Amerika loodst in geheim 70 schepen uit Straat van Hormuz, maar geen Nederlandse: 'Waarschijnlijk een deal gesloten'

De schepen zouden door het Amerikaanse leger in de afgelopen drie weken in het geheim door de drukke zeestraat zijn geloodst. Hoofdbestuurder van de Nederlandse vakbond Nautilus Richard Moti zegt vooral veel vragen te hebben bij de gebeurtenis in de Straat van Hormuz. "Er zitten geen Nederlandse schepen tussen. Voor ons is het ook nog volstrekt onduidelijk op basis waarvan de selectie heeft plaatsgevonden en hoe die selectie is gedaan", zegt hij.

Stiekem een deal gesloten

"Wat we wel weten, is dat het alleen om civiele schepen gaat, dus vaartuigen die niet voor oorlogsvoering of militaire doeleinden worden gebruikt."

Sinds de blokkade van de zeestraat liggen er ongeveer vijftig schepen vast die varen onder de Nederlandse vlag. Maar tel je ook schepen van Nederlandse bedrijven mee die onder een andere vlag varen, zijn het er volgens Moti bijna honderd. "Ik heb vandaag weer contact gehad met een aantal van hen. Ook zij geven aan dat het onduidelijk is welke schepen er doorheen zijn gevaren. Er is waarschijnlijk een deal gesloten."

Oplopende kosten

Voor de Nederlandse schepen die er vastliggen lopen de kosten erg op, al zijn het vooral baggerschepen, weet Moti.

"Voor hen maakt het eigenlijk niet zo veel uit qua kosten. Zij lagen er al permanent om bagger uit te voeren of pijpen te leggen. Dat is by far het grootste deel. En daarnaast is een deel werkschepen, dus die van een haven naar het schip toevaren om materiaal af en aan te voeren."

Gevaarlijke situaties

De schepen die vastliggen zullen voorlopig nog niet gaan varen. Vooral niet zonder overeenkomst. "Geen enkele rederij wil het risico lopen om aangevallen te worden. We weten dat er zeemijnen liggen, maar ook dat die niet overal liggen. Dus er zijn stroken waar je veilig doorheen kan varen. De leden van de Nederlandse schepen moeten er alleen niet aan denken om er doorheen te varen. Tegen een zeemijn aanvaren betekent simpelweg einde oefening, dus voor nu wordt er nog gewacht."

Het goede nieuws is dat veel, ook Nederlands, personeel van boord is gehaald en naar huis is gevolgen. "Zij zijn vervangen door vrijwillig personeel. Die krijgen wel gewoon betaald, extra zelfs, omdat het een onveilige situatie is. Er wordt nog steeds met raketten en drones geschoten. Kortom, het is niet zonder risico om door de Straat van Hormuz te varen."

Opnieuw aan het werk

Sommige schepen hebben het werk op de rederijen intussen weer hervat, zegt Moti. "Maar dat lag natuurlijk lange tijd relatief stil, dus de bemanning is teruggebracht naar de minimale bezetting. Een beetje een schip op waakvlam."

"Er is ook een klein aantal handelsschepen dat goederen vervoert", vervolgt de hoofdbestuurder van de maritieme vakbond. "Daarvan zitten er ook minimaal twee Nederlandse schepen vast. Die hebben hun lading eerder al gelost, maar kunnen nu geen kant op. Elk schip wordt met geleend geld gefinancierd en er liggen nu geen inkomsten meer tegenover."

Weinig hoopvol

En of er een andere route mogelijk is? "Nee", stelt Moti."Er is maar één in- en uitgang. Er zijn een paar plekken in de wereld waar dit het geval is en zelfs dat is moeilijk met elkaar te vergelijken. Als het tussen Nederland en Engeland onrustig wordt, dat zal niet gebeuren, dan vaar je gewoon om de Noordzee heen. Maar hier kan dat niet."

De hoofdbestuurder denkt niet dat de situatie snel verandert. "Ik ben best wel cynisch geworden na alle gebeurtenissen van de afgelopen maanden. President Donald Trump hoorden we al in de eerste week roepen dat het maar een paar dagen zou duren, maar tot een akkoord is het nog steeds niet gekomen."