Nieuw beleid moet verjagen wolven makkelijker maken, maar lost volgens wolvenexpert niks op: 'Nog steeds vergunning nodig'

Voor schapenhouder Gert van de Bor uit Kootwijkerhout voelt het alsof er eindelijk wordt geluisterd. "Het is het beste nieuws sinds maanden, sinds jaren eigenlijk. Nu is er eindelijk iemand die doet wat hij zegt."

'Je bent je schapen kwijt'

Zijn kudde is de afgelopen jaren al twintig keer aangevallen. "We zijn nu al 170 schapen in de afgelopen 2 jaar kwijtgeraakt. In twintig aanvallen zo'n beetje. De eerste was een hele heftige. Dat waren er meer dan veertig in één nacht op één locatie", blikt hij terug. "Die lagen echt verspreid over een perceel."

Van de 88 schapen was meer dan de helft dood, vertelt de schapenhouder. "En daar was de wolf ook door dat hek van 1 meter 20 heen gegaan, of eroverheen of erdoorheen, ik weet het niet meer. Maar je bent je schapen kwijt."

Meer mogelijkheden

Staatssecretaris Silvio Erkens van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur belooft nu verandering. Probleemwolven kunnen sneller worden afgeschoten. Het gaat dan om wolven die mensen hebben aangevallen.

Er komen ook meer mogelijkheden om de wolf te verjagen, zoals met paintballen en rubberen kogels. Ook mogen burgers en boeren wolven wegjagen met behulp van licht en geluid. Hier is dan geen vergunning voor nodig. Het aangepaste ontwerpbesluit is voor spoedadvies naar de Raad van State gestuurd en moet daarna nog formeel worden vastgesteld. De staatssecretaris wil dat de regels nog voor de zomer in werking treden.

Beheer op aantallen

Vooral voor de schaapsherders gaan de nieuwe maatregelen verschil uitmaken, denkt schapenhouder Van de Bor. "Die mensen moeten gewoon zichzelf, hun hond en de schapen kunnen beschermen. Vorig jaar is hier een hondje aangevallen door een wolf. Als de schaapsherder toen een rubberen kogel had mogen afvuren, dan had hij zijn hondje kunnen redden."

Voor hemzelf als schapenhouder is de beschikking over paintballen of rubberen kogels niet genoeg. "Bij ons komen de wolven 's nachts, als er geen mensen zijn. Ze zijn al schuw. Ik hoop daarom dat er ook beheer op aantallen komt. Dat je gaat kijken: hoeveel wolven kunnen er in Nederland zijn. En dan kun je op een gegeven moment zeggen: er zijn er nu zo veel te veel en die moeten we uit de roedels halen. Wat we eigenlijk ook met evenzwijnen en herten doen. Dan krijg je een betere balans, denk ik."

Vergunning verplicht

Wolvenexpert en ecoloog Glenn Lelieveld is coördinator van het Wolvenmeldpunt stelt ook de veiligheid van mensen voorop. "Stel dat er op de Veluwe een wolf rondloopt en op 10 meter afstand van mensen komt. Dan wil je deze wolf snel kunnen verjagen met een paintballgeweer en hem zo weer mensenschuw maken. Daar ben ik helemaal voorstander van, want 10 meter is veel te dichtbij."

Maar wat de staatssecretaris nu voorstelt kan helemaal niet, stelt hij. "Alles wat het risico heeft de wolf te verwonden, hoe klein ook, is vergunningsplichtig. Om met een paintballgeweer te mogen schieten, moet je bijvoorbeeld een maatwerktoestemming hebben. Zo'n procedure duurt minimaal 8 weken, omdat er formeel moet worden vastgelegd hoe men een dier op een zorgvuldige manier verstoort zonder het te verwonden. Dus we schieten daar helemaal niets mee op. Je moet juist snel kunnen handelen."

Faunabeheerplannen

Zijn eigen voorstel is om paintballen direct juridisch te borgen in bestaande faunabeheerplannen, vergelijkbaar met hoe we reeën en zwijnen beheren. "Koppel daar een vergunning aan en dan ben je er. Dan kun je diezelfde middag dat je als bestuurder denkt 'ik wil hier handelen', daadwerkelijk iemand met een paintballgeweer sturen."

Zolang dat niet gebeurt, blijft Lelieveld sceptisch over de Haagse plannen: "Nu zijn het beleidsplannen en voornemens en weer zo'n stukje tekst van de staatssecretaris, maar onderaan de streep heb je er in de praktijk helemaal niks aan."

Handelen gemeentes

Lelieveld denkt ook dat er veel winst is te behalen bij de lokale overheden. "Gemeentes handelen vaak te traag. Zoals in Epe vorig jaar, waar een wolf 'charges' uitvoerde op mensen, honden en kinderwagens."

"Dan moet je gelijk alles laten vallen en dat gebied dichtgooien, want kennelijk zitten er welpen. Die wolf voert namelijk verdedigende acties uit en probeert te zeggen: 'Rot op'. Maar de gemeente heeft 2 weken lang niks gedaan. Uiteindelijk werd er een hond aangevallen, die nooit meer is teruggevonden. Pas tóen is er daadwerkelijk actie ondernomen. Maar binnen het handelingskader had de gemeente de bevoegdheid om het gebied al veel eerder dicht te gooien."

Leren van ouders

Kan er eenmaal met paintballen worden geschoten, dan heeft dat zeker nut. "Het is niet zo dat elke wolf een keer beschoten moet zijn om mensenschuw te worden. De ouders leren het de jongen. Net zoals dat wij niet de vingers van onze kinderen in het stopcontact stoppen of vingerhoedskruid laten proberen om ze te leren dat het gevaarlijk of giftig is", geeft hij als voorbeeld.

"Wij leren onze kinderen wat ze beter wel en beter niet kunnen doen, wolven doen dat net zo goed. Ze vormen ook een gezin en de ouders leren hun jongen hoe ze zich moeten gedragen. Ze geven het voorbeeld en de jongen volgen dat voorbeeld. Dus zodra de ouders goed bang zijn voor mensen lost het probleem zichzelf op."