radio LIVE tv LIVE
meer NPO start

Duizenden zeelieden vast op Nederlandse schepen door coronacrisis: 'Het is een vergeten groep'

Duizenden zeelieden vast op Nederlandse schepen door coronacrisis: 'Het is een vergeten groep'
De bemanning die vastzit op een schip in de Rotterdamse haven
Bron: EenVandaag

Bij de Nederlandse rederijen werken zo'n 25.000 zeelieden. Zij houden de haveneconomie draaiende en zorgen voor volle schappen in de winkels. Maar door de coronacrisis kunnen ze niet meer worden afgelost: veel van hen zitten nu vast op de schepen.

Havendominee Dennis Woodward bezoekt al jaren de zeeschepen in de Rotterdamse haven. Hij ondersteunt de bemanning met een gesprek, maar ook met spullen zoals bijbels, telefoonkaarten en nu; ontsmettingsmiddelen. Hij onderhoudt contact met zeelieden over de wereld.

Geen klein leed

Het coronavirus heeft een nieuw probleem gecreëerd: sommige zeelieden zitten al maanden langer vast op één schip dan gepland. "Het klinkt misschien als klein leed, maar dat is het niet", vertelt Woodward.

Hij vertelt over het intensieve contact dat hij heeft met een Filipijnse zeeman, die eind december al van boord had moeten gaan. Hij zit ergens op de Middellandse Zee, maar mag nergens aan land, omdat het schip daarvoor in China en Italië was. "Die man zit sinds mei op die boot en ik vrees voor zijn mentale gesteldheid. Het bedrijf zegt, blijf maar aan boord, je krijgt je salaris, maar hij wil gewoon naar huis."

Dennis
Bron: EenVandaag
Dominee Dennis Woodward

Waarom aflossing niet meer kan

Veel Nederlandse schepen varen op zeeën ver van huis, en pendelen tussen bijvoorbeeld twee landen in de Middellandse Zee of Stille Oceaan. Bemanning wordt normaal gesproken na een paar maanden afgelost.

Nu is dat eigenlijk niet meer mogelijk, vertelt Annet Koster van de Nederlandse Vereniging van Nederlandse Rederijen (KVNR). "In sommige landen mag de bemanning het schip niet verlaten, omdat het schip uit een land komt met veel besmettingen. Als de bemanning wel van boord mag, dan krijgen we ze niet naar Nederland. Het vliegverkeer ligt stil."

Dominee niet meer welkom

Het werk van Dennis Woodward is veranderd de laatste weken. Hij komt alleen nog maar op de schepen als de bemanning daar zelf om vraagt. Hij mag dan van de kade tot aan het schip lopen en boven aan de loopplank spreken met de bemanning, op 2 meter afstand.

"Het eerste wat ze vaak willen zijn telefoonkaarten. Vaak zie ik Russen, Filipijnen of Chinezen die naar huis willen bellen. Dat is nu dus beperkt mogelijk. Ik was gisteren in Eemhaven, daar heb ik vier telefoonkaarten in handschoentjes gewikkeld en overhandigd. Ze betaalden met geld verpakt in plastic. Dat ligt nu thuis 24 uur te ontsmetten."

Lees ook

Angst aan boord

Volgens de KVNR zitten er op dit moment zo'n 2000 tot 3000 zeelieden vast op Nederlandse schepen. Een groot deel heeft een buitenlandse nationaliteit, een kwart is Nederlander. Veel zeevarenden zijn panisch over het virus, zijn bang dat er een besmetting aan boord komt. Dan zitten ze als ratten in de val, vertelt Dennis Woodward

"Er zijn ook schepen met corona, waar besmetting toeslaat. Iedereen zit op elkaars lip: er is meestal één centrale plek, waar je alles doet, je maaltijden gezamenlijk eet. Soms is er nog een recreatiekamer met een Playstation of video, maar dat is het." Bemanningsleden vragen hem ook zelf hoe erg corona hier heerst. "Dan willen ze zelf niet meer van boord."

Hoe lang nog?

Hoe lang het nog gaat duren weet eigenlijk niemand. Misschien dat er de komende weken toch beperkt vliegverkeer zal komen voor zeelieden die moeten worden afgelost, maar duidelijk is dat nog niet. Ondertussen hebben alleen de Nederlandse rederijen al meer dan 2000 zeelieden niet kunnen aflossen. Zij zullen noodgedwongen aan boord moeten blijven en niemand weet voor hoe lang nog.

"Ik vind dat zeevarenden in hetzelfde schuitje zitten als dokters", zegt Woodward. "Zonder hen zou alles op zijn gat liggen. 1,5 miljoen zeevarenden houden onze westerse economie draaiende, zorgen er voor dat onze supermarkten en winkels nog vol liggen. Het is een vergeten groep en het is vergeten leed bij zowel de zeelieden als hun familie die nu wacht op hun thuiskomst."

Bekijk hier de reportage over dit onderwerp

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Waarom president Donald Trump importheffingen ondanks waarschuwingen van economen tóch doorvoert

President Donald Trump kondigde het gisteravond aan: Amerika gaat een importheffing van 20 procent op alle producten uit de Europese Unie doorvoeren. Wereldwijd waarschuwen economen dat dit een slecht idee is, vooral voor de VS zelf. Toch zet Trump door.

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Onzekerheid bij Nederlandse ondernemers door Amerikaanse importheffingen: 'We begrijpen zijn visie, maar maakt het lastig voor ons'

Onzekerheid bij Nederlandse ondernemers door Amerikaanse importheffingen: 'We begrijpen zijn visie, maar maakt het lastig voor ons'
Willem Hulsebosch is eigenaar van een bloembollenbedrijf dat exporteert naar de VS
Bron: EenVandaag

Voor Nederlandse ondernemingen met veel export naar de Verenigde Staten breken spannende tijden aan. Door de extra belasting van 20 procent worden hun producten voor de Amerikaanse consument een stuk duurder. "Dit betekent heel veel onzekerheid."

