de jaren heen veel veranderd in het onderwijs. Dat is nu nog te zien in het Onderwijsmuseum in Dordrecht, maar niet lang meer. Vanwege bezuinigingen moet het sluiten.

Wat voor de een gewoon was in het klaslokaal, was 20 jaar daarvoor en 20 jaar daarna heel anders. Een collectie die die veranderingen weergeeft, is te vinden in het Onderwijsmuseum. Maar gisteren maakte het museum in een persbericht bekend dat het vanwege geldproblemen moet sluiten.

Onderwijsgeschiedenis van Nederland

"In het Nationaal Onderwijsmuseum laten we de enorm rijke onderwijsgeschiedenis van Nederland zien", vertelt rondleider en educator Juultje.

"En dat doen we aan de hand van een toonaangevende en omvangrijke collectie. Allemaal onderwijsobjecten die het onderwijserfgoed laten zien."

Maatschappelijke vragen

Zelf is ze vooral enthousiast over het 'droogzwemapparaat': een soort houten stellage waarop kinderen vroeger op school leerden zwemmen. Juultje: "Dit vind ik een mooi object om te laten zien dat discussies die we vandaag de dag voeren in de maatschappij, dat het onderwijs daar ook mee te maken heeft. En dat daar vaak al oplossingen op zijn gevonden. Of dat nu goede oplossingen zijn of niet."

Zo wordt met dit object de discussie over schoolzwemmen weergegeven, vertelt de rondleider. "Wie is ervoor verantwoordelijk dat de kinderen kunnen zwemmen? Wie gaat daarvoor betalen? Dit is een van de oplossingen die in het verleden is bedacht als het gaat om die maatschappelijke vragen."

Bekijk ook

'Buitengewoon belangrijk'

Maar de manier waarop deze collectie tentoongesteld is, is binnenkort dus verleden tijd. Al is er bij voorzitter van de Raad van Toezicht van het museum Peter Vrancken nog een klein beetje hoop. "We hebben gisteren het persbericht de deur uit gedaan. Iets waarvan je hoopt het nooit te hoeven doen. Met een kleine hoop dat door de reuring die we organiseren het museum alsnog gered kan worden", vertelt hij.

Want volgens Vrancken is het museum niet alleen leuk om te bezoeken, maar ook 'buitengewoon belangrijk'. "Het is een van de belangrijkste onderwijscollecties in Europa. We lenen ook veel uit aan het buitenland. Die collectie gaat terug tot eind 19de eeuw, dus die herbergt al onze innovaties en methodes in het onderwijs. En de verschillen met het heden."

Te weinig geld

Dat het museum de deuren moet sluiten, is niet geheel verbazingwekkend. Het ging op financieel gebied al een tijdje niet heel goed. Vrancken legt uit: "We waren al jaren met zowel de minister als met de wethouder in Dordrecht in gesprek. We kregen echt structureel veel te weinig bekostigd, want alle kostenstijgingen worden niet in de subsidies doorberekend waardoor we eigenlijk steeds meer achteruit gingen."

"Toen eerst de gemeente Dordrecht, door de bezuinigingen die zij opgelegd krijgen van het Rijk, en vlak daarna ook de minister van Onderwijs zei: 'We gaan de subsidie stoppen', ja dan verdwijnt driekwart van je basisfinanciering. Dan heb je eigenlijk geen toekomst meer."

Bekijk ook

Lot van de collectie

Voor de voorzitter is nu een van de grote vragen wat er gaat gebeuren met de collectie. "We hebben in mei een gesprek met het ministerie van Onderwijs en ook nog een keertje met de gemeente. En dan is dit een van de vragen die we met hen gaan bekijken."

De collectie in een opslagbox stoppen, ziet hij in ieder geval niet zitten. "Dan is het ook niet meer open voor publiek. En is het ook niet meer open voor de wetenschappers die regelmatig bij ons aan de deur staan en vragen of ze een deel van de collectie kunnen gebruiken voor onderzoek. Dus eigenlijk willen we 'm niet opslaan, dat hoort niet bij een collectie", zegt Vrancken resoluut.

'Eeuwig sund'

Het sluiten van het museum is ook het publiek niet ontgaan. Mensen die nog een laatste kijkje willen nemen, pakken nu hun kans. En voor oudere bezoekers brengt dat ook herinneringen van hun eigen schooltijd met zich mee. "Vooral de letterplankjes en de platen", herinnert een bezoekster zich uit haar jeugd.

Zij vindt het jammer dat het museum binnenkort zal sluiten. "Het is eeuwig sund", zegt ze op z'n Brabants. Eeuwig zonde.

Bekijk ook

Reacties op sluiting

Die reactie herkennen Juultje en Vrancken allebei. "Dit zijn gewoon prachtige voorbeelden die niet verloren mogen gaan", zegt de rondleider.

Vrancken sluit af: "Als je kijkt naar de hartverwarmende reacties die we uit verschillende organisaties krijgen en ook met name van de mensen uit het onderwijs die zeggen: 'Dit kan niet, dit mag niet', dan doet dit niet alleen iedereen pijn, maar betekent dit voor iedereen ook een groot verlies." Wanneer het museum precies zal sluiten, is nog niet bekend.

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Ook interessant