Meerderheid steunt mogelijke stakingen tegen bezuinigingen op sociale zekerheid, plannen ook niet populair bij coalitiekiezers

Dat blijkt uit onderzoek van EenVandaag onder zo'n 25.000 leden van het Opiniepanel. Vorige week stelden de vakbonden FNV, CNV en VCP het kabinet voor een ultimatum: de bezuinigingen moeten voor 30 mei van tafel, anders volgen er acties. De meeste deelnemers in het onderzoek (71 procent) zouden mogelijke stakingen steunen.

AOW en WIA

Met name de plannen voor het aanpassen van de AOW-leeftijd en het verlagen van de WIA-uitkering voor langdurig zieken stuiten op veel weerstand. Zo'n driekwart (76 procent) van alle deelnemers is daarop tegen. Zij vinden onder andere dat daarmee vooral 'kwetsbare groepen' worden getroffen en dat er, na het pensioenakkoord, niet alsnog 'aan de AOW gemorreld' moet worden.

D66-, VVD- en CDA-kiezers hebben iets meer begrip. Verschillende deelnemers noemen het huidige AOW-systeem in een vergrijzende samenleving 'niet houdbaar'. "Het is misschien niet leuk, maar iedereen wil in de toekomst ook graag AOW kunnen ontvangen", vindt een CDA-stemmer. Toch steunen ook de meeste coalitiekiezers deze plannen niet.

'Rijkeluiskabinet'

Hoewel best wat deelnemers het probleem zien dat sociale zekerheid in de toekomst betaalbaar moet blijven, vinden ze dat het kabinet beter op andere zaken kan bezuinigen. Daarbij worden defensie en migratie vaak genoemd, maar ook regelingen voor meer vermogende burgers.

"Het is niet normaal om de zwaksten zo hard aan te pakken, terwijl de hypotheekrenteaftrek volledig blijft bestaan. Wat ontzettend veel geld kost", stelt een SP-kiezer. "Dit is een rijkeluiskabinet, zoals het al jaren is."

WW-uitkering

Iets meer draagvlak is er, zeker onder coalitiekiezers, voor het plan om de periode voor een WW-uitkering in te korten van 2 naar 1 jaar. Vier op de tien (40 procent) van alle deelnemers vindt dat een goed idee: volgens hen zou dat mensen die tijdelijk zonder werk zitten motiveren om weer sneller aan het werk te gaan.

Al heeft ongeveer de helft (52 procent) daar zo zijn twijfels bij. Met name deelnemers van 50 jaar of ouder zijn bang dat het op oudere leeftijd een behoorlijke uitdaging is om weer snel aan de bak te kunnen. "Ik heb vorig jaar 9 maanden in de WW gezeten en weet hoe moeilijk het is om een nieuwe baan te vinden. Zeker als je tegen de 60 aanloopt is een jaar veel te kort," laat iemand weten.

Financiële problemen

Een kwart van alle deelnemers verwacht zelfs in financiële problemen te komen, als de plannen vanaf 2033 hun doorgang zouden vinden. Bijvoorbeeld omdat ze zelf zo'n regeling (verwachten te gaan) gebruiken, of een partner hebben die daar gebruik van maakt.

Aan het onderzoek deden ruim 1200 mensen mee die op dit moment een WIA-uitkering ontvangen. Van hen verwachten zeven op de tien (70 procent) in de problemen te komen aals zij te maken zouden krijgen met deze maatregelen. "Het is geen vetpot, maar een deel van wat ik aan salaris kreeg", legt iemand uit. "Ik was al langer ziek en werkte daarom parttime. Bovendien heb ik door ziekte al meer kosten dan een gezond werkend iemand. Ik weet niet meer waar ik het vandaan moet halen."

Steun voor stakingen

Mochten de vakbonden over gaan tot stakingen, zou een meerderheid (71 procent) dat een geoorloofde reactie vinden tegen de kabinetsplannen. Een kleinere groep (22 procent) vindt van niet: zij zien stakingen als 'te rigoureus' en vinden dat de vakbonden eerst het gesprek met het kabinet aan moeten gaan.

Als de vakbonden en het kabinet nog gaan praten, vindt iets meer dan de helft (53 procent) dat de uitkomst daarvan moet zijn dat alle geplande bezuinigingen van tafel gaan. Ruim een derde (37 procent) ziet liever dat zowel het kabinet als de vakbonden inschikken. "Iedereen denkt nu in uitersten, in plaats van het doel van dit kabinet: compromissen. We moeten inschikken, anders wordt het net als in de vorige twee kabinetten weer niks en de problemen alleen maar groter", licht een CDA-stemmer toe.