"Dit valt wel rauw op ons dak", zegt Willem Hulsebosch. Samen met zijn vrouw en zoons runt hij al jaren een bloembollenbedrijf in Julianadorp.

Andere markten

"We doen al decennialang zaken met Amerika en hebben in de loop der jaren echt een goede band opgebouwd met onze klanten in de VS", gaat Hulsebosch verder. "Die willen we graag houden. Maar als het moet, dan gaan we ons op andere markten richten."

Want de familie beseft wel dat Amerikanen zullen afhaken als bloemen door de heffing te duur worden. "Tulpen zijn geen eerste levensbehoefte. Aan het eind van je rondje supermarkt staat er een bosje bloemen. Als dat ineens 20 procent duurder is, dan denk je wel twee keer na."

'We begrijpen zijn visie'

De familie Hulsebosch is flink verweven met de Verenigde Staten. "Onze moeder is Amerikaans, we hebben familie overzee en komen er vaak", vertelt zoon Roy.

"We houden van het land en zijn zelfs pro-Trumpers. Dat klinkt misschien tegenstrijdig, maar we begrijpen zijn visie wel. Hij maakt waar wat hij zegt. Dat vinden wij ergens ook wel bewonderenswaardig. Hij zet zijn volk op één, dat is duidelijk. Daar kunnen wij in Europa nog wat van leren. Alleen dit plan, dat maakt het voor ons wel lastig."

Bekijk ook

Niet volledig afhankelijk

Toch blijft Hulsebosch positief: "We zijn gelukkig niet volledig afhankelijk van Amerika. We exporteren ook naar Engeland, China, Rusland en Kazachstan. En we hebben een uniek product. Bollen kun je maar op één plek in de wereld telen, en dat is hier, in Nederland. Door het klimaat, de bodem, de omstandigheden. Dat kan niet zomaar ergens anders. Daar hebben ze ons gewoon voor nodig.

Er zijn dus genoeg opties. "Als de ene markt moeilijk doet, dan vinden wij onze weg wel via een andere. We hebben al vaker met onzekerheden te maken gehad. Als het even tegenzit, dan nemen we genoegen met wat minder marge en stellen we investeringen gewoon even uit."

'Kennis en ervaring zit in Nederland'

"Trump ziet ons het liefst naar Amerika vertrekken", legt directeur van TTA-ISO Martin Maasland uit. Het Nederlandse bedrijf maakt landbouwmachines en heeft een grote afzetmarkt in de Verenigde Staten.

TTA-ISO heeft zelfs een kantoor in de VS zitten. "Maar de kennis en ervaring op het gebied van high-techsystemen in de tuinbouw zit hier in Nederland. Die gekwalificeerde mensen kun je niet oppakken en in Amerika neerzetten."

Bekijk ook

Prijs verlagen

Bang voor Amerikaanse concurrenten is Maasland niet. "In ons geval zijn er weinig of eigenlijk geen partijen in de Verenigde Staten die hetzelfde kunnen bieden als wij. We zien onszelf daardoor niet genoodzaakt om de winstgevendheid op onze machines te verlagen."

Maar als de prijs vanwege de invoerheffingen te hoog wordt, dan bestaat er volgens Maasland wel een kans dat de markt afneemt of zelfs helemaal stilvalt. "Dan kunnen we overwegen of we bereid zijn iets van onze marges op te geven, maar we moeten ook de salarissen van onze medewerkers kunnen betalen."

Tegenactie

Over eventuele eigen tarieven die de EU als tegenactie kan invoeren, maakt Maasland zich geen zorgen. "De grootste impact zijn uiteindelijk toch de hoge tarieven van Amerika richting Europa, omdat wij in Europa produceren."

"En andersom importeren wij weinig vanuit Amerika", gaat hij verder. "Dus als Europa hoge handelstarieven gaat invoeren, verwachten wij niet dat dat veel impact op ons heeft."

Bekijk ook

Minder groei maar geen crisis

Hoofdeconomoom van de ING Marieke Blom begrijpt de zorgen van Nederlandse ondernemers die veel exporteren naar de Verenigde Staten. "Door Trumps nieuwe invoertarieven, gemiddeld 25 procent, en zelfs 54 procent voor China krijgt ook de Europese Unie een tarief van 20 procent opgelegd. Dat leidt naar verwachting tot een exportdaling van zo'n 15 procent richting de VS. Voor Nederland betekent dat een krimp van ongeveer 0,2 procent van het BBP."

Toch is dit volgens Blom geen nieuwe economische crisis in wording. "Dit is niet te vergelijken met corona of de energiecrisis. Het is vooral een rem op de groei."

Niet terugslaan met eigen tarief

Blom verwacht dat Europa met eigen tarieven zal reageren. "Maar hoe dat uitpakt is onduidelijk, omdat we niet zeker weten hoe Trump reageert. Een handelsoorlog moeten we zien te voorkomen."

"We kunnen beter gerichte steun bieden aan getroffen sectoren. Ook kan er veel winst worden geboekt door de interne markt beter te laten werken. En er liggen veel kansen in het versterken van handelsrelaties met landen als India en Zuid-Amerika. Als we dit moment grijpen, kan Europa uiteindelijk sterker en minder afhankelijk van de VS worden. Ook voor Nederland liggen hier echte kansen."

Onzekerheid bij Nederlandse ondernemers door Amerikaanse importheffingen

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Ook interessant