radio LIVE tv LIVE
meer NPO start

Buiten de Randstad bouwen om woningnood tegen te gaan? In Groningen zagen ze dat het werkt

Buiten de Randstad bouwen om woningnood tegen te gaan? In Groningen zagen ze dat het werkt
Bouwwerkzaamheden bij een bouwproject
Bron: ANP

Omdat de Randstad tegen zijn grenzen aan loopt, wil het kabinet grootschalige nieuwbouw in zes regio's. Deze regio's moeten in de toekomst verstedelijken. Project Blauwestad in Groningen heeft dit jaren geleden gedaan. "Corona heeft geholpen."

Delen van Limburg, Gelderland, Twente, Noord-Brabant en de noordelijke provincies moeten verder worden volgebouwd. Bouwen buiten de Randstad wordt als oplossing voor de huidige woningnood gezien. Een voorbeeld van zo'n woningbouwproject is Blauwestad in Oost-Groningen, waar uiteindelijk een volledig nieuwe stad uit de grond werd gestampt.

Armoede en uitzichtloosheid

Journalist Karin Sitalsing deed onderzoek naar Blauwestad en schreef hier een boek over. "Ze zijn met dit project begonnen om de regio Oost-Groningen uit het slop trekken. Daar is al sinds jaar en dag armoede en uitzichtloosheid: allemaal dingen die je niet wil als regio", vertelt de journalist.

Daar moest volgens twee mannen verandering in komen. "Een ambtenaar en architect staken de koppen bij elkaar. Samen bedachten ze de aanleg van dure huizen, met als gedachte dat iedereen naar Blauwestad zou komen." Maar dat bleek nog niet zo makkelijk.

Meerdere wethouders in Brabant juichen de plannen toe, maar willen wel in ruil daarvoor wel fors meer geld voor infrastructuur

Alleen dure huizen

In eerste instantie leek het project uit te lopen op een mislukking. Dat kwam volgens Sitalsing doordat er alleen dure woningen werden gebouwd voor de rijken, met als gevolg dat er nauwelijks kavels werden verkocht. Uiteindelijk zagen de projectleiders volgens de journalist ook in dat het geen zin had om alleen dure woningen beschikbaar te stellen.

"Een paar jaar later werden er, tegen de afspraken in, goedkopere huizen gebouwd om toch mensen aan te trekken", legt Sitalsing uit. Volgens haar heeft Blauwestad ook geluk gehad door corona. "Doordat toen de gedachte was: 'je kan overal thuiswerken, dus ook in Oost-Groningen. Dan kan je ook daar wonen', trok het woonproject uiteindelijk genoeg mensen aan om er te gaan wonen."

'Game changer'

En dat hielp, het project werd een succes."De knieval naar goedkopere huizen is echt een 'game changer' geweest", vertelt Sitalsing.

Zo zorgden de nieuwe woningen ook voor andere verandering in de omgeving. "Er is veel meer toerisme gekomen, en de jeugd heeft meer mogelijkheden om te recreëren." Volgens haar heeft dit ervoor gezorgd dat uiteindelijk meer mensen naar de regio komen.

Bekijk ook

Rust, ruimte en groen

Wethouder wonen Helmut Hermans van de gemeente Zeewolde vindt dat Blauwestad een 'prima voorbeeld' is van een geslaagd woonproject. Ook in zijn gemeente is de wethouder druk bezig met het aanleggen van de nieuwe woonwijk 'De Groene Eem' in Oosterwold: een overgangszone van stedelijke Almere naar landelijke Zeewolde.

Volgens de wethouder kan de gemeente nog veel leren van Blauwestad. "De rust, ruimte en het groen willen wij ook in Oosterwold." Nieuwe woonwijken zoals Blauwestad blijven hard nodig. Zo duurt het nu nog ongeveer 10 jaar voordat er ook echt een nieuwe woonwijk verschijnt. Als die projecten stil komen te liggen of mislukken, ontstaat er na 2030 weer een huizentekort.

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Waarom president Donald Trump importheffingen ondanks waarschuwingen van economen tóch doorvoert

President Donald Trump kondigde het gisteravond aan: Amerika gaat een importheffing van 20 procent op alle producten uit de Europese Unie doorvoeren. Wereldwijd waarschuwen economen dat dit een slecht idee is, vooral voor de VS zelf. Toch zet Trump door.

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Onzekerheid bij Nederlandse ondernemers door Amerikaanse importheffingen: 'We begrijpen zijn visie, maar maakt het lastig voor ons'

Onzekerheid bij Nederlandse ondernemers door Amerikaanse importheffingen: 'We begrijpen zijn visie, maar maakt het lastig voor ons'
Willem Hulsebosch is eigenaar van een bloembollenbedrijf dat exporteert naar de VS
Bron: EenVandaag

Voor Nederlandse ondernemingen met veel export naar de Verenigde Staten breken spannende tijden aan. Door de extra belasting van 20 procent worden hun producten voor de Amerikaanse consument een stuk duurder. "Dit betekent heel veel onzekerheid."

"Dit valt wel rauw op ons dak", zegt Willem Hulsebosch. Samen met zijn vrouw en zoons runt hij al jaren een bloembollenbedrijf in Julianadorp.

