Rijbewijs mogelijk nog duurder door tussentijdse toets: 'Eerst een jaar sparen'

Volgens het nieuwe plan moet een leerling niet alleen een rij-examen afleggen, maar moet er standaard een tussentijdse toets met een officiële CBR-examinator worden afgenomen. Het plan van Vincent Karremans, minister van Infrastructuur en Waterstaat, moet het lage slagingspercentage van rijscholen omhoog krikken en de kwaliteit in de branche verbeteren.

Hogere kosten

Het landelijke slagingspercentage voor het autorijbewijs schommelt in Nederland al jaren rond de 50 procent. Critici en brancheorganisaties wijzen echter naar de andere kant van de medaille: het verplicht stellen zou kostenstijging voor alle examenkandidaten betekenen, terwijl er nu vaak al wachtlijsten bij het CBR zijn.

Ook rijschoolhouder Ricardo Fernandes Nazeré van rijschool Company heeft zijn twijfels over het verplicht stellen van deze toets. Hij ziet de toegevoegde waarde wel, maar ook hij denkt dat het hierdoor duurder wordt om een rijbewijs te halen. Hoewel een tussentijds examen op zichzelf €143,50,- zou kosten, kunnen de extra administratieve en rijschoolkosten volgens Ricardo flink oplopen.

Fors duurder

"Ja, ik denk dat het wel nog 100 euro omhoog gaat. Ik heb geen glazen bol, maar dat is echt gewoon wat de markt gaat doen", zegt hij. Het behalen van een rijbewijs is door de jaren heen namelijk fors duurder geworden. Waar een kandidaat in 2018 gemiddeld nog 2.300 euro kwijt was voor het totale pakket aan rijbewijskosten, is dat in 2026 met 40 procent gestegen, tot gemiddeld 3.200 euro.

"Het is echt hard werken voor jongeren", ziet Ricardo. "Sommige mensen hebben natuurlijk geluk dat ze het van hun ouders betaald krijgen. Maar als je het echt zelf moet betalen, dat is echt zwaar. Ik denk dat je wel een half jaar tot een jaar moet gaan sparen voordat je überhaupt kunt beginnen. Soms word ik ook gevraagd of leerlingen in termijnen mogen betalen."

Een heel pakket

Pascal van Sluijs, divisiemanager rijvaardigheid van het CBR geeft aan toch voorstander te zijn van het plan van Karremans. "Er is een behoorlijk deel van de markt dat lage slagingspercentages heeft. Als consument wil je dat eigenlijk gewoon niet. Daar is de tussentijdse toets, een middel, een instrument in."

Hij benadrukt ook naar andere aspecten te kijken. "Maar het zit ook aan de voorkant: dat instructeurs goed opgeleid worden en dat er meer kwaliteitsborging komt voor instructeurs." Dat moet er volgens hem toe gaan leiden dat er beter wordt opgeleid in Nederland.

Gedegen leerplan

Als het gaat om de kosten zegt Van Sluijs dat er nog wordt gekeken naar de uitwerking, maar dat ze wel 'naar proportionaliteit kijken'. Zo ligt de vraag of de verplichte toetsen door het CBR zelf, of door instructeurs worden uitgevoerd, nog open. "Het ligt een beetje aan hoe het uitgewerkt gaat worden. Wij denken zelf dat als dat bij een rijschool of instructeur zelf kan, dan vinden we dat ook prima."

Hij voegt daarbij toe: "Waar het om gaat is dat er een soort gedegen leerplan komt met verschillende fasen. En in één van die fasen ga je of als rijschool of als CBR toetsen: ben je er al klaar voor? Of wat heb je extra nodig?"

'Geen noodzaak'

Toch blijft ook de branchevereniging Vereniging Voor Rijscholen en Instructeurs (VVRI) terughoudend. Zij stellen in een reactie dat er "op dit moment geen noodzaak is om een volledig nieuw leerplansysteem met extra examens en meer administratieve verplichtingen in te voeren."

Ze benadrukken dat het geen garantie biedt voor beter rijonderwijs. Volgens de vereniging ontbreekt onafhankelijke en deskundige controle op de kwaliteit. Een tussentijdse toets verplicht maken, zou daarbij niet het juiste middel zijn, zegt de branchevereniging.