Komt de overheid met maatregelen tegen energiecrisis? Politiek commentator Joost Vullings ziet vooral verdeeldheid in Tweede Kamer
In Den Haag wordt druk gedebatteerd over de dreigende energiecrisis en de economische gevolgen van de oorlog in het Midden-Oosten. Moet kabinet-Jetten wat doen - en hoe dan? "De standpunten zijn verdeeld."
Politiek verslaggever Joost Vullings sprak voorafgaand aan het debat met een aantal politieke partijen. "De waaier aan standpunten is relatief groot", merkt hij. "Coalitiepartijen zeggen: we gaan voorlopig niets doen", en oppositiepartijen zoals SP, JA21 en PVV die zeggen: "Wij willen de accijnzen op brandstoffen naar beneden brengen."
Maximumprijs voor benzine
Vullings sprak eerder vandaag met fractievoorzitter Jesse Klaver van GroenLinks-PvdA. Die partij wil graag een maximumprijs instellen voor benzine, net zoals in België gebeurde.
"We zien dat de prijzen hier veel harder doorstijgen", zei Klaver tegens Vullings. "Zo'n maximumprijs, zelfs als deze crisissituatie er niet zou zijn, zou ik gerechtvaardigd vinden. Om te zeggen: we gaan die prijs proberen wat meer onder controle houden."
'Jullie even wat minder'
Oliebedrijven maken miljardenwinst, zeker nu met de oorlog, zegt Klaver: "Het is bizar dat zij zelf de prijs kunnen bepalen."
"We kunnen best zeggen: jullie even wat minder, zodat het voor de gewone mens iets betaalbaarder is aan de pomp. Dat lijkt me evident."
Overwinst teruggeven
Maar JA21 heeft een heel ander plan voorgesteld, vat Vullings samen. "Zij zeggen: als benzine meer kost, wordt er door het kabinet ook meer BTW gevangen. En dat is een percentage. Laten we die overwinst via de accijns teruggeven."
"Daarop heeft minister van financiën Eelco Heinen al gezegd: als de benzine duurder wordt, kan het goed dat mensen minder geld uitgeven aan andere producten, dus dan lopen de BTW-inkomsten weer terug. De in- en uitverdieneffecten waar je rekening mee moet houden", vertelt Vullings.
Verschillende ideeën
Het verschil in financiering van beide plannen is duidelijk, zegt Vullings: de accijnzen omlaag gaat ten koste van de schatkist, en het plan van GroenLinks-PvdA gaat ten koste van de winsten van de oliemaatschappijen.
Op het idee van GroenLinks-PvdA reageerde premier Rob Jetten gister al met: "Interessant", terwijl CDA vandaag zei: "Dit is een ondoordacht plan", weet Vullings.
Minderheidskabinet
Wel zeggen veel partijen: 'Er moet wel wat gebeuren, maar er is geen kamermeerderheid voor, dus hoe dan?'
"We hebben natuurlijk een minderheidskabinet, die zijn afhankelijk van de oppositie", legt Vullings uit. "Maar de oppositie is óók weer verdeeld, dus het zou best kunnen eindigen met dat er een hoop woorden zijn gebruikt, maar dat het kabinet dan toch aan het langste eind trekt: nog even aankijken en geen overhaaste dingen doen, want dat gaat heel veel geld kosten."