Het aantal gevallen van seksuele intimidatie en misbruik in de sportwereld is alarmerend. Twaalf procent van de sporters heeft al als kind een of meerdere ervaringen met seksueel grensoverschrijdend gedrag meegemaakt. Vier procent geeft aan ernstige vormen van seksueel misbruik te hebben meegemaakt: aanranding en verkrachting. EenVandaag deed in juli zelf onderzoek. Vandaag presenteert NOC/NSF haar rapport over seksuele intimidatie in de sport. Hierin staan ook de cijfers van een eigen onderzoek van EenVandaag uit juli 2017.

Volgens Klaas de Vries, voorzitter van de commissie seksuele intimidatie en misbruik in de sport, gaat het in werkelijkheid om veel meer mensen. Maar door schaamte, en de pijn die gepaard gaat met het (her)vertellen van de nare ervaring, zien veel mensen af van aangifte en verzwijgen het liever.

Naar aanleiding van verontrustende berichten over seksueel geweld in de sportwereld besloot de overkoepelende sportvereniging NOC/NSF maart 2017 een onderzoek in te stellen. Dat is inmiddels gedaan onder leiding van Klaas de Vries. Het rapport verscheen dinsdag 12 december 2017 en is volledig te lezen op de site www.simonderzoek.nl  EenVandaag deed in juli zelf onderzoek onder amateursporters. Meer dan 600 mensen vertelden ons over hun ervaringen met seksuele intimidatie in de sport. Lees hier over het onderzoek van EenVandaag en de ervaringen van honderden amateursporters. NOC/NSF nam de resultaten van het EenVandaag onderzoek op in haar rapportage. 

Hoe de bal ging rollen

De aanzet tot het onderzoek werd eigenlijk 16 november 2016 gegeven. Op die datum verscheen een bericht in de Engelse krant The Guardian over het misbruik van oud-voetballer Andy Woodward. Hij vertelde dat hij in de jaren tachtig van de vorige eeuw als jeugdspeler seksueel misbruikt was. Oud-wielrenster Marijn de Vries las het verhaal en schreef in november dat jaar in Trouw over de manier waarop zij seksueel was geïntimideerd. Zo ging de bal rollen. Meer oud-sportmensen kwamen naar buiten met hun ervaringen over seksuele intimidatie en misbruik.

'Topsporters verhoogde kans op kwetsbaarheid'

Uit het onderzoek blijkt dat de daders doorgaans de leuke, populaire teamgenoten zijn met wie je elke zaterdag op het speelveld staat. Het begint vaak met seksueel getinte opmerkingen, het geven van ongewenste kusjes en kan compleet uit de hand lopen met een aanranding of verkrachting. Het druist in tegen de wereld die sportverenigingen hun sporters, vrijwilligers en bezoekers willen bieden, namelijk een veilige en vertrouwde omgeving om je hobby uit te oefenen.

Een bijzondere groep die een verhoogde kans loopt op kwetsbaarheid is de groep van de topsporters, zo blijkt uit het onderzoek. Topsporters zijn bijna dag en nacht met hun sport bezig. Daardoor ontbreekt hen vaak de tijd om normale sociale relaties op te bouwen, en sporten deze mensen veelal ook niet meer in verenigingsverband. De intensieve relatie met hun begeleider kan zich,  in een ongewenste richting ontwikkelen.  

'Maatregelen en sancties te mild'

De Onderzoekscommissie stelt dat net als in het onderwijs het melden van seksuele intimidatie en misbruik verplicht moet worden gesteld. Tot nu toe leiden meldingen bij verenigingen slechts ten dele tot effectieve stappen. Maatregelen en sancties in clubverband opgelegd zijn te mild, en van aangifte doen bij de politie is bijna nooit sprake. Dat moet dus echt anders, zo stelt de commissie. Maar dat niet alleen, de aandacht voor preventie is cruciaal, het aantal vertrouwenspersonen in verenigingen moet worden uitgebreid, de stap naar een van hen moet heel gemakkelijk zijn, en de aandacht van gemeenten moet vergroot worden. Een gemeente moet niet alleen langer zorgen voor louter de accomodaties, maar ook maatschappelijk er veel meer betrokken worden. De commissie spreekt overigens de hoop uit dat door de hashtag MeToo mensen die slachtoffer zijn geweest sneller naar buiten treden. Het verhaal moet immers verteld worden om herhaling te voorkomen. Doorbreek het zwijgen.

Onderzoek EenVandaag

Bekijk hieronder de uitzending over het onderzoek dat EenVandaag in juli dit jaar deed omtrent misbruik in de sport.

Gijs Rademaker presenteert de uitslagen van het onderzoek van EenVandaag