De World Health Organization (WHO) maakt zich grote zorgen over de snelheid waarmee ebola zich verspreidt in Congo. ‘We vrezen dat de situatie oncontroleerbaar wordt.’ De zeer besmettelijke en dodelijke infectieziekte is uitgebreid van het Congolese platteland naar de steden.

Het virus is opgedoken in Wangata, een van de drie gezondheidszones van Mbandaka, een Congolese stad met bijna 1,2 miljoen mensen. De infectieziekte lijkt zich snel over een groot aantal kilometers te verspreiden. Tot nu toe werden alle bevestigde ebola-gevallen gerapporteerd vanuit gezondheidszone Bikoro, 150 kilometer van Mbandaka vandaan. In het afgelegen Bikoro zijn de afgelopen maand 42 gevallen bevestigd met ebola en 23 besmette mensen gestorven.

Zeer zorgwekkend

“De komst van ebola in een stedelijk gebied is zeer zorgwekkend”, schrijft dr. Matshidiso Moeti, regionaal directeur van de WHO voor Afrika op de website van de Wereldgezondheidsorganisatie. “We zijn druk bezig om alle contacten van de bevestigde zaak in het Mbandaka-gebied snel op te sporen. Dit om verdere verspreiding tegen te gaan." Mbandaka is namelijk een belangrijk transportknooppunt. Routes vanuit de stad leiden onder meer naar de hoofdstad Kinshasa, een stad van 10 miljoen mensen.

“Ebola is een van de dodelijkste infectievirussen die wij kennen”, zegt Marion Koopmans, hoogleraar virologie. “1 op de 2 mensen die besmet is overlijdt aan deze infectie. In het verleden waren de uitbraken vaak in afgelegen gebieden en dan stopt de uitbraak daar.” Met als uitzondering de uitbraak in West-Afrika. “In 2014 hebben we kunnen zien wat er kan gebeuren als het virus ook in steden uitbreekt. Dan kan het echt uit de hand lopen. Datzelfde scenario vreest men nu ook.”

info

Wat is ebola?

Ebola is een infectieziekte die zorgt voor koorts, misselijkheid, interne bloedingen en falende organen. De verspreiding van het virus gaat razend snel. Dit komt doordat er voor verspreiding maar kort contact nodig is met verontreinigde lichaamsvloeistoffen. Bloed, braaksel en speeksel kunnen allemaal het virus dragen. Het virus is in de meeste gevallen fataal.  

In 1976 werd de ziekte ontdekt in Congo. Dit kostte destijds 280 mensen het leven en 318 mensen werden besmet.

Koopmans geeft aan dat er nu veel meer mogelijkheden zijn om het virus te bestrijden. “Het is in een vroeger stadium geconstateerd en Congo heeft nu de nodige ervaring. Daarnaast is er geld beschikbaar voor de studies en zijn er vaccins onderweg.”

4.000 experimentele vaccins

Om het virus te stoppen zijn er 4.000 experimentele vaccins naar het gebied gestuurd. “Iedereen die in contact is geweest met zieken moet worden ingeënt”, zegt WHO. “Dit geldt ook voor het medisch personeel.”

Het experimentele vaccin, gemaakt door farmaceutische bedrijf Merck, is alleen nog niet goedgekeurd. Toch wordt het gebruikt om de uitbraak zo veel mogelijk in te perken. Dit omdat het vaccin in 2014 in beperkte gevallen effectief is gebleken tijdens de ebola-uitbraak in West-Afrika.

Het transport en de opslag van het vaccin wordt bemoeilijkt doordat de elektriciteitstoevoer in Congo niet overal even betrouwbaar is. Het vaccin moet namelijk op een temperatuur van -80 graden Celsius worden bewaard.