Met de Green European Deal wil de Europese Unie het klimaatprobleem aanpakken. Om dat kracht bij te zetten, zei Eurocommissaris Frans Timmermans gisteravond bij Humberto: "75 procent van de bossen in Europa is er slecht aan toe." Hoe zit dat?

Hoe het gaat met de Europese bossen, is afhankelijk van hoe je er naar kijkt. De gezondheid van een bos wordt namelijk gemeten aan de hand van een aantal criteria, zegt Gert-Jan Nabuurs, hoogleraar Europese bossen aan de Wageningen Universiteit. "Zoals de hoeveelheid bosgebied, hoe het bos groeit, en de balans tussen de groei en de houtoogst. Als je daar naar kijkt, gaat het eigenlijk heel goed met het Europese bos."

Biodiversiteit bij de bossen

Wat bedoelde Timmermans dan, toen hij zei dat het slecht gaat met het Europese bos? "Hij had het waarschijnlijk over de biodiversiteit", zegt hoogleraar Nabuurs. Want daarmee gaat het niet al te best, zegt hij.

"Bij ongeveer 20 tot 30 procent van het bos gaat het op dat vlak van biodiversiteit zeker niet goed, en dan heb je nog een soort van middengroep van ongeveer 50 procent waar het redelijk gaat met de biodiversiteit, dus dan kom je rond de 70, 80 procent uit van Europa waar de staat van biodiversiteit 'redelijk' is."

Klimaatverandering

Volgens Timmermans speelt klimaatverandering een belangrijke rol in het gebrek aan biodiversiteit. "Eén graad temperatuurverschil betekent dat sommige bomen het gewoon niet meer redden", zei hij gisteren. Daarin heeft Timmermans zeker gelijk, zegt hoogleraar Gert-Jan Nabuurs. "We zitten bijna op 1,5 graad temperatuurverschil en zien nu al dat bijvoorbeeld de fijnspar in Centraal-Europa het ontzettend moeilijk heeft en heel veel sterfte vertoond."

Ook op de Veluwe ziet boswachter Mirte Kruit met eigen ogen welke impact klimaatverandering heeft. "Wat ik tegenkom zijn problemen die met verdroging, stikstof en een grilliger klimaat te maken hebben. Zo hebben we bijvoorbeeld drie hele warme zomers gehad", vertelt ze. Door die omstandigheden is de vitaliteit van bomen flink achteruit gegaan. "En dan kunnen allerlei zaken zoals een insectenplaag of virus ineens fataal zijn, terwijl dat normaal voor alleen een schrammetje zou zorgen."

Lees ook

Aangeplante bossen

Nederland zelf scoort op biodiversiteit in het bos ook laag, vertelt Mirte Kruit, boswachter bij Natuurmomumenten. Dat heeft een logische oorzaak. "Veel bossen in Nederland zijn aangeplant, vooral bedoeld voor houtoogst." Daardoor is er een gebrek aan biodiversiteit, en dat levert gelijk problemen op.

"Als er dan een ziekte komt in een boom, krijgen alle bomen dat", zegt boswachter Kruit. Daarom is het volgens Kruit belangrijk om te zorgen voor een grotere diversiteit in bomen, qua soorten én leeftijden, want dat zorgt voor betere weerstand en dus een gezonder bos.

Bossenstrategie

Wat moeten we doen om bossen gezond te houden? "Je moet je bosbeheer aanpassen en je boomsoortenkeus aanpassen", zegt Gert-Jan Nabuurs, hoogleraar Europese bossen.

"Dan houd je in ieder geval een bos over, al zal het dan wel een ander bos worden." Sinds vorig jaar is er ook een Bossenstrategie in Nederland. Daarin staat onder meer dat er in 2030 tien procent meer bos moet zijn in Nederland dan nu, in totaal 407.000 hectare.

Video: Zo ziet de verwoesting eruit die stikstof langzaam aanricht op de Veluwe

De stikstofuitstoot in ons land moet zwaar worden teruggedrongen, maar erg goed gaat dat nog niet. Dat is een ramp voor natuurgebieden in ons land. Ecoloog Maaike Weijters laat op de Veluwe zien wat de gevolgen zijn voor de biodiversiteit in Nederland.