Extremer weer gaat vaker voorkomen, in Enschede liep 2 jaar geleden een wijk onder: 'Bewoners konden niet meer terug'
De hevige regen van vandaag brengt mensen in de wijk Pathmos in Enschede terug naar 2024. Toen raakten woningen door regenval onbewoonbaar. Gaan we dit vaker zien? "De hamvraag is; kunnen we iets doen aan klimaatverandering?"
"Pathmos is het laagste punt van Enschede. Er is slechte riolering, slechte afwatering. En het grondwater is behoorlijk hoog hier," legt Peter Reinders van de Wijkraad Pathmos uit.
'Alles stond onder'
Hij ziet de situatie in 2024 nog voor zich: "Alles stond onder en het water kon niet weg", begint hij. "Het ging dus zo richting de huizen. Dan wordt alles nat, de meubels, de vloer. En wanneer het weer opdroogt gaat die vloer krullen."
Zelf woont Reinders op het 'droge' deel aan de rand van Pathmos. Daar zijn nieuwe huizen gebouwd in de jaren '60 van de vorige eeuw die wat hoger liggen, waardoor hij er destijds niet veel last van had.
Onbewoonbaar
Maar anderen hadden minder geluk. "De mensen die hier middenin woonden werden allemaal verplaatst naar hotels, campings, kennissen, familieleden, want die konden er niet blijven wonen", vertelt Reinders. "De GGD heeft de woningen onbewoonbaar verklaard."
Terwijl ze hier wel graag zouden blijven wonen, weet Reinders. "Het zijn Pathmossers, en één keer een Pathmosser blijft een Pathmosser. Sommigen willen heel graag terug. Die zitten gewoon te smachten." De woningbouw corporatie wil alleen maar een deel van de woningen herstellen, de rest wordt gesloopt, daar worden nu zelfs rechtszaken over gevoerd.
Onveiligheid door overlast
Behalve schade en overlast betekent extreme regenval ook: onveiligheid. Erica Bakkum, raadslid van de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) stelde begin dit jaar in een rapport dat er in Nederland 47 wijken zijn waar extreme regen kan leiden tot een onveilige leefomgeving en mentale en fysieke gezondheidsklachten.
Het zijn vergelijkbare wijken met Pathmos, "Waar sprake is van een combinatie van een kwetsbare locatie, kwetsbare woningen en bewoners in kwetsbare posities, waardoor extreme regen grote gevolgen kan hebben."
Onweer, hagelstenen en wateroverlast
Meteoroloog Reinier van den Berg legt uit dat extremer weer vaker voor gaat komen. "Zwaardere buien passen volledig in een opwarmend klimaat simpelweg omdat een warmer klimaat meer energie vasthoudt. Dat leidt tot onweer, hagelstenen en wateroverlast."
"Zo lang we er niet in slagen om die opwarming te stoppen is het optelsommetje vrij logisch", gaat hij verder. "Als de extreme regen van afgelopen weekend in België in Nederland was geweest dan hadden al die wijken weer problemen gehad en had de A1 weer onder water gestaan."
Tegels wippen
Volgens de meteoroloog heeft Nederland een pluspuntje vergeleken met andere landen als België: we hebben geen heuvels. "De grootste problemen door regenval zie je in gebieden waar veel beekjes zijn waar al dat water wordt afgevoerd. Dat zag je in Valkenburg ook in België dit weekend. "
De OVV adviseert de burgers om tegels te wippen in de tuin en te vergroenen. Daarnaast moet de overheid ervoor zorgen dat er tijdige en lokale waarschuwingen zijn als er extreem weer aankomt. En dat grondwaterstanden gedeeld worden. "Maar de hamvraag is; kunnen we iets doen aan klimaatverandering?", zegt Van den Berg. "Dat kan door zo snel mogelijk te stoppen met kolen, olie en gas. En door andere voedel-systemen te ontwikkelen."