radio LIVE tv LIVE
meer NPO start

Woede over prijsverhoging essentieel medicijn voor bipolaire stoornis

Woede over prijsverhoging essentieel medicijn voor bipolaire stoornis
Het medicijn Priadel.
Bron: EenVandaag

Een eigen bijdrage van ongeveer 100 euro per jaar voor een medicijn waardoor je niet manisch of depressief wordt. Het klinkt als weinig, maar juist mensen met een bipolaire stoornis die het medicijn Priadel slikken kunnen dat geld niet missen.

De prijsstijging die is ingevoerd door de Britse farmaceut Essential Pharma is dan ook onrechtvaardig en niet onderbouwd. Dat vinden patiëntenverenigingen, psychiaters en pleitbezorgers van toegankelijke gezondheidszorg

10 euro duurder

Een pakje met 100 pillen kostte eerder 4,76 euro en werd door de zorgverzekering vergoed. Maar vanaf vandaag betalen gebruikers 15,78 euro en leveren ze een eigen bijdrage van 11 euro. Hiermee zit het bedrijf precies op het bedrag dat maximaal is toegestaan in de wet.

Priadel bevat de stof lithium, dat hevige stemmingswisselingen vermindert. "Lithium wordt door de Wereldgezondheidsorganisatie als een 'essentieel medicijn' bestempeld, wat aangeeft hoe belangrijk dit medicijn is voor patiënten met een bipolaire stoornis", zegt Ella Weggen van WEMOS, een organisatie die de wereldwijde gezondheid wil verbeteren.

Lees ook

'Essential Pharma doet naam geen eer aan'

Weggen vindt dat Essential Pharma misbruik maakt van zijn monopoliepositie. "Het bedrijf doet zijn naam weinig eer aan door het geneesmiddel 330 procent in prijs te verhogen. In Nederland hebben 19.000 patiënten dit medicijn nodig. Nu zij het medicijn uit eigen zak moeten betalen worden de risico's voor patiënten groter door ontregeling van de medicatie. En dat leidt weer tot hogere kosten voor de GGZ."

11 euro eigen bijdrage lijkt misschien weinig, maar voor mensen met een bipolaire stoornis is het een hoog bedrag. Henk Mathijssen van PlusMinus, de vereniging voor mensen met een bipolaire stoornis, legt uit dat mensen dit geld vaak echt niet kunnen missen. "De patiënten kunnen door hun stoornis vaak niet werken en zijn aangewezen op een uitkering. Er worden zo enorme winsten gemaakt over de ruggen van deze patiënten."

'Verademing als een medicijn werkt'

Mathijssen legt uit hoe een bipolaire stoornis een leven kan ontregelen: "Het is een stemmingsstoornis. Als je twee lijnen boven elkaar zet, dan bevindt de stemming van de meeste mensen zich tussen die twee lijnen. Mensen met een bipolaire stoornis schieten er aan de boven- en onderkant uit als ze een episode hebben. Je kunt dus depressief worden of manisch."

Mathijssen slikt zelf ook Priadel en kampt sinds zijn 27ste met een bipolaire stoornis. Hij is nu 59 en kreeg 5 jaar geleden zijn diagnose. Hij heeft veel baat hij het medicijn. "De extremen gaan wat meer naar het midden, sommige mensen worden er zelfs stabiel van. Je kunt door het leven gaan zoals ieder ander mens. Ik ging om de zoveel maanden onderuit en dan is het een verademing als zo'n medicijn werkt. Dan denk ik: go, wat heerlijk, het kan weer even normaal."

Luisteren

Radio-interview: Henk Mathijssen van PlusMinus em Elnathan Prinsen, voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie, over de prijsverhoging van Priadel.

Weinig alternatieven

Volgens Elnathan Prinsen, voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie, is het erg belangrijk dat het middel beschikbaar blijft. "Hiermee kun je zowel een depressie als manie voorkomen. In de richtlijn voor de behandeling zijn de middelen Camcolit en Priadel de eerste keus. Dit bedrijf heeft 2 jaar geleden Camcolit gekocht en de prijs verhoogd. Nu doen ze dat ook met Priadel. Dat maakt ook dat er weinig alternatieven over zijn. Dat vind ik ernstig."

