tv LIVE radio LIVE tv LIVE
meer NPO start

Hoe extreemrechtse Trump-aanhangers de macht grepen in dit gebied in Californië: 'Ik ga je neerknallen!'

Hoe extreemrechtse Trump-aanhangers de macht grepen in dit gebied in Californië: 'Ik ga je neerknallen!'
Oud-verkiezingsfunctionaris Cathy Darling is door ultraconservatieve Republikeinen weggepest
Bron: EenVandaag

In een dunbevolkt gebied in Californië heeft extreemrechts de macht gegrepen. Binnen een paar jaar kwamen leden er op alle belangrijke posities, van de sheriff tot het provinciebestuur. "Iedereen die ze niet bevalt, wordt overboord gegooid."

In Shasta County is het al lange tijd onrustig. Dat heeft alles te maken met een bonte coalitie van extreemrechtse militieleden, complotdenkers en een groep fanatieke aanhangers van Donald Trump. Ze bedreigen en intimideren iedereen die het niet met ze eens is. Op die manier hebben ze al tientallen belangrijke posten in handen gekregen. EenVandaag bezocht het gebied.

Journalisten bedreigd

Als de journalisten van EenVandaag aanbellen bij Carlos Zapata, een van de leiders van de beweging, gaat het meteen mis. "Je komt hier en bedreigt mijn familie en kinderen?" Hem kalmeren lukt niet. "Ik ga je neerknallen!", roept hij in plaats daarvan. De toon is gezet. We lopen met onze handen in de lucht weg voordat het verder escaleert.

Het gebeurt vaker dat journalisten en inwoners van het gebied bedreigd worden, vertelt journalist Doni Chamberlain. "Shasta County is als een mooi paasei. De buitenkant is prachtig versierd, maar vanbinnen is het verrot." Chamberlain is al meer dan 30 jaar journalist en een van de weinigen die openlijk durft te praten over wat er gebeurt in haar gebied.

Bekijk ook

Nauwe samenwerking met Trump

Chamberlain vertelt dat het gebied wordt bestuurd door ultraconservatieven. "Iedereen die ze niet bevalt, wordt overboord gegooid." De documentaire 'Red White and Blueprint' laat zien hoe de beweging te werk gaat. En hoe die met intimidatie en terreur de macht grijpt in het gebied. Zapata is een van de hoofdrolspelers. Hij heeft het in de documentaire over een oorlog die gewonnen moet worden.

De situatie in Shasta County is tekenend voor wat er breder in de Verenigde Staten speelt, met de presidentsverkiezingen over 4 weken. Zo schreven vertrouwelingen van Trump een plan waarin staat dat 50.000 ambtenaren vervangen moeten worden door ultraconservatieve Republikeinen. Hoewel Trump afstand nam van dit zogenoemde 'Project 2025', werkt hij wel nauw samen met de mensen achter dit plan.

Bedreiging en geweld

In Shasta County is het al gelukt om alle belangrijke posten in handen te krijgen. "Eerst waren ze vooral luid", zegt Chamberlain over de beweging. Vervolgens begon de groep extreme vormen aan te nemen. Zo vertelt de journalist dat ze verschenen bij openbare vergaderingen van het bestuur in Shasta County.

Daar begonnen de bedreigingen en terreur en gingen mensen met elkaar op de vuist. "Gewone mensen trokken zich daardoor terug, waarna het bestuur positie voor positie is overgenomen door extremisten."

Gekneusde arm en hersenschudding

Ook Chamberlain zelf werd niet gespaard. Zo kwam ze na een confrontatie in een gevecht terecht. Ze werd geduwd, in elkaar geslagen en liep een gekneusde arm, hersenschudding en whiplash op.

De politie deed volgens Chamberlain niets. Ook de oude sheriff is inmiddels vervangen door een extremist die loyaal is aan de groep die nu de macht heeft in het gebied.

Doni Chamberlain nadat ze in elkaar geslagen is
Bron: EenVandaag
Journalist Doni Chamberlain nadat ze in elkaar geslagen was

Gedwongen terugtreden

Een belangrijke post, die nu in handen is van iemand die de verkiezingsuitslag ontkent, was vroeger van Cathy Darling. Zij was jarenlang verantwoordelijk voor het tellen van de stemmen in Shasta County, maar stopte uiteindelijk na aanhoudende bedreigingen.

"Ik probeerde het stemrecht van de kiezers te beschermen, maar uiteindelijk moest ik een stap terug doen", vertelt Darling geëmotioneerd. "Het voelt alsof ze eindeloze energie hebben om aan te vallen." Haar vervanger is een rechtsextremist die gelooft dat Trump 4 jaar geleden eigenlijk de verkiezingen gewonnen heeft. Ze maakt zich ernstige zorgen over de staat van de democratie in Shasta County. "Als je verkiezingen wilt ondermijnen, dan is dit hoe je dat doet."

Denkbeelden opleggen

De eigenaar van de lokale wapenwinkel, Patrick Jones, is inmiddels voorzitter van het bestuur van Shasta County. "Ik geef het niet graag toe maar ik ben een van de grondleggers van het plan." Hij is met financiële hulp verkozen en heeft daarna gezorgd dat de directeur van de lokale GGD, de sheriff en de directeur van het ambtelijk apparaat zijn weggestuurd. "En we zijn nog lang niet klaar. We zijn nog steeds mensen aan het vervangen."

