De Nederlandse Jeroen* vecht al ruim 3 jaar aan het Oekraïense front. Tijdens een kort bezoek aan Nederland vertelt hij voor het eerst openhartig over zijn leven daar. Hij wil laten zien wat oorlog écht met mensen doet.
Na ruim 3 jaar oorlog weet Jeroen niet of hij ooit nog kan terugkeren naar een normaal leven in Nederland. Tijdens een kort bezoek aan familie en vrienden merkt hij hoeveel impact de oorlog heeft gehad. Geluiden van een scooter of een overvliegend vliegtuig brengen hem direct terug naar het front.
'Ik voel de plicht'
Jeroen werd geboren in Oekraïne, maar groeide op in Nederland. Hij diende eerder bij Defensie en vertrok na de Russische inval naar Oekraïne. Via het internationale legioen kwam hij terecht bij een elite-eenheid. Inmiddels vecht hij al ruim 3 jaar aan het front.
Nederlanders die aan Oekraïense zijde meevechten, treden zelden naar buiten. Voor Jeroen weegt zijn persoonlijke band met het land zwaar mee. "Ik ben daar geboren en ben half-Oekraïens. Daarom voel ik misschien meer de plicht om mijn land te verdedigen. Als hier oorlog zou uitbreken, zou ik precies hetzelfde doen." Hij vertelt nu zijn verhaal omdat hij wil dat mensen de rauwe realiteit van de oorlog beter leren begrijpen.
Terug naar Nederland?
Tijdens zijn verlof in Nederland probeert Jeroen zoveel mogelijk tijd door te brengen met familie en vrienden. Tegelijkertijd merkt hij dat hij is veranderd. "Ik weet niet echt of ik nog terug kan integreren in de Nederlandse maatschappij. Ik ben zo gefocust geweest op de oorlog dat ik eigenlijk helemaal niet meer positief kan denken."
Ik ben zo gefocust geweest op de oorlog dat ik eigenlijk helemaal niet meer positief kan denken.Jeroen
Een gewone baan voelt voor hem inmiddels bijna onvoorstelbaar. "Een baantje bij de Albert Heijn is heel iets anders dan aan het front in Oekraïne dienen. Ik denk gewoon niet dat ik daar nog pas." Ook al weet hij dat hij veilig in Nederland is, zijn lichaam reageert anders. "Met vliegtuigen, scooters of trams weet je wel dat je in Nederland bent, maar het triggert toch iets van binnen. Dan ga je toch weer terug naar bepaalde momenten."
Angst wordt niet minder
Aan het front is de dreiging voortdurend aanwezig. Eén ervaring staat voor Jeroen symbool voor de afgelopen jaren. "Ik liep over een mijnenveld terwijl de vijand op ons schoot en drones boven ons probeerden ons op te blazen. Ik snap nog steeds niet hoe ik het heb overleefd."
Na ruim 3 jaar oorlog is de angst volgens hem niet minder geworden. Integendeel. "Mensen zeggen weleens dat je eraan went, maar ik denk juist dat het anders werkt. Hoe meer je vecht, hoe meer je beseft hoe makkelijk het mis kan gaan. Iedere missie wordt eigenlijk enger."
Kwetsbare positie
Aan het front verloor Jeroen inmiddels tientallen kameraden. Hoeveel precies, weet hij niet meer. "Na dertig ben ik gestopt met tellen", zegt hij. "Je gaat ten strijde terwijl je weet dat iemand zomaar dood kan gaan."
Hij zegt dat hij inmiddels is gaan accepteren hoe kwetsbaar zijn positie is. "Je begint te accepteren dat jij waarschijnlijk de volgende bent. Hoe moeilijk dat ook klinkt, dat is de werkelijkheid van oorlog." Juist daarom probeerde hij tijdens zijn verlof zoveel mogelijk tijd door te brengen met de mensen die hem dierbaar zijn. "Ik denk dat het ook belangrijk is voor hen als ik er dadelijk niet meer ben."
'Het is een plicht'
Jeroen is inmiddels weer in Oekraïne. Stoppen voelt voor hem geen optie. "Als je er eenmaal aan begint, kom je daar heel moeilijk uit. Het is een plicht." Hij voelt zich verantwoordelijk voor de mensen met wie hij vecht, maar ook voor het land waar hij geboren is. "Als iemand je huis binnenkomt en alles kapotmaakt, dan ga je dat toch ook verdedigen?"
Zijn beslissing om terug te keren is ook voor zijn vrouw moeilijk. "Die vindt het helemaal niet prettig", zegt hij. "Maar ik vind het belangrijk dat zij later kan zeggen dat haar man zijn land heeft verdedigd en daar een bijdrage aan heeft geleverd."
*Om veiligheidsredenen gebruiken we een fictieve naam. Zijn echte naam is bekend bij de redactie.