tv LIVE radio LIVE tv LIVE
meer NPO start

Leven Palestijnen op Westelijke Jordaanoever verslechterde afgelopen jaar aanzienlijk: 'Oplossing moet uit Europa komen'

Leven Palestijnen op Westelijke Jordaanoever verslechterde afgelopen jaar aanzienlijk: 'Oplossing moet uit Europa komen'
Rita Natsheh (links) en Tamara Tamimi
Bron: EenVandaag

De situatie van de Palestijnen op de Westelijke Jordaanoever is na een jaar oorlog tussen Israël en Hamas alleen maar verslechterd. Hoop op hulp van de internationale gemeenschap hebben ze niet meer, vertellen de Palestijnse Rita Natsheh en Tamari Tamimi.

De bewegingsvrijheid van Palestijnen op de door Israël bezette Westelijke Jordaanoever wordt steeds verder ingeperkt. Het lukt veel mensen in het gebied niet eens meer om naar het werk te gaan.

Constante dreiging

Het gaat er niet goed met de economie, de prijzen blijven stijgen. En ondertussen is er de constante dreiging van geweld. Van een inval van het Israëlische leger. Of van Israëlische kolonisten.

En dan is er de oorlog in Gaza. "De hele wereld kijkt toe hoe er genocide wordt gepleegd", zegt de Palestijnse ondernemer en politica Rita Natsheh vanuit Oost-Jeruzalem. "Er worden burgers gedood zonder dat er ook maar enige regel of beperking door Israël gerespecteerd wordt."

'Niemand heeft ingegrepen'

Dat het zo zou lopen, voorspelde politicoloog Tamara Tamimi al een jaar geleden, toen EenVandaag haar sprak in haar woonplaats Oost-Jeruzalem. Het maakt haar woest.

"Mijn bloed wordt vergoten, mijn leven wordt verpest, zodat er een Joodse staat gesticht kan worden op mijn kosten. We hebben het allemaal live gestreamd zien worden, en niemand heeft ingegrepen", zegt Tamimi.

Rita Natsheh en Tamara Tamimi vertellen over het leven op de Westelijke Jordaanover, een jaar na de aanslagen op 7 oktober
Rita Natsheh en Tamara Tamimi vertellen over het leven op de Westelijke Jordaanover, een jaar na de aanslagen op 7 oktober

'Onmogelijk weer op te bouwen'

Volgens Natsheh heeft Israël het afgelopen jaar 'zijn ware gezicht laten zien'. "Het gaat ze niet om Hamas. Ze bombarderen Gaza tot moes, zodat het onmogelijk is om het ooit nog op te bouwen."

De politica is ervan overtuigd dat Israël de Gazastrook opnieuw wil bezetten, om zo 'de volledige controle te houden'.

Duizenden mensen opgepakt

Het extreme geweld dat in Gaza plaatsvindt, is Natsheh in Oost-Jeruzalem en Tamimi in Ramallah bespaard gebleven. Maar dat betekent niet dat ze in rust en veiligheid leven. Er vonden het afgelopen jaar honderden acties van de Israëlische politie en het leger plaats op de Westelijke Jordaanoever.

Volgens Rita zijn er duizenden mensen opgepakt. Velen zitten nog steeds vast, zonder enige vorm van proces. "Een 'verkeerde' Facebookpost kan al reden zijn om je op te pakken."

Dorpsgenoot neergeschoten

Israëlische kolonisten onteigenen nog altijd met geweld land van Palestijnen, en worden daarbij beschermd door het Israëlische leger. Dat leidt regelmatig tot geweld.

Tamimi's moeder en zus merken dat dagelijks, vertelt de politicoloog. Zij wonen op het platteland naast een illegale nederzetting. Een paar weken geleden werd een dorpsgenoot neergeschoten door kolonisten, zonder duidelijke reden.

Bekijk ook

Economie ligt plat

Ook de economische situatie op de Westelijke Jordaanoever is sinds 7 oktober vorig jaar flink verslechterd. Voor die tijd brachten toeristen nog wat geld in het laatje, en konden Palestijnen nog in Israël werken en geld verdienen.

