Nabestaanden van de MH17 slachtoffers hebben waardering voor het optreden van het kabinet. Dat blijkt uit onderzoek van EenVandaag en Stichting Vliegramp MH17. Aan het onderzoek deden 60 nabestaanden mee die ieder één of meerdere slachtoffers vertegenwoordigen. Gedurende de hele periode, zowel kort na de ramp als ook daarna, vinden acht op de tien ondervraagde familieleden dat het kabinet goed heeft gehandeld. De nabestaanden geven het kabinet gemiddeld een 8 min. 

'Na de ramp was het gevoel van verslagenheid erg groot. Door het optreden van de overheid kwam er toch een gevoel van saamhorigheid over ons heen. Hoewel dit voor de buitenwereld misschien niet zo leek, werd alles naar mijn weten zorgvuldig en verfijnd georganiseerd. Fijn om het gevoel te hebben dat er zo'n sterke overheid, met premier Rutte aan het hoofd, achter maar ook voor je staat', aldus een nabestaande.

Volgens een deel van de ondervraagde familieleden was de informatievoorziening de eerste dagen slecht, soms zelfs afwezig. Maar daarna is de communicatie snel verbeterd. Ze zijn blij met de eervolle manier waarop de slachtoffers naar Nederland zijn gebracht en met de Nationale Herdenking. En ze waarderen het ook dat het kabinet niet direct een dader heeft aangewezen, maar neutraal is gebleven. Wel vinden sommige nabestaanden dat het kabinet krachtiger en sneller had moeten optreden in het zoeken naar menselijke resten en persoonlijke bezittingen. 

'Het vliegtuig crashte in een oorlogsgebied en dus heb ik wel begrip voor moeizame onderhandelingen over het bergen/naar Nederland halen van de lichamen. Echter, het gevoel van traagheid overheerste wel bij mij. Eigenlijk vind ik dat men direct naar de rampplek had moeten gaan om de lichamen vanaf dag één te bergen. De lichamen hebben minstens drie dagen in de hitte gelegen en dat is te lang', zegt een familielid.

Problemen met voorschot

De nabestaanden die deelnamen aan het onderzoek zijn vol lof over de familierechercheurs die hen begeleiden bij het identificatieproces. Ze noemen hen ‘hartverwarmend’, ‘troostend’ en ‘ingaand op alle vragen’. Minder tevreden zijn ze over het aanvragen van het voorschot op de uiteindelijke schadevergoeding waar de achtergebleven families recht op hebben bij Malaysian Airlines. Ze lopen tegen een muur van bureaucratie aan, moeten keer op keer hun handtekening zetten en hebben vaak nog niets ontvangen. 

Geen nationale herdenking, wel monument

Er is onder de familieleden op dit moment geen meerderheid voor een jaarlijkse Nationale Herdenking. Een deel heeft er geen behoefte aan en een ander deel weet het nog niet. Zo’n dag is er ook niet voor mensen die op een andere manier hun dierbare hebben verloren, zo redeneren sommigen. 

Wel vinden de ondervraagde nabestaanden het een goed idee als er een monument voor de slachtoffers komt. Hierbij vinden ze het vooral belangrijk dat de namen van alle 298 slachtoffers er in verwerkt worden. ‘Het monument moet troost, vrede, herinnering en respect uitstralen en moet de namen van alle 298 slachtoffers dragen. Geen monument uit boosheid en verbittering’, aldus een ondervraagde. Over de plek van het monument wordt verschillend gedacht. Schiphol wordt genoemd, maar ook Eindhoven of Hilversum. Een familielid stelt voor om 298 bomen te planten door heel Nederland. 

'Een mooi beeld met 298 items. 298 Rozen met hun bloem en hun doorns. De bloem voor het moois in het leven en de doorn voor alle pijn die daar ook bij hoort', aldus een nabestaande.

De tv-uitzending van EenVandaag staat vanavond helemaal in het teken van MH17. Gijs Rademaker zal de uitslagen van dit onderzoek presenteren en in de studio zal Piet Ploeg, voorzitter van Stichting Vliegramp MH17, reageren op de uitslagen. 

Onderzoeksverantwoording

Het onderzoek is uitgevoerd door EenVandaag in samenwerking met Stichting Vliegramp MH17. Er zijn 81 nabestaanden aangesloten bij de Stichting Vliegramp MH17. Zij zijn uitgenodigd om mee te doen aan het online onderzoek. Alle 81 vertegenwoordigen een omgekomen familie(lid) en zijn zelf familie van één of meerdere slachtoffers. Van deze 81 vertegenwoordigers hebben er 60 meegedaan aan het onderzoek.

Het onderzoek bevatte een aantal gesloten vragen, waarin mensen hun oordeel voor diverse instanties konden geven. Er waren ook open vragen waarin ze hun antwoord konden toelichten en eventuele verbeterpunten mochten invullen. Bij de analyse van deze open vragen zijn de antwoorden open gecodeerd en is gezocht naar centrale thema’s (patronen in antwoorden).

Het onderzoek vond plaats van 19 tm 23 december 2014.

De software van de onderzoeken is van Vision Critical.