Verlies D66 en CDA zet door in eerste zetelpeiling met nieuw kabinet, VVD blijft wél stabiel

D66 zakt in deze peiling voor het eerst sinds de Tweede Kamerverkiezingen onder de 26 zetels die de partij toen wist te verzilveren.

Bezuinigingen en cadeaus aan de VVD

Overstappende D66-kiezers hebben een nare smaak overgehouden aan de presentatie van het coalitieakkoord en de berekening die het Centraal Planbureau afgelopen week van de plannen maakte. Een stemmer: "Ik ben teleurgesteld over de belastingverhogingen voor de lage- en middeninkomens en de bezuinigingen op de zorg en sociale zekerheid in het regeerakkoord."

Anderen vinden dat er in datzelfde akkoord te veel is "weggegeven aan de VVD". Een trouwe kiezer schrijft daarover: "Ik zit al mijn hele leven op D66. Nu denk ik dat het toch verstandiger is om linkser te stemmen om het kabinet ook naar links te bewegen. De VVD heeft te veel cadeau gekregen."

'Vermogenden worden ontzien'

Ook onder vertrokken CDA-kiezers heerst er een slecht gevoel over economische plannen die vooral lage- en middeninkomens treffen: "Beloftes die gedaan zijn, blijken beloftes die niet worden ingelost. De gewone man gaat er op achteruit. Zowel op belastingen als op zorg. Vermogenden worden ontzien", zegt een CDA-kiezer.

De andere coalitiepartij, de VVD, blijft met 23 zetels stabiel. Kiezers van deze partij zeiden in eerder onderzoek van EenVandaag het minst vertrouwen te hebben in het kabinet, maar dat rekenen ze hun eigen partij blijkbaar niet aan.

PVV en SP

Het zijn vooral de PVV en de SP die deze maand profiteren. De PVV verloor in de afgelopen paar maanden bijna de helft van zijn kiezers. Vlak voor de verkiezingen stond de partij nog op 34, vorige maand op 18. Maar deze maand lijkt die negatieve spiraal doorbroken. De partij van Wilders staat met 21 zetels op vrijwel hetzelfde aantal als D66 en de VVD.

Ook de SP heeft het al lange tijd electoraal zwaar. Met 5 zetels in de huidige peiling laat de partij van Jimmy Dijk een klein plusje zien.

Anderen stabiel

GroenLinks-PvdA staat op 22. Ook andere partijen blijven stabiel in deze zetelpeiling.

BBB staat op 3 zetels, maar de meeste mensen vulden de vragenlijst in voordat Caroline van der Plas haar vertrek aankondigde, de escalatie daarna en het vertrek van Mona Keijzer.

Kleine grootste partijen

De verschuivingen deze week zorgen voor een opvallend beeld: er gaan 4 partijen (VVD, D66, GroenLinks-PvdA en PVV) 'aan kop', maar die partijen zijn opvallend klein. Grote partijen zijn er de laatste jaren steeds minder, maar het komt zelden voor dat de grootste partij tussen de 21 en 23 zetels scoort.

Achter de groep 'grootste' partijen vormen 3 partijen, CDA, JA21 en FVD, de middenmoot en zijn er maar liefst 8 partijen die tussen de 2 en 5 zetels krijgen als er nu verkiezingen zijn.

Gemeenteraadsverkiezingen

De gemeenteraadsverkiezingen op 18 maart zijn de eerste echte test voor dit kabinet. In een onderzoek van EenVandaag zegt de helft (52 procent) nu dat de landelijke politiek een (redelijk) grote rol zal spelen in hun stemkeuze.

De landelijke invloed is vooral negatief. Zo zeggen de meeste mensen die in maart op de PVV, FVD of JA21 willen stemmen, dat die keuze vooral een protest is tegen het nieuwe kabinet-Jetten. Andersom zijn er relatief weinig mensen die hun lokale stem gebruiken om steun uit te spreken voor het kabinet.