Die inkomsten zijn allemaal opgedroogd. De Palestijnse economie ligt volledig op zijn gat.

Hoop vervlogen

Waar Natsheh en Tamimi een jaar geleden nog wat hoop koesterden, is die nu volledig vervlogen. Volgens Tamimi hebben de Palestijnen onterecht hun hoop gevestigd op het Westen. Amerika en Europa hebben de Palestijnen laten vallen, vindt ze.

"Onze natuurlijke bondgenoten zijn de Afrikaanse en Zuid-Amerikaanse landen. Zij weten wat het betekent om gekoloniseerd te worden, zij weten wat etnische zuiveringen zijn, zij kennen apartheid. Zij hebben het allemaal meegemaakt."

De rekening van Europa

Natsheh deelt die analyse. "Ik heb het gevoel dat wij de rekening betalen voor het Europese antisemitisme van de vorige eeuw. Wij moeten plaats maken voor Joden die zijn gevlucht voor Jodenhaat in Europa."

Antisemitisme, stelt Tamara, is niet ontstaan in het Midden-Oosten, maar daar betalen ze er wel de rekening voor. "Het zionistische, koloniale project van de staat Israël was een reactie op Europees antisemitisme: de Holocaust."

Bekijk ook

Iedereens menselijkheid accepteren

Het begin van een oplossing voor het conflict moet dan ook uit Europa komen, zegt Rita. "Kunnen jullie de Jodenhaat stoppen? Kunnen jullie ze niet accepteren als gewone burgers? Zodat ze niet hoeven te vluchten naar Israël?"

"Dan hoeft er geen Palestijns bloed meer te vloeien. Dit conflict eindigt pas als alle mensen geaccepteerd worden als mens. En als de rechten van alle mensen geaccepteerd worden, of ze nou moslim, christelijk of joods zijn."

Hoe de druk op Israël toeneemt (maar niks lijkt te veranderen)

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Grote natuurbrand BIJ Ede roept vraag op: zijn we wel genoeg voorbereid op droogte? Het ligt niet alleen aan te weinig regen

Meerdere natuurbranden en een sproeiverbod in Brabant: het is erg droog. En dat terwijl het pas begin april is. Wapenen we ons wel goed genoeg tegen droogte? "Er is in de winter vrij veel regen gevallen, maar dat water is voor een groot deel afgevoerd."

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Publieke omroep gaat op de schop: wat gaat de kijker daarvan merken? 'Programma's verdwijnen en meer herhalingen'

Publieke omroep gaat op de schop: wat gaat de kijker daarvan merken? 'Programma's verdwijnen en meer herhalingen'
Bron: ANP

De kogel is door de kerk: de publieke omroep wordt grondig hervormd. Van de dertien omroepen blijft een handvol 'omroephuizen' over en de NTR verdwijnt, waardoor nog onduidelijk is wie programma's als Het Klokhuis en het Sinterklaasjournaal gaat maken.

Minister Eppo Bruins, die verantwoordelijk voor is mediabeleid, heeft zijn plannen vandaag in een brief naar de Tweede Kamer gestuurd. Volgens hem moet de publieke omroep beter inspelen op veranderingen in de samenleving en de opkomst van de grote techbedrijven, die de digitale media domineren. Ook wil Bruins 157 miljoen euro bezuinigen.

'Iedereen een plek geven'

"Wat we nodig hebben is een publieke omroep die beter samenwerkt, waar men met elkaar ervoor zorgt dat er meer geluid vanuit de samenleving terechtkomt in de omroepen en de programma's", zegt Bruins over het doel van zijn plannen. "Wat ik hoop is dat we over een paar jaar nog die mooie programma's zien die we nu ook zien, maar dat we merken dat iedereen een plek krijgt in het bestel."

In het huidige omroepbestel gaat dat nu niet goed, vindt de minister. Om een nieuw geluid te laten horen moet je eerst een compleet nieuwe omroep oprichten, met het daarbij minimaal 50.000 leden en een volledig nieuwe organisatie. Tussen een idee en het eerste programma zit volgens hem te veel tijd.

