4 op de 10 Songfestivalliefhebbers kijken dit jaar niet vanwege deelname Israël: 'Ga uit protest oude editie terugkijken'

Dat blijkt uit onderzoek van EenVandaag onder ruim 23.000 leden van het Opiniepanel. Dinsdag, donderdag en zaterdag zijn de (halve) finale(s) van het Eurovisie Songfestival, dat dit jaar in Wenen plaatsvindt. NOS en NTR zenden het uit, nadat AVROTROS zich terugtrok. De omroep maakte die keuze vanwege het menselijke leed in Gaza, aantasting van de persvrijheid en inmenging van de Israëlische regering in het stemproces van vorig jaar.

Minder enthousiasme

Het enthousiasme voor deze editie is onder de fans dit jaar ver te zoeken. Waar een derde (33 procent) van de liefhebbers in het onderzoek van plan is om zoals altijd te kijken, slaat ruim de helft (57 procent) een jaartje over.

Voor 4 op de 10 (39 procent) is dat (vooral) omdat Israël dit jaar mag deelnemen. Zij vinden dat het land het festival vooral gebruikt om haar imago glad te strijken en een voorkeursbehandeling krijgt van de organisatie. "Ik ben vorig jaar echt geschrokken van het gebrek aan consequenties voor het zeer politiek gekleurde lied van Israël en de stemmenwervingscampagnes", vertelt een deelnemer.

'Pijn in het hart'

Sommigen haakten 1 of 2 jaar geleden al af. Zij geven aan het festival al langere tijd te politiek te vinden, het stemproces 'dubieus', of de diskwalificatie van Joost Klein in 2024 onterecht. Voor verschillende superfans, voor wie het Songfestival normaal een feestje is, is dat een keuze die ze met 'pijn in het hart' maakten.

"Als doorgewinterde fan kijk ik normaal altijd reikhalzend uit naar de finales. Dit jaar, en eigenlijk vorig jaar al, voelt het niet goed door de deelname van Israël", vertelt een van hen. "Als protest gaan we met onze vriendengroep tijdens de live finale een oudere editie terugkijken, uit de tijd dat het Songfestival echt nog stond voor verbroedering en de uitwisseling van culturen."

Wel of niet uitzenden?

Of het festival dit jaar überhaupt uitgezonden moet worden, daarover zijn liefhebbers van het festival sterk verdeeld. 44 procent vindt van niet: niet deelnemen maar wel uitzenden is volgens hen een 'halfbakken statement'. Sommigen vinden dat Nederland een voorbeeld zou moeten nemen aan bijvoorbeeld Slovenië: een van de andere landen die het festival boycot en in plaats daarvan Palestijnse films uitzendt tijdens de finale.

Een vrijwel even grote groep (43 procent) vindt wel dat het festival gewoon te zien moet zijn. Er zijn veel fans die er waarde aan hechten, die zelf de keuze moeten hebben of ze willen kijken of niet, is de gedachte.

Meerderheid wel voor boycot

Net als in september vorig jaar, toen de AVROTROS bekendmaakte dat Nederland niet deel zou nemen, staat nog steeds een meerderheid (61 procent) van alle deelnemers achter die keuze.

3 op de 10 (29 procent) zien dat als een slecht besluit. Zij noemen het besluit onder andere 'polariserend' en 'voor de bühne', of staan positiever tegenover Israël. Bovendien vindt een deel het niet kunnen dat de AVROTROS 'namens Nederland' een activistisch besluit neemt. "Het geeft alle verkeerde signalen. Het zou om de muziek moeten gaan, niet om politiek", vindt iemand.

Volgend jaar?

Tegelijkertijd denkt maar 30 procent dat wegblijven van het festival zin heeft. Veel deelnemers denken dat er te grote financiële belangen spelen en meer (grote) landen zich moeten aansluiten wil zo'n boycot zin hebben. Dit jaar hebben ook Spanje, Ierland, Slovenië en IJsland het festival afgezegd.

Of Nederland volgend jaar wél weer meedoet, is nog onbekend. Als de situatie tussen Israël, Gaza en andere landen in het Midden-Oosten hetzelfde blijft, vindt de helft (50 procent) van de liefhebbers dat Nederland alleen naar het Songfestival kan als Israël er niet bij is. Ongeveer een derde (32 procent) vindt dat Nederland sowieso mee kan doen, ongeacht welke landen verder meedoen.