Andere markten

"We doen al decennialang zaken met Amerika en hebben in de loop der jaren echt een goede band opgebouwd met onze klanten in de VS", gaat Hulsebosch verder. "Die willen we graag houden. Maar als het moet, dan gaan we ons op andere markten richten."

Want de familie beseft wel dat Amerikanen zullen afhaken als bloemen door de heffing te duur worden. "Tulpen zijn geen eerste levensbehoefte. Aan het eind van je rondje supermarkt staat er een bosje bloemen. Als dat ineens 20 procent duurder is, dan denk je wel twee keer na."

'We begrijpen zijn visie'

De familie Hulsebosch is flink verweven met de Verenigde Staten. "Onze moeder is Amerikaans, we hebben familie overzee en komen er vaak", vertelt zoon Roy.

"We houden van het land en zijn zelfs pro-Trumpers. Dat klinkt misschien tegenstrijdig, maar we begrijpen zijn visie wel. Hij maakt waar wat hij zegt. Dat vinden wij ergens ook wel bewonderenswaardig. Hij zet zijn volk op één, dat is duidelijk. Daar kunnen wij in Europa nog wat van leren. Alleen dit plan, dat maakt het voor ons wel lastig."

Bekijk ook

Niet volledig afhankelijk

Toch blijft Hulsebosch positief: "We zijn gelukkig niet volledig afhankelijk van Amerika. We exporteren ook naar Engeland, China, Rusland en Kazachstan. En we hebben een uniek product. Bollen kun je maar op één plek in de wereld telen, en dat is hier, in Nederland. Door het klimaat, de bodem, de omstandigheden. Dat kan niet zomaar ergens anders. Daar hebben ze ons gewoon voor nodig.

Er zijn dus genoeg opties. "Als de ene markt moeilijk doet, dan vinden wij onze weg wel via een andere. We hebben al vaker met onzekerheden te maken gehad. Als het even tegenzit, dan nemen we genoegen met wat minder marge en stellen we investeringen gewoon even uit."

'Kennis en ervaring zit in Nederland'

"Trump ziet ons het liefst naar Amerika vertrekken", legt directeur van TTA-ISO Martin Maasland uit. Het Nederlandse bedrijf maakt landbouwmachines en heeft een grote afzetmarkt in de Verenigde Staten.

TTA-ISO heeft zelfs een kantoor in de VS zitten. "Maar de kennis en ervaring op het gebied van high-techsystemen in de tuinbouw zit hier in Nederland. Die gekwalificeerde mensen kun je niet oppakken en in Amerika neerzetten."

Bekijk ook

Prijs verlagen

Bang voor Amerikaanse concurrenten is Maasland niet. "In ons geval zijn er weinig of eigenlijk geen partijen in de Verenigde Staten die hetzelfde kunnen bieden als wij. We zien onszelf daardoor niet genoodzaakt om de winstgevendheid op onze machines te verlagen."

Maar als de prijs vanwege de invoerheffingen te hoog wordt, dan bestaat er volgens Maasland wel een kans dat de markt afneemt of zelfs helemaal stilvalt. "Dan kunnen we overwegen of we bereid zijn iets van onze marges op te geven, maar we moeten ook de salarissen van onze medewerkers kunnen betalen."

Tegenactie

Over eventuele eigen tarieven die de EU als tegenactie kan invoeren, maakt Maasland zich geen zorgen. "De grootste impact zijn uiteindelijk toch de hoge tarieven van Amerika richting Europa, omdat wij in Europa produceren."

"En andersom importeren wij weinig vanuit Amerika", gaat hij verder. "Dus als Europa hoge handelstarieven gaat invoeren, verwachten wij niet dat dat veel impact op ons heeft."

Bekijk ook

Minder groei maar geen crisis

Hoofdeconomoom van de ING Marieke Blom begrijpt de zorgen van Nederlandse ondernemers die veel exporteren naar de Verenigde Staten. "Door Trumps nieuwe invoertarieven, gemiddeld 25 procent, en zelfs 54 procent voor China krijgt ook de Europese Unie een tarief van 20 procent opgelegd. Dat leidt naar verwachting tot een exportdaling van zo'n 15 procent richting de VS. Voor Nederland betekent dat een krimp van ongeveer 0,2 procent van het BBP."

Toch is dit volgens Blom geen nieuwe economische crisis in wording. "Dit is niet te vergelijken met corona of de energiecrisis. Het is vooral een rem op de groei."

Niet terugslaan met eigen tarief

Blom verwacht dat Europa met eigen tarieven zal reageren. "Maar hoe dat uitpakt is onduidelijk, omdat we niet zeker weten hoe Trump reageert. Een handelsoorlog moeten we zien te voorkomen."

"We kunnen beter gerichte steun bieden aan getroffen sectoren. Ook kan er veel winst worden geboekt door de interne markt beter te laten werken. En er liggen veel kansen in het versterken van handelsrelaties met landen als India en Zuid-Amerika. Als we dit moment grijpen, kan Europa uiteindelijk sterker en minder afhankelijk van de VS worden. Ook voor Nederland liggen hier echte kansen."

Onzekerheid bij Nederlandse ondernemers door Amerikaanse importheffingen

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Ook interessant