Dicht tegen elkaar aan kruipen of in elkaars armen slapen wanneer je partner in het verpleeghuis woont. Dat kan toch? Zou je denken, maar schijn bedriegt. Logeren mag en kan wel, maar dan ieder in een apart bed. Een ziekenhuisbed met een hek en vaak met een hoogteverschil wordt dan tegen het bed van de bewoner geplaatst. Dat moet toch anders kunnen dacht het personeel van verpleeghuis Oudshoorn in Alphen aan den Rijn. Samen met de technische dienst en een matrassenleverancier gingen ze aan de slag met het duobed als resultaat. Een bed dat je vastklikt aan het ziekenhuisbed van de bewoner. Zonder kier of hoogteverschil.

Inmiddels is het duobed een maand in gebruik en zijn bewoners en familie enthousiast over de uitvinding. Zo ook het echtpaar Michiel en Anneke Lachmann. Dank zij het duobed konden ze onlangs voor het eerst sinds zeven jaar weer samen slapen. Anneke Lachmann: “Ik mis enorm het lichamelijk contact, de intimiteit, aanraking, streling. Ik heb er heel veel verdriet van gehad. Eigenlijk heb ik zes jaar gehuild.” Marianne Wijtman, clustermanager bij Oudshoorn en initiatiefnemer van het duobed is dankbaar dat ze een bijdrage heeft kunnen leveren aan die behoefte. “Ogenschijnlijk is een bed maar een bed, maar zoiets simpels als het duobed heeft zo’n groot effect.”

Intimiteit

Seksualiteit en intimiteit is ook op hoge leeftijd iets waar veel behoefte aan is, maar iets eenvoudigs als een tweepersoonsbed is geen vanzelfsprekendheid in verpleeghuizen. Marianne Wijtman: “Ik kan zoveel verhalen vertellen die ik heb gevoerd met bewoners of hun partner over het gemis aan intimiteit. Het hoeft niet gelijk over seks te gaan. Ook dat doen we allemaal en is belangrijk, maar het gaat ook om die arm om iemand heen kunnen slaan, een dikke knuffel geven of een kus.” 

Toen Wijtman een vrouw sprak waarvan de man recent was overleden, ontstond het idee voor het duobed. “Haar man was bewoner van ons verpleeghuis. Elke dag was deze mevrouw er en als hij tussen de middag sliep dan zat ze naast zijn bed en hield zijn hand vast. Toen ik haar vroeg hoe het met haar ging, zei ze dat ze zo graag nog een keer naast haar man had willen liggen. Dat dat niet kan, raakt me nog steeds.” 

Creatief met geld in tijd van bezuinigingen

Waarom is een tweepersoonsbed dan niet standaard te vinden in verpleeghuizen? Actiz, de organisatie van zorgondernemers, geeft als reden dat er te weinig geld is in de verpleeghuiszorg. “Er komt pas een nieuw bed als het oude is afgeschreven. En dan moet er al iemand opstaan in het huis die hierover begint, zo van: wacht eens even...”, aldus Veronique Tubee van Actiz. Ook het Landelijk overlegorgaan clientenraden (LOC zorg) bevestigt dat beeld en zegt dat er in de meeste verpleeghuizen nog geen mogelijkheid is voor een tweepersoonsbed al is die wens er wel. 

Volgens Marianne Wijtman is het ook een kwestie van creatief omgaan met geld in deze tijd van forse bezuinigingen. “Bij Oudshoorn hebben we een stichting waar bijvoorbeeld donaties of erfenissen in komen. Ik heb het idee voor het duobed ingediend en heb subsidie gekregen voor maar liefst twee bedden.” De kostprijs voor een duobed is 1000 euro.  

Sinds een paar jaar komt er meer aandacht voor seks en intimiteit bij ouderen in vepleeghuizen. In de praktijk betekent dit dat er hier en daar seksuologen in verpleeghuizen werkzaam zijn, personeel wordt getraind en dat er aandacht voor is op congressen en symposia. Wijtman: “Jong of oud dat doet er niet toe. Seks en intimiteit is heel breed. Van kinds af aan al behoefte aan warmte en dat hebben we tot de dood nodig.”