Het plezier in lezen van leerlingen daalt, net als hun leesvaardigheid. Minder dan een kwart van de Nederlandse leerlingen vindt lezen ‘erg leuk’, blijkt uit het internationale PIRLS-onderzoek naar leesprestaties. Van de vijftig landen die aan het onderzoek meedoen, is dat de op één na laagste score. Qua leesvaardigheid is Nederland tussen 2001 en 2016 van de tweede naar de veertiende plaats gezakt. Schrijver Ted van Lieshout vindt dat dit moet worden aangepakt: hij pleit voor het invoeren van een leesplicht.

“Je zou niet van school af mogen voordat je goed kunt lezen en schrijven. Dat zou in de wet vastgelegd moeten worden”, zegt de schrijver. Van Lieshout vindt dat als kinderen nog niet op een bepaald niveau zitten, zij op school moeten blijven of extra scholing moeten volgen. "Zonder voldoende lees- en schrijfvaardigheid ben je niet goed voorbereid op zelfstandigheid en verdere studie- en beroepsmogelijkheden."

'Verplichten werkt niet'

'Leraar van het jaar 2017' meester Tjeerd van den Elsen, van basisschool De Vijf Hoeven in Tilburg, is het niet eens met het invoeren van een leesplicht. “Door kinderen iets op te leggen en te verplichten, ontneem je hen juist het plezier." Volgens hem zit het lezen al goed ingebed in het schoolrooster. "We hebben bijvoorbeeld de schoolbibliotheek aantrekkelijk ingericht met nieuwe boeken. We lezen twee keer per week voor en vier keer per week staat ‘lekker lezen’ op het rooster."

Enthousiasmeren lijkt belangrijk. Uit het jongste inspectieverslag 'De Staat van het Onderwijs' blijkt dat maar eenderde van de leerlingen zich bij de leesles betrokken voelt. Ted van Lieshout is het er ook mee eens dat plezier in lezen belangrijk is. Hij bezoekt zelf regelmatig scholen om kinderen voor te lezen en te vertellen over zijn schrijverschap. "Ik pas me dan aan op het niveau van de kinderen, zodat ze het wel leuk vinden wat ik voorlees. Op die manier probeer ik ze enthousiast te maken."

Ouders hebben misschien wel de belangrijkste taak, vinden Van Lieshout en Van den Elsen. Het voorlezen van je kind helpt namelijk enorm. "Dat kan je heel lang blijven doen. Ik lees de kinderen van groep zes ook nog steeds voor", zegt meester Van den Elsen. 

Ted van Lieshout en Tjeerd van den Elsen praten over de leesplicht