Jones vindt het niet meer dan logisch dat ze de macht hebben gegrepen in het gebied. Volgens hem is het democratie, maar journalist Chamberlain denkt daar anders over. "Ze denken dat ze met bruut geweld de macht kunnen overnemen en proberen iedereen hun denkbeelden op te leggen."

Hoe extreemrechtse Trump-aanhangers de macht grepen in dit gebied in Californië

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

De regels rond euthanasie: waarom verzoeken vaak worden afgewezen

In 2024 kozen bijna 10.000 Nederlanders voor euthanasie, 10 procent meer dan in een jaar eerder. Toch zitten er strenge voorwaarden aan verbonden. In deze video leggen we uit hoe het proces precies werkt en waarom veel verzoeken afgewezen worden.

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Met stadsmarinier Wieke terug naar Rotterdamse wijk waar drie willekeurige mannen werden vermoord: 'Was echt bang voor andere slachtoffers'

Met stadsmarinier Wieke terug naar Rotterdamse wijk waar drie willekeurige mannen werden vermoord: 'Was echt bang voor andere slachtoffers'
Mensen leggen bloemen neer ter nagedachtenis aan de 81-jarige man die is neergeschoten.
Bron: ANP

Na de arrestatie van de vermoedelijke Rotterdamse serieschutter, Sendric S., reageerde de buurt opgelucht. Toch voelen sommige wijkbewoners zich na de 3 moorden nog altijd angstig, ziet de stadsmarinier. "Dat gevoel van onveiligheid gaat nog lang door."

Door 3 fatale schietpartijen in nog geen 2 weken tijd stond eind december het leven in het Rotterdamse stadsdeel IJsselmonde even stil. Uit het niets werden 3 mannen op straat neergeschoten. Het zorgde voor een uitzonderlijk advies: 'Ga bij voorkeur niet alleen naar buiten, vermijd donkere plekken.'

Meer ernstige incidenten

Stadsmarinier Wieke van de Haterd was betrokken bij het opstellen van dat advies. Een stadsmarinier is een ambtenaar die vanuit de gemeente werkt aan de veiligheid in de buurt. Van Haterd's werkterrein is IJsselmonde, waar de schietpartijen waren. Een wijk waar de afgelopen jaren het aantal ernstige incidenten is toegenomen, zegt ze.

Na de eerste schietpartij, was nog helemaal niet duidelijk wat er aan de hand was. "Wat maakt dat deze man specifiek is uitgekozen of is het toevallig?" Er werd tegelijkertijd ook onderzoek gedaan naar het wapen. "Toen is ook het tweede slachtoffer gevallen", vertelt ze. Er werden beelden vrijgegeven, maar het leidde nog niet tot de schutter. Het derde slachtoffer viel opnieuw in hetzelfde gebied. "Toen is de link gelegd: het gaat om dezelfde dader."

info

Drie moorden in twee weken

Op zaterdagavond 21 december 2024 werd rond 21:30 een zwaargewonde man (63) aangetroffen. Hij was in zijn hoofd geschoten en stierf twee dagen later. Een week later werd in de avond opnieuw iemand neergeschoten. Ook deze man (58) overleefde het niet. De politie werkte dag en nacht aan de zaak en gaf zelfs beelden vrij.

In de ochtend van 2 januari werd opnieuw op straat een gewonde, 81-jarige, man aangetroffen die later overleed. De politie loofde een tip uit van 30.000 euro en waarschuwde: 'ga bij voorkeur niet alleen naar buiten. Vermijd donkere, afgelegen plekken.'

Bekijk ook

'Er was echt gevaar'

De politie schaalde volgens Van de Haterd snel op waardoor alle capaciteit beschikbaar was om de schutter snel te pakken. "Omdat er echt gevaar was dat hij weer zou toeslaan." De gemeente en politie kwamen samen tot het advies niet alleen naar buiten te gaan. "Daar hebben we lang over getwijfeld", zegt ze. "Want uiteindelijk gaat het ook uit van een maakbaarheid dat het niet kan gebeuren."

Maar de situatie was uitzonderlijk. "Het was duidelijk wat zich in IJsselmonde afspeelde, er leek echt een verband", legt ze uit. En veel was ook onzeker. Er was veel politie, zichtbaar en onzichtbaar in de wijk. Ook was er veel aandacht voor. "Wat doet dat met zo'n verdachte? Escaleert het meer, wordt de situatie gevaarlijker? Daar moet je toch rekening mee houden."

Bewoners ondersteunen

Na het derde slachtoffer gaat het ineens snel. Er wordt een duidelijke foto vrijgegeven en na een klopjacht kan de politie hem inrekenen. Beelden van de inval circuleren al snel via social media, het gaat om een flat in de buurt van de schietpartijen. De 24-jarige Sendric S. werd er aangehouden, die niet officieel woont in het gebouw. De opluchting is groot. "Omdat je echt bang bent dat er nog andere slachtoffers gaan vallen."

De strafzaak tegen S. begint, over een motief is niets bekend. Wijkmarinier Van de Haterd is nog erg bezig met het organiseren van de nazorg in de wijk. "Het effect van dat gevoel van onveiligheid dat gaat heel lang door", vertelt ze. "We zijn met z'n allen druk bezig om te kijken wat we kunnen doen om de bewoners hierin te ondersteunen".

Bekijk ook

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Ook interessant