Sinds een paar dagen sluit ook Amerika de Straat van Hormuz af en dus is er nu, door de eerder opgelegde blokkade door Iran zelf, sprake van een dubbele blokkade. En dat heeft effect op veel landen, waaronder ook Nederland.
De oorlog, die dus ook op zee wordt gevoerd, is in Europa te voelen aan de pomp maar ook aan de vliegtickets die steeds duurden lijken te worden. En dus vroeg iemand ons: 'Waarom gaan Nederland en de Europese Unie niet direct onderhandelen met Iran om de Straat van Hormuz open te krijgen?'
Dubbele blokkade
Maar eerst: wat houdt die dubbele blokkade precies in? "Nou wat ze gezegd hebben, is dat ze al het scheepvaartverkeer van en naar Iraanse havens tegenhouden op de Straat van Hormuz", legt Roy de Ruiter uit over de beslissing van Amerika om de Straat af te sluiten. De Ruiter is universitair hoofddocent Maritieme Strategie aan de Faculteit Militaire Wetenschappen.
"Ze hebben zich gepositioneerd aan de uitgang van de Straat, in de buurt van Oman", kan hij vertellen. "En dat is eigenijk verder weg van Iran zelf, iets veiliger dus. Maar daarmee hebben ze wel nog steeds controle over de scheepvaart, dus wat in en uit Iran gaat."
'Amerika luistert niet'
Hier in Europa voelen we de blokkade van de Straat van Hormuz al weken in de portemonnee. De overheid heeft nog geen concrete stappen ondernomen om de financiële zwaarte van burgers in Nederland te verlichten. Onderhandelingen met Iran en Amerika blijven tot nu toe uit, maar sommige Nederlanders zouden dat wel graag zien gebeuren.
Alleen gaat dat niet zo makkelijk, zegt professor internationale politiek en Midden-Oosten aan de Vrije Universiteit Brussel Koert Debeuf. "We zijn de oorlog niet begonnen, dus kunnen wij het ook niet eindigen. Het zijn de Verenigde Staten die uiteindelijk hebben besloten om Iran aan te vallen en als gevolg werd de Straat van Hormuz gesloten. Daar bovenop komt Amerika nu met een dubbele blokkade. De Verenigde Staten heeft geen zin om te luisteren naar andere landen."
Druk opvoeren
Er zijn namelijk niet veel landen die zaten te wachten op zo'n dubbele blokkade die president Trump van het weekend aankondigde. "Dus hoe hard wij ook proberen te roepen, het is uiteindelijk de Verenigde Staten die zullen beslissen wat er wel of niet gebeurt."
Toch betekent dat niet dat Europa en landen als India en China de handdoek in de ring moeten gooien. "Want hoe groter de druk, hoe meer kans er bestaat dat de VS uiteindelijk toch zullen zeggen: goed, laten we hiermee ophouden", zegt Debeuf. "En die druk is aan het stijgen, maar kan inderdaad wel nog hoger."
'Wat gaat Amerika doen?'
"Die dubbele blokkade gaat wereldwijd gevolgen hebben", vult universitair hoofddocent De Ruiter aan. "De Straat blijft nu nog dichter en dat is ten nadele van de olieprijzen maar bijvoorbeeld ook van mest die uit het Midden-Oosten komt. De VS maakt met deze beslissing dus zeker geen nieuwe vrienden."
"Wat er tot nu toe gebeurde is dat de olieschepen bijvoorbeeld wel naar bondgenoten in Iran mochten gaan, naar China of Pakistan, dat soort landen. Maar ook die gaan hier nu last van krijgen. Dus het is interessant om te zien hoe die landen gaan reageren." Zo vraagt ook De Ruiter, net als professor Debeuf, zich af of landen als China en Pakistan zich (nog meer) met het conflict gaan bemoeien. "En wat gaat Amerika dan doen?"
Economie onder druk zetten
De president probeert met zijn nieuwste 'move' namelijk de Iraanse economie onder druk te zetten, kan De Ruiter uitleggen. "Een zeeblokkade is een vrij klassiek middel om een land onder druk te zetten door de middelen die voor een oorlog worden gebruikt - munitie of wapens - niet aan te laten komen."
"Het is best een effectief middel, alleen is het wel een middel dat heel veel tijd kost", legt hij uit. "Het duurt echt lang voordat je de effectiviteit merkt."
Moeilijke positie
Of Trump het lang gaat volhouden, is nog maar de vraag. Maar een ding is volgens de experts wel al zeker: veel kan Europa nu niet doen. "Want het probleem is dat de Verenigde Staten bijvoorbeeld zeggen: als jullie praten met Iran dan blokkeren wij onze markt voor jullie", legt professor Debeuf uit.
"Dus zij voeren eigenlijk een politiek met de stok waarbij alles wat wij doen wordt afgestraft. En dat is de moeilijke positie waarin de Europese Unie zich nu in bevindt."