Wat kan de gemeente doen voor kinderen die zonder vaste woonplek opgroeien? Wethouder Zita Pels van Amsterdam pleit niet alleen voor meer sociale huur, maar ook voor landelijk ingrijpen: "Moeders en kinderen zijn hét nieuwe gezicht van dakloosheid."
In verschillende steden leven moeders met hun kinderen zonder vaste woonplek. Ze gaan van bank naar bank of verblijven maandenlang in een kelderbox. De kinderen van deze vrouwen zitten op school, waar niet altijd bekend is dat deze kinderen geen vaste woonplek hebben. Onlangs spraken we met enkele moeders over hun situatie.
Wooncrisis
De vrouwen waar EenVandaag mee sprak komen uit Suriname en hebben Nederlandse kinderen. Op het moment dat de relatie met de vader van de kinderen overgaat of zij niet meer bij familie of vrienden kunnen wonen, beginnen de problemen.
Hoewel de moeders recht hebben op verblijf in Nederland omdat hun kinderen Nederlands staatsburger zijn en minderjarig zijn, vinden zij geen woning. Dat komt door de wooncrisis, er zijn simpelweg te weinig betaalbare huurwoningen.
Nieuwe gezicht van dakloosheid
Ook in de maatschappelijke opvang kunnen de vrouwen niet terecht. Ze zouden te zelfredzaam zijn en geen economische binding hebben met de regio. Dus rest er niets dan hoppen van bank naar bank of bijvoorbeeld een kelderbox huren voor 550 euro per maand. Een ruimte zonder daglicht en zonder voorzieningen.
"Het is natuurlijk verschrikkelijk dat moeders zo leven", zegt de Amsterdamse wethouder Zita Pels, een stad waar dakloze moeders zijn. "Ik ben zelf ook moeder. Ik zou me niet voor kunnen stellen dat je in zo'n situatie zit. Dan zie je eigenlijk ook hoe krachtig deze vrouwen zijn en hoe ernstig het is dat dit het nieuwe gezicht is van dakloosheid in Nederland."
Investeren vanuit Rijk
De wethouder zit in een lastig parket. "We kunnen niet iedereen opvangen, daar zit natuurlijk ons probleem. Onze gezinsopvang is nog maar een paar jaar oud en loopt echt over. We vangen nu al 235 gezinnen op."
Omdat het geld voor die opvang van de gemeente komt, heeft de gemeenteraad als voorwaarde gesteld dat mensen die aanspraak maken op de daklozenopvang een vorm van binding met de stad hebben. Maar volgens Pels zou het nog beter zijn vanuit het Rijk te investeren en ook een spreiding te regelen.
Woningen realiseren
"Ik denk dat het belangrijk is dat er geld vrijkomt voor de opvang", legt ze uit. Ook wil ze dat er gekeken wordt naar spreiding over het hele land. "In de grote steden woedt de wooncrisis natuurlijk het hardst. We hebben hier het grootste tekort aan betaalbare woningen, ook voor Amsterdammers."
"Dat is soms wel lastig uit te leggen", gaat ze verder. "Dan zit er iemand met een gezin in een woning vol met schimmel en dan krijgt iemand anders straks voorrang. Ik vind het dus belangrijk dat de opvang over het hele land wordt verspreid, en dat de minister ons ook helpt om dan die woningen te realiseren die ook echt betaalbaar zijn."
Kern van het probleem
Ook Mohamed Acharki, bestuursvoorzitter van woningbouwcorporatie Rochdale, roept de Rijksoverheid op om haast te maken met woningbouw. "Ik vind het verschrikkelijk dat kinderen in kelderboxen wonen. Dat is niet acceptabel."
Toch gebeurt het, ook in kelderboxen van huurders van Rochdale. "Als we dat weten, dan kunnen we optreden", zegt Acharki daarover. Maar vervolgens te proberen deze verhuurders uit hun woning te zetten, heeft weinig zin. "Het is natuurlijk niet de oplossing dat je weer andere mensen op straat zet, want ook die mensen moeten dan weer hulp krijgen. De kern van het probleem is het tekort aan woningen."