Vier of vijf 'omroephuizen'

Om dit te veranderen, en om kosten te besparen, moeten de huidige dertien omroepen van Bruins - als alles meezit - in 2029 opgaan in vier of vijf 'omroephuizen'. Daarmee is het bijna onvermijdelijk dat bekende omroepnamen zullen verdwijnen. In de toekomst hoeven omroepen bovendien geen leden meer te hebben en kunnen er geen nieuwe omroepen meer toetreden tot het bestel.

Maar om ervoor te zorgen dat alle geluiden die te horen zijn in de maatschappij ook daadwerkelijk een plek krijgen op televisie, radio en internet, wil de minister de omroephuizen verplichten om 'mee te bewegen met veranderende geluiden in de samenleving'. Hoe dat er in de praktijk uit moet gaan zien en wie daar toezicht op houdt, moet nog worden uitgewerkt, erkent hij.

Publieke omroep gaat grondig op de schop: wat gaat de kijker daarvan merken? 'Meer herhalingen'

Wat merkt de kijker?

Wel is het 'onvermijdelijk' dat de kijker of luisteraar iets gaan merken van de plannen, erkent de minister. Dat komt door de jaarlijkse bezuiniging van bijna 160 miljoen euro, maar ook door het verdwijnen van een omroep als de NTR. Die maakt educatieve programma's en (educatieve) jeugdprogramma's. Denk aan Het Klokhuis en het Sinterklaasjournaal, maar ook programma's als Andere Tijden.

De hervormingen van de publieke omroepen leveren volgens Bruins daarnaast niet genoeg geld op om te voorkomen dat in de toekomst ook programma's van andere omroepen op radio en televisie geschrapt zullen moeten worden.

Bekijk ook

'Meer herhalingen'

"Dit zal leiden tot meer herhalingen en minder productie", verwacht mediahistoricus en omroepdeskundige Huub Wijfjes van de Rijksuniversiteit Groningen. Ook is het volgens hem de vraag wie programma's als Het Klokhuis en het Sinterklaasjournaal - 'die breedgedragen zijn' - zal overnemen.

"De minister wil dat de educatieve taken naar andere omroepen gaan", legt hij uit. "Maar wie neemt dat soort programma's over? Of de geschiedenisprogramma's? Dat is onduidelijk."

Terug naar oude systeem

De mediahistoricus zegt dat Nederland met het nieuwe omroepbestel terugkeert naar het systeem dat voor 1968 bestond: omroepen die voor eeuwig in het bestel zitten omdat nieuwe omroepen niet kunnen en mogen toetreden.

En met het opheffen van de NTR, een zogenoemde 'taakomroep' die culturele en educatieve programma's moet uitzenden, keren we volgens Wijfjes terug naar de situatie van voor 1992. "Mijn grootste zorg is: hoe wordt de kwaliteit overeind gehouden met minder geld?"

Bekijk ook

'Eindelijk alles op de schop'

VVD-Kamerlid Claire Martens is juist tevreden dat het omroepbestel nu eindelijk op de schop gaat. Haar partij pleit al jaren voor een grondige stelselherziening omdat de publieke omroep niet meer bij de tijd zou zijn.

In het plan van minister Bruins zegt Martens grotendeels haar eigen plannen terug te zien. "Focus op waar wat ons betreft eigenlijk de publieke omroep voor is. Dus meer op journalistiek, en op het maken van culturele programma's."

Minder geld, minder kwaliteit?

Het Kamerlid zegt dat het 'een feit' is dat de publieke omroep het moet gaan doen met minder geld. "Maar dat betekent niet dat de mensen thuis daar last van gaan hebben", vertelt ze. "Wij willen al die managementlagen, al die bestuurslagen gaan afzwakken. Dus minder geld naar de publieke omroep betekent niet minder geld naar de journalistiek."

Maar volgens omroepdeskundige Wijfjes is dat nog maar de vraag: "De hervorming hinkt op twee gedachten: enerzijds bezuinigen, maar anderzijds investeren in de publieke omroep en journalistiek. Dat is moeilijk met elkaar te verenigingen."

Bekijk ook

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Ook interessant