Minister Hans Vijlbrief hoopvol over sociaal akkoord met vakbonden, maar oppositie is kritisch: 'Hij staat helemaal alleen'
Minister Vijlbrief van Sociale Zaken staat voor een zware taak: hij moet het eens worden met de vakbonden over de sociale zekerheid, 6,5 miljard bezuinigen en daar een politieke meerderheid voor vinden. Vandaag debatteerde hij met een kritische oppositie.
Het zijn onrustige weken voor de D66-minister, want er zijn grote spanningen met de vakbonden. Die zijn woedend over voorgenomen bezuinigingen op de sociale zekerheid, die volgens hen alleen maar bedacht waren om de investeringen in Defensie mee te betalen.
Ruimte voor overleg
De D66-minister besloot vorige week al om 'een eerste stap' te zetten, om de vakbonden weer aan tafel te krijgen. Vijlbrief heeft het plan om de AOW-leeftijd versneld te verhogen daarom van tafel gehaald. De plannen voor ingrepen in de uitkering voor arbeidsongeschikten (ook wel bekend als de WIA) en de WW gaan 'voorlopig niet in de voorgestelde vorm door', schreef het kabinet in een brief aan de bonden.
Op deze manier wilde het kabinet tot afspraken komen over een gezamenlijk pact, met de vakbonden en de werkgevers, over de toekomst van de sociale zekerheid. Vijlbrief schreef dat hij hoopte 'ruimte te maken' voor overleg met de sociale partners.
Stakingen
Dat overleg kwam er ook: het kabinet sprak met de vakbonden en werkgevers op het Catshuis, maar dat leidde tot niks. De vakbonden hebben het overleg tot nader order opgeschort en gaan door met voorbereidingen voor stakingen. Ze willen dat de plannen en bezuinigingen omtrent de WIA en de WW ook helemaal van tafel gaan. De bonden praten nu met de werkgevers, buiten het kabinet om, over oplossingen voor de arbeidsmarkt en de economie.
De vakbonden liggen dus op ramkoers, terwijl minister Vijlbrief een pact wil sluiten, een soort sociaal akkoord, met de vakbonden en de werkgevers. Krijgt de minister dat voor elkaar, is hij daar de juiste man voor? "Als hij met deze plannen blijft komen niet, want hij staat helemaal alleen", zegt Jimmy Dijk, de fractievoorzitter van de SP.
'Professionele eenzaamheid'
Aan de ene kant heeft Vijlbrief namelijk te maken met VVD-minister Heinen van Financiën die vast wil houden aan de bezuinigingen en aan de andere kant de linkse oppositie en de vakbonden die de bezuinigingen van tafel willen. 50Plus-fractievoorzitter Jan Struijs noemt het "professionele eenzaamheid" bij Vijlbrief.
Mirjam Bikker, leider van de ChristenUnie, is positiever: "Minister Vijlbrief heeft eerder op een aantal fronten echt laten zien wat hij kan; bij de Belastingdienst, in Groningen, dus ik hoop van harte dat hij ook op dit punt goed sjouwt voor Nederland." Maar ook Bikker ziet dat Vijlbrief weinig steun krijgt van coalitiepartner VVD. "Maar dat vraagt dan ook dat zijn coalitie met hem meesjouwt."
Andere dekking
Ook Jesse Klaver, fractievoorzitter van PRO, vraagt zich af of het probleem dat er nu ligt alleen het probleem van Vijlbrief is of van het hele kabinet.
"En is minister Heinen bereid om de bezuinigingen die nu bij Sociale Zaken staan daar weg te halen en het op een andere manier te dekken."
Hoopvol
Minister Vijlbrief was voor aanvang van het Kamerdebat optimistisch over de kans dat hij de klus gaat klaren: "Ik heb er honderd procent vertrouwen in. Dit gaat gebeuren", zei hij. Dan heeft hij het niet over het doorvoeren van de bezuinigingen. "Wat er gaat gebeuren is dat er een sociaal pact, een akkoord, gaat komen voor Nederland. En wat daar precies aan bezuinigingen uitkomt gaan we allemaal zien. We gaan eerst praten over de inhoud."
Maar de oppositie leek in het debat niet gevoelig voor de uitnodiging om te gaan praten zonder toezeggingen over de bezuinigingen. Daarnaast weigeren de vakbonden om te onderhandelen zolang de bezuinigingen niet van tafel gaan. In het debat werd vandaag duidelijk dat de oppositie begrip heeft voor die opstelling van de bonden.