Het kabinet wil de komende jaren de economische groei flink aanjagen. Dat staat in de 'groeibrief' die gisteren is gepubliceerd. MVO Nederland en milieuprofessor Klaas van Egmond komen juist met een tegengeluid: de grens van groei in ons land is bereikt.

Nederland moet haar 'verdienvermogen' versterken, zegt minister Eric Wiebes van Economische Zaken. Veel Nederlanders zijn namelijk bezorgd of er nog werk en inkomen is in de toekomst. Dan komt de energietransitie er ook nog aan en dat kost nogal wat. Flink de economie laten groeien is de strategie, want dat levert geld op. Toch is dat geen goed idee, vindt Michel Schuurman, directeur Economie & Politiek van MVO Nederland (Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen). We stellen hem zes vragen over zijn 'Grenzen aan de Groei'-agenda.

Wat is er mis met economische groei?

"De strategie van de overheid is op zich goed. Er ligt tenminste iets op tafel. Maar ons denken wordt gedomineerd door economische groei. Dat wordt als doel gesteld, zodat we met de opbrengst daarvan maatschappelijke vraagstukken gaan oppakken. Denk aan het milieu, infrastructuur, onderwijs of vergrijzing. Wij zeggen: stel de groei ten dienste van deze vraagstukken. Gebruik die maatschappelijke vraagstukken om ondernemerschap aan te jagen."

Hoe dan?

"In plaats van eerst geld verdienen en dan een weg bouwen, kunnen we beter kijken naar gelijk investeren in een duurzame oplossing. Als je toch investeert, doe het dan gelijk circulair. Dan zet je in op de nieuwe economie door het gelijk goed te doen."

Michel van
Bron: MVO Nederland
Michel Schuurman

Is dat niet te idealistisch?

"Voor een deel. Maar veel ondernemers zijn hier al mee bezig. Groei is op zichzelf eindig op deze planeet. De oproep aan het kabinet is: verzet de bakens met de juiste prijsprikkels. We moeten met echte prijzen gaan werken."

Wat bedoelt u met échte prijzen?

"Je moet alles meenemen als je de prijs voor iets bepaalt. Neem bijvoorbeeld de koffiebranche. Mijn leden verwerken in de prijs voor koffie ook de levensomstandigheden van de koffieplukker, zodat deze persoon een goed leven heeft en het milieu niet belast wordt. Dan wordt de koffie duurder, maar je weet dat de plukkers niet uitgebuit worden. We moeten sowieso terug naar beheersing van consumptie. Vlees moet bijvoorbeeld duurder worden."

Directeur Timmo Terpstra van koffiebranderij Peeze werkt duurzaam en betaalt een eerlijke prijs: "Het gaat om kwaliteit, waarde toevoegen en om veel meer dan geld verdienen. De koffieboon is te goedkoop en daar moeten we verantwoordelijkheid in nemen."

Dit ligt niet in de lijn van wat Wiebes in ons land wil. Wat is het verschil met jullie manifest?

"Wiebes zegt: eerst groeien en als de economie op stoom is, dan komt er ruimte vrij zodat maatschappelijke vraagstukken opgelost kunnen worden. Centraal staat de groei. Wij vinden: zet die maatschappelijke vraagstukken centraal."

Maar levert maatschappelijk ondernemen wel genoeg op voor Nederland?

"Op de oude manier zou het meer geld opleveren. Maar we mogen best met wat minder doen, zodat het wel goed is voor onze leefomgeving. Het gaat erom om andere waarden centraal te stellen. De Wiebes-route is economie eerst, daarmee geld ophalen en daarna iets aan de maatschappelijk problemen zoals CO2, stikstof, vergrijzing of veiligheid doen."

"Wij zeggen: je kan niet oneindig blijven groeien op een eindige planeet. En ook steeds meer ondernemers willen toevoegen aan die maatschappelijke waarden."