Vandaag viert Oekraïne de onafhankelijkheid van de Sovjet-Unie sinds 1991, maar het gevecht om die te behouden duurt al 4,5 jaar. Nederlandse ruimtetechnologie helpt Oekraïense soldaten nu via hun smartphone Russische doelen 90 procent sneller te vinden.
De technologie is ontwikkeld door het Nederlandse defensiebedrijf Bravo1Alpha. "Ik kwam op dit idee omdat ik zelf piloot ben geweest bij de luchtmacht op een Apache-helikopter", vertelt oprichter Stef Have. "Ik had wapens aan boord en ook de bevoegdheid om taken uit te voeren. Maar ik moest het doen met satellietbeelden van enkele dagen oud, en het was altijd een heel gepuzzel om de vijand daadwerkelijk te lokaliseren, want die bevond zich nooit op de plek waar je naartoe gestuurd werd."
Kennis inzetten in praktijk
Na zijn tijd in dienst bij de luchtmacht werd Have ondernemer. "Ik ben niet naar de luchtvaartmaatschappijen zoals KLM gegaan, maar ik richtte een trainingsbedrijf op in precisie-aanvalstechnieken vanuit de lucht, voor defensie."
"Toen de oorlog in Oekraïne uitbrak besloot ik om mijn opgedane kennis uit de praktijk in te zetten", gaat hij verder. "Want als je voorrechten hebt en de beschikking over de techniek en de infrastructuur die ik heb, dan roept dat ook verplichtingen op. Zowel zakelijk als privé."
Close Satellite Support
Have zag dat in de oorlog in Oekraïne veel GPS-signalen vaak verstoord werden en bemande luchtvaart ontbrak. "Hoe kom je dan aan informatie en een waarneming van de vijand?" In 9 maanden tijd ontwikkelde hij de software genaamd Close Satellite Support.
"Het voornaamste probleem met traditionele satellietbeelden was dat de informatie op een te hoog strategisch niveau bleef steken", legt hij uit. "Tegen de tijd dat militairen aan de frontlinie de beelden ontvingen, vaak pas na dagen of weken, waren ze verouderd en onbruikbaar. Met Close Satellite Suport ontvangt een tactische eenheid nu binnen 15 minuten het gevraagde satellietbeeld."
Grote, dure doelwitten
De software kan gemakkelijk op een smartphone van een soldaat worden gedownload. "Zo kan een soldaat zelf een tactische analyse maken en het juiste aanvalssysteem of de juiste drone kan inzetten."
"We richten ons daarbij niet op bewegende individuen, maar op grotere, kostbare en complexe systemen zoals bepantserde voertuigen en luchtverdediging", legt Have uit. "Het uitschakelen daarvan zorgt voor de meeste schade."
Een verrekijker
Daardoor kunnen soldaten hun doelwit veel sneller vinden, soms wel 90 procent sneller. "Die snellere reactietijd, van een paar dagen naar 15 minuten, redt veel levens, en dat was the main goal", zegt zijn mede-oprichter Jan*, die vanwege veiligheidsredenen anoniem moet blijven.
Have knikt. "Zie onze software als een verrekijker die razendsnel over de horizon kan kijken. Het is technologie die ik zelf ook wel graag had willen hebben in mijn tijd als piloot. Maar het is volgens Have geen wondermiddel. "Ik noem dit een 'combat multiplier'. Het vermenigvuldigt de slagingskans enorm. Bovendien trekt de software het speelveld gelijk, omdat de tegenpartij ook satellietdata gebruikt. Het geeft Oekraïne de kans om hun wapens effectiever en dieper in te zetten."
'Levens worden gered'
Met behulp van optische beelden en radarbeelden die door gebouwen heen kijken, kon het Oekraïense leger zo onlangs de exacte opslag van een strategisch munitiedepot bevestigen. "Aan de hand van dat analyserapport heeft het leger een aanvalsplan opgesteld dat door drone-eenheden succesvol is uitgevoerd, waarbij het depot volledig werd verwoest", vertelt Jan.
"Ieder munitiedepot dat we met deze technologie lokaliseren en verwoesten, heeft directe operationele impact", gaat hij verder. "Het betekent uiteindelijk dat levens worden gered aan de frontlinie."
Vanzelfsprekendheid
Voor beide mannen voelt deze hulp aan Oekraïne als een vanzelfsprekendheid. "Mensen in Europa leven momenteel in vrijheid en veiligheid omdat Oekraïners deze verdedigen en hun leven geven, voor onze manier van leven", zegt Jan.
"We moeten Oekraïne daarom met alle middelen ondersteunen", gaat hij verder. "Het is belangrijk dat iedereen begrijpt dat er geen alternatief is. Er is geen andere optie, want het gaat om de vrijheid van Oekraïne én die van Europa. We moeten dit doel bereiken met alle middelen die Oekraïne heeft en die partnerlanden kunnen bieden."
*Jan is een verzonnen naam, zijn echte naam is bekend bij de redactie.