Hij maakt zich dan ook zorgen dat de prijs nu een drempel wordt om het medicijn te slikken. "Als je beurs krap is en je zit in een fase waarin je misschien niet het belang inziet van deze medicatie, dan kunnen mensen ermee stoppen of er helemaal niet aan beginnen." Volgens Prinsen vormen mensen zo niet alleen een gevaar voor zichzelf, maar ook voor anderen. "Er is een groep mensen die in een manie echt tot risicovol gedrag kan overgaan. Die hebben dan het gevoel dat ze onkwetsbaar zijn."

Lees ook

Minister: 'Puur om winst is onwenselijk'

In een reactie laat minister Bruno Bruins weten dat hij het bedrijf Essential Pharma wil uitnodigen om erachter te komen wat de reden voor de prijsstijging is. "Als het puur zou gaan om winst, dan is dat onwenselijk."

Ella Weggen van WEMOS is blij met deze reactie van de minister. "Ik zie steeds vaker dat farmaceuten hun monopoliepositie uitbuiten en geleid door winstbejag de hoofdprijs vragen. Om dit in de toekomst te voorkomen hoop ik dat de minister, in samenwerking met andere EU-landen, wetgeving gaat maken die transparantie van kosten en prijzen van medicijnen vereist, zodat we eerlijke en goed onderbouwde prijzen krijgen. Ook vind ik dat vervolging mogelijk moet zijn van deze bedrijven, die in mijn ogen een maatschappelijke en juridische zorgplicht hebben."

TV-reportage: woede over prijsverhoging essentieel medicijn voor bipolaire stoornis

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Hoe de nieuwe stikstofaanpak van kabinet boeren klem zet: 'Venijn zit in de details'

Hoe de nieuwe stikstofaanpak van kabinet boeren klem zet: 'Venijn zit in de details'
Melkveehouder Chantal Farjon is een zogenoemde 'PAS-melder'
Bron: EenVandaag

6 jaar na de geruchtmakende 'stikstofuitspraak' van de Raad van State ligt er sinds een kleine week eindelijk een pakket aan plannen op tafel. Maar onder juristen, milieuactivisten én boeren zijn er twijfels. "Nederland komende 5 jaar nog niet van slot."

"Het is een enorme draai en een mooie stap", zegt boerin Chantal Farjon. Haar melkveebedrijf met 160 koeien in het Overijsselse Bruchterveld zou gered zijn als de stikstofregels worden opgerekt zoals landbouwminister Femke Wiersma nu voorstelt. "Maar ik denk dat het venijn in de details zit."

'Rechtszaken beangstigend'

Chantal is een van de 2.500 zogeheten PAS-melders. Dat zijn boeren die onder het oude Programma Aanpak Stikstof (PAS) geen natuurvergunning hoefden aan te vragen voor activiteiten met een beperkte stikstofuitsoot. Chantal breidde haar boerderij in 2015 uit, maar na de stikstofuitspraak van de Raad van State in 2019 werd haar bedrijf in één klap illegaal.

De overheid zoekt al jaren naar een manier om de PAS-melders te 'legaliseren', omdat het buiten hun schuld gebeurde. Maar milieuorganisaties als Mobilisation for the Environment (MOB) denken daar anders over en proberen via de rechter boeren als Chantal te laten stoppen. "Beangstigend", noemt ze de dreiging die nog altijd boven haar hoofd hangt.

Bekijk ook

Minister wil regels oprekken

Minister Wiersma presenteerde eind vorige maand haar langverwachte stikstofbeleid. In 2035 moet de hoeveelheid stikstof die boeren, bedrijven en het verkeer uitstoten zijn gehalveerd ten opzichte van 2019. Er komen vrijwillige regelingen voor boeren, een nieuw vergunningstelsel en verduurzaming in de industrie en het verkeer.

Ook wil ze de stikstofregels oprekken, de zogeheten rekenkundige ondergrens. Daarmee zijn veel PAS-melders in één keer geholpen. Strenger wordt Wiersma bij kwetsbare natuurgebieden zoals de Veluwe en De Peel. Daar komt een regionale aanpak, met onder meer een regeling voor boeren om vrijwillig te stoppen en 'extensivering', oftewel minder dieren per hectare.

