VVD 'won' het meest in formatie, maar groot deel van hun kiezers nu al negatief over het nieuwe kabinet
Minder dan de helft (45 procent) van de VVD-kiezers heeft vertrouwen in kabinet-Jetten, dat deze maandag gepresenteerd wordt. Dat terwijl de VVD, volgens kiezers, juist het meeste binnenhaalde in de formatie. D66- en CDA-kiezers zijn wél enthousiast.
Dat blijkt uit onderzoek van EenVandaag onder ruim 20.000 leden van het Opiniepanel. Een derde van alle kiezers (32 procent) zegt vertrouwen te hebben in het minderheidskabinet van D66, VVD en CDA. Dat is iets lager dan het vertrouwen waar kabinet-Schoof (42 procent) 1,5 jaar geleden mee startte, al had die coalitie destijds wel een meerderheid aan zetels.
VVD'ers negatief
Na de presentatie van het coalitieakkoord was een grote groep kiezers het nog eens: de VVD heeft het meeste uit de onderhandelingen binnen weten te slepen. Toch kijkt van de coalitiepartijen juist die kiezersgroep met het minste vertrouwen (45 procent) naar het nieuwe kabinet. Teleurgestelde VVD'ers geven onder andere aan liever toch een meerderheidscoalitie te hebben gehad met een rechtse partij erbij.
De meeste D66- en CDA-kiezers hebben wel vertrouwen in kabinet-Jetten, al spreken ze vaak van 'het voordeel van de twijfel'. Ook zij vinden dat in de praktijk nog moet blijken hoe de minderheidsconstructie uitpakt en zien de VVD daarbij als 'onstabiele factor' binnen de coalitie.
Flink lobbyen
Van alle deelnemers denkt de grootste groep (70 procent) vooral dat het nieuwe kabinet straks moeite zal hebben om snel tot beslissingen te komen. Om tot meerderheden in de Kamers te komen, zal er eerst flink gelobbyd moeten worden bij andere partijen, is de gedachte.
Bovendien denken veel kiezers dat de oppositie haar 'huid duur zal verkopen'. "De goede wil is er, maar veel zal afhangen van de oppositiepartijen", verwacht een CDA-stemmer. "Dienen zij het landsbelang of blijft het bij partijpolitiek?"
Valse start voor Jetten
Rob Jetten begint als premier met een iets lager vertrouwenscijfer (41 procent) dan zijn voorgangers Rutte (51 procent) en Schoof (57 procent) in hun (eerste) termijn deden. Hoewel er complimenten zijn voor zijn 'positiviteit en visie', vinden veel kiezers dat Jetten deze week blunderde in de kwestie rondom partijgenoot Nathalie van Berkel.
Van Berkel zou staatssecretaris van Financiën worden, maar zag af van die post na onwaarheden op haar cv. Later stapte zij ook op als Tweede Kamerlid. "Hij heeft niet sterk gehandeld en niet als leider opgetreden", vindt een VVD-stemmer. "Hij had haar direct weg moeten sturen en dat niet aan haarzelf moeten overlaten. Een valse start."
VVD-ministers bekendst
Van de rest van de ministersploeg zijn vooral de terugkerende VVD-bewindspersonen het bekendst. Ministers Eelco Heinen, David van Weel en Vincent Karremans krijgen bij de start van het kabinet bovendien het meeste vertrouwen.
De ministers van D66 en CDA zijn bij een groot deel van de panelleden nog vrij onbekend. Onder hun eigen kiezersgroepen springen Hans Vijlbrief (74 procent), Rianne Letschert (72 procent) en Pieter Heerma (65 procent) er het meest in positieve zin uit. "Vijlbrief heeft z'n sporen wel verdiend met zijn aanpak voor de slachtoffers van aardbevingen in Groningen", haalt een D66-stemmer aan.
'Onbegrijpelijke wissel'
Minder positief zijn deelnemers over bekende VVD-gezichten Sophie Hermans en Dilan Yeşilgöz. Wel krijgt laatstgenoemde als minister meer vertrouwen van haar eigen achterban (84 procent), dan ze een maand geleden kreeg voor haar functie als partijleider (75 procent).
Toch vinden veel deelnemers, waaronder ook 'haar' eigen kiezers, het 'onbegrijpelijk' dat Yeşilgöz van functie wisselt met partijgenoot Ruben Brekelmans. Twee derde (64 procent) had liever gehad dat Brekelmans, nu fractievoorzitter van de VVD, op die post was gebleven. "Hij kent de mensen, in een tijd als deze moet je niet veranderen. Yeşilgöz had beter naar Justitie kunnen gaan", besluit een VVD-stemmer.