Gaskraan Groningen toch openhouden voor geval van nood? Ruime meerderheid is voor, Groningers zijn verdeeld

Dat blijkt uit onderzoek van EenVandaag onder ruim 18.000 leden van het Opiniepanel.

'Te veel gedoe in de wereld'

Na tientallen jaren aan aardbevingen en politieke onwil, beloofde kabinet Rutte 4 de gasvelden voorgoed te sluiten. Maar vanwege de onrust in de wereld en de lage gasvoorraad pleiten deskundigen en enkele politieke partijen, zoals JA21, voor het toch openhouden, zodat er in geval van nood aanspraak op gemaakt kan worden.

Ook de meeste mensen in het land vinden dat een verstandig idee: 68 procent is voor. Veel van hen spreken hun empathie uit voor Groningers die dit pijn doet, maar zijn bang dat het niet anders kan met het uitbreken van weer een oorlog. "Ik heb het te doen met de Groningers, maar er is te veel gedoe in de wereld om beton te storten in onze gasputten", schrijft iemand.

Compensatie belangrijk

Panelleden noemen het extra belangrijk dat Groningers daar iets van terug moeten zien: "Compenseer ze goed, spuit desnoods een nieuwe provincie op voor alle gedupeerden om naartoe te verhuizen."

Ongeveer een kwart (23 procent) is tegen het openhouden van de gasvelden. Ook al zouden gedupeerden geld of een nieuw huis krijgen, vindt deze groep dat de politiek dit simpelweg niet kan maken.

Groningers verdeeld

Opvallend genoeg verzetten lang niet alle Groningers zich tegen het idee. 47 procent van de ondervraagden uit die provincie vindt dat 'hun' gasvelden open kunnen blijven, maar noemen daar wel strenge voorwaarden bij in de open antwoorden.

"Ik woon in Groningen en heb erg veel last van de aardbevingen. Als er nu eens eerlijk gecompenseerd wordt en goed naar de mensen die er wonen geluisterd wordt, mogen de gasvelden weer open", noemt een Groninger.

'Oude wonden weer open'

Ook moet het gas alleen voor Nederland gebruikt worden, de opbrengsten terugvloeien naar de provincie en de drempel voor opnieuw boren hoog blijven. Andere inwoners van die provincie (44 procent) zijn tegen.

Zij noemen het 'een klap in het gezicht' als de belofte van kabinet Rutte 4 niet wordt nagekomen. "Het zou een schoffering zijn van de Groningers als de putten weer opengaan. Oude wonden gaan weer open."

Coalitiekiezers voor openhouden

Uit het onderzoek blijkt verder dat kiezers van D66, VVD en CDA het oneens zijn met hun partijen. In het coalitieakkoord spraken zij af dat de gasvelden 'gesloten blijven' uit respect voor de Groningers, maar de meeste kiezers van die partijen willen dat er in geval van nood een beroep gedaan kan worden. Vooral VVD-kiezers zijn uitgesproken voor.

Van de oppositiekiezers willen alleen kiezers van GroenLinks-PvdA en Partij voor de Dieren dat er beton wordt gegoten in de Groninger gasputten. Zij vinden het anders slecht voor het vertrouwen in de politiek en willen dat het kabinet zich richt op het opwekken van duurzame energie. Vooral rechtse kiezers zijn in grote meerderheid voor het openhouden van de mogelijkheid om weer te winnen als dat nodig is.

'Amerika en Israël niet helpen'

De oorlog in het Midden-Oosten levert niet alleen politieke discussie op over onze gasvoorraad. Ook staat militaire betrokkenheid bij het conflict zelf op de Haagse agenda. Wanneer panelleden wordt gevraagd of Nederland Amerika en Israël militair moet ondersteunen in hun aanvallen, reageert een meerderheid negatief.

"Trump heeft andere belangen dan wij. Hij wil olie, desnoods ten koste van ons. Wij moeten daar van wegblijven", schrijft een D66-kiezer in het onderzoek. Bij rechtse kiezers, bijvoorbeeld die van de VVD, is er meer twijfel. De ene helft is tegen, de andere helft voor: "We staan als Europa al te lang ernaar te kijken, maar acteren niet. Diplomatie faalt al jaren", aldus een VVD-stemmer.

Verdeeldheid coalitiekiezers

Ook over de kabinetsreactie na de aanvallen verschillen de meningen tussen coalitiepartijen. Het kabinet was eerder terughoudend, maar sprak later begrip uit voor de aanvallen van Amerika en Israël op Iran. Vooral rechtse kiezers zijn het eens met dat laatste standpunt. Kiezers van middenpartijen, bijvoorbeeld die van het CDA en D66, wilden juist neutraal blijven.

VVD-kiezers staan dan ook vaker achter de aanvallen van Amerika en Israël dan kiezers van coalitiegenoten D66 en het CDA, ook al breken die landen met het internationaal recht. D66-kiezers keuren het in meerderheid af en CDA-kiezers zijn verdeeld.