Stikstofexpert is kritisch

Ralph Frins is universitair hoofddocent omgevingsrecht aan Tilburg University en een van de stikstofexperts in Nederland. Hij is kritisch: "De recente uitspraken van de Raad van State en de rechtbank in de Greenpeace-zaak maken duidelijk dat er nu stappen gezet moeten worden. We weten al decennia dat er maatregelen nodig zijn, maar de stappen tot nu toe zijn veel te klein."

Volgens hem lijkt het erop dat Wiersma het laat aankomen op nieuwe rechtszaken. En dan moet je, zo zegt Frins, kunnen aantonen dat je als overheid voldoende stappen zet. "De landsadvocaat zegt zelf dat dit pakket hooguit in een paar gebieden kan werken. Nota bene de landsadvocaat, die de overheid ook heeft verdedigd in de recente Greenpeace-zaak, waartegen het kabinet in beroep gaat."

Bekijk ook

'Dit is nieuw kleuterplan'

Milieuactivist Johan Vollenbroek oordeelt vernietigend over de plannen. Het was zijn organisatie MOB die de zaak aanspande tegen het PAS-systeem, waarin de Raad van State de ingrijpende 'stikstofuitspraak' deed. "Ook dit nieuwe kleuterplan is in strijd met de habitatrichtlijn. De eerstkomende 5 jaar gaat Nederland niet van het slot, omdat er gewoon geen stikstofruimte is om vergunningen te verstrekken."

Hij noemt het 'bizar' dat het kabinet de eisen van de rechter negeert. De rechtbank heeft volgens hem duidelijk gemaakt dat Nederland in 2030 de helft minder stikstof moet uitstoten, en niet pas in 2035. Minister Wiersma laat hem geen andere keuze dan een juridische weg te bewandelen, vindt Vollenbroek. "Onze intentie is simpel: we willen de natuur redden."

'Chantage door MOB'

Maar volgens melkveehouder Chantal gaat de wens om de natuur te redden ten koste van bedrijven zoals die van haar. "We hebben het idee dat wij heel goed bezig zijn. We hebben extra land per koe en we doen aan natuurbeheer, met drones vliegen we over het land om nesten te beschermen."

De boerin vindt het daarom onbegrijpelijk dat Vollenbroek en zijn milieuorganisatie via de rechter probeert af te dwingen dat zij moet stoppen haar bedrijf. "Ze zijn niet tevreden over het pakket van de minister. En dan chanteren ze de minister door boeren aan te pakken. En de natuur is er nog steeds helemaal niks mee opgeschoten."

Bekijk ook

Bij kabinet aankloppen?

"Zij moet met haar zorgen bij zowel de provincie als het kabinet aankloppen", reageert Vollenbroek. "Ik hoop dat zij gaat inspreken in de Tweede Kamer, laat weten dat dit plan het niet gaat redden. Ik hoop dat ze dat gaan doen, want dat betekent dat als er echt een goede oplossing komt, wij kunnen stoppen met al onze procedures."

Hij zegt dat MOB jaren geleden al een plan heeft ingediend voor 'een complete herstructurering van de landbouw, waarbij de stikstofuitstoot fors omlaag gaat'. Dat zou volgens hem 24 tot 30 miljard euro kosten. "Economisch gezien levert het winst op. Nederland zou volgens een economische studie welvarender zijn met een veel kleinere veestapel. Je moet eventjes flink investeren, maar dan hebben we ook wat. En dan komen we van het stikstofslot."

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Hoe deze dorpen in Friesland tijdens de Tweede Wereldoorlog een 'veilige haven' werden voor Amsterdamse Joden

Friese verzetstrijders brachten tijdens de Tweede Wereldoorlog talloze, vaak Amsterdamse, Joden naar de dorpen Bontebok en De Knipe. 80 jaar later leeft de geschiedenis daar nog enorm, vooral bij mensen die de oorlog zelf hebben meegemaakt.

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Ook interessant