Niet eerder kwamen zoveel politici in opspraak als in 2013. Ruim 60 affaires kwamen aan het licht. Zo’n tachtig procent van de gevallen komt uit de lokale en provinciale politiek. Vooral VVD’ers verzeilden afgelopen jaar in integriteitskwesties.

Tweeënzestig kwesties kwamen vorig jaar aan het licht. Dat blijkt uit de jaarlijkse Politieke Integriteitsindex van Vrij Nederland. Dat is iets meer dan een affaire per week. Een record dat bereikt wordt net voor de decentralisatie.

De lokale politiek moet in de toekomst over miljoenen gaan beslissen voor bijvoorbeeld de ouderenzorg in gemeenten. Eerder voorspelde het Openbaar Ministerie al dat de decentralisatie voor ‘ongelukken gaat zorgen’.

Vaak draaien de misstanden om belangenverstrengeling of (ongewenst-) gedrag in de privé-sfeer. Kwesties rond de burgemeester van Maastricht Onno Hoes en VVD-prominent Jos van Rey zijn hier voorbeeld van. Recentere voorbeelden van deze week: een raadslid in Bergen op Zoom die veroordeeld is voor stalking en een PvdA’er die verdacht wordt van het ronselen van stemmen voor zijn partij.

Leo Huberts, hoogleraar bestuurskunde aan de VU, stelt dat het - ondanks het relatief lage aantal op de totale populatie - een serieus probleem is. De ruim zestig gevallen die in 2013 aan het licht zijn gekomen, kunnen een zogenoemd ‘dark number’ zijn. Hij vindt dat het kabinet meer aan integriteit moet doen, ‘ze moeten het goede voorbeeld geven’.

Worden de gelden bij de lokale politiek straks wel integer besteed? Vanavond in EenVandaag hoogleraar bestuurskunde Leo Huberts, die samen met VN-journalist Bart de Koning aan de Integriteitsindex werkte. En Pim Kraan, lijsttrekker van de Lokale Partij Vlissingen, die in 2013 de bonnetjesaffaire aan het licht bracht waardoor de burgemeester en wethouder het veld moesten ruimen.