radio LIVE tv LIVE
meer NPO start

'Algemeen gebruik mondkapjes kan nieuwe lockdown in Nederland voorkomen', zegt hoogleraar Washington University

'Algemeen gebruik mondkapjes kan nieuwe lockdown in Nederland voorkomen', zegt hoogleraar Washington University
Het gebruik van mondkapjes in openbare ruimtes is in Nederland nog lang niet algemeen.
Bron: ANP

Hij is net 3 weken terug in Nederland na een jarenlang verblijf in de Verenigde Staten. En wat hoogleraar Gezondheidsinformatie Theo Vos hier aantreft, kan hij bijna niet geloven. "Met mondkapjes valt zóveel winst te behalen."

"Afgelopen weekend was een mijlpaal, voor het eerst was ik niet de enige in de supermarkt in Baarn met een mondkapje, maar zag ik iemand anders ermee." Theo Vos (66) moet er om lachen als hij het vertelt, maar zijn ondertoon is bloedserieus. Hij is namelijk een van de rekenmeesters van de Universiteit van Washington als het gaat om de coronapandemie. Vos geeft leiding aan een team dat het toekomstige verloop van tal van ziektes in de wereld doorrekent. En Nederland staat er qua corona zacht uitgedrukt niet goed op.

Enorme pieken

"Als je naar onze site kijkt zie je hele slechte voorspellingen voor Nederland", waarschuwt hij. "Je ziet enorme pieken in november en december als je kijkt naar de aantallen coronabesmettingen en doden."

Theo Vos in zijn werkkamer.
Bron: EenVandaag
Theo Vos in zijn werkkamer.

Voor de prognoses van Vos en zijn collega's worden verschillende scenario's doorgerekend. Een scenario waarbij het beleid ongewijzigd is en een scenario waarbij mondkapjes gemeengoed worden. Voor ons land geldt: als het huidige beleid wordt voortgezet, staat het totaal aantal coronadoden op 1 december op zo'n 8.600. Als we vanaf vandaag mondkapjes gaan dragen, zal dat getal rond de 6.700 liggen. "Op 1 januari is dat het verschil tussen 1000 doden per dag versus 25 doden", zo waarschuwt hij.

Lees ook

Geen goede rol RIVM

"Juist in Nederland valt veel winst te behalen door mondkapjes te verplichten", vertelt hij. "Ik begrijp niet goed waarom je mondmaskers niet op veel meer plekken gaat invoeren. Het is effectief, makkelijk en goedkoop."

Vos vindt de berichtgeving in Nederland over het nut van mondkapjes verwarrend. "Ik vind dat het RIVM ook niet zo'n goede rol speelt. Ze hebben uitgesproken meningen, terwijl ik vaak onvoldoende bewijs zie. Zijn Nederlanders dan zo anders, vraag ik me af."

Mondkapjes komen in alle soorten en maten voorbij. Maar heeft het wel zin om ze te dragen in de strijd tegen het coronavirus? Verslaggever Tom van ’t Einde legt het uit.

Terugbrengen met 40 procent

Maar waar haalt Vos de stellige overtuiging vandaan dat mondkapjes ook buiten de zorg effectief zijn? "Mijn collega's en ik hebben zo'n 40 wetenschappelijke studies bekeken naar Sars, Mers en influenza."

"Alles bij elkaar geveegd, blijkt dat de inzet van mondmaskers de verspreiding van dit soort virussen met 40 procent afremt", legt hij uit. "Dat is aanzienlijk. Als je de transmissie van het virus met 40 procent weet terug te brengen dan houd je ook de r laag. En verloopt het niet zo explosief."

Lees ook

Snotneuzen

En er is meer waar Theo Vos zich over verbaast. "Ik zie veel voorbeelden van het RIVM dat koppig een eigen plan trekt. Nu ook met de snotneuzen die weer naar school mogen. Onder het mom dat kinderen onder de 13 geen belangrijke rol in de overdracht spelen. Ook hier vraag ik me af: waar baseren ze dat op?"

Zowel minister Hugo de Jonge als Jaap van van Dissel van het RIVM spreken inmiddels officieel van een tweede golf. "En dus moet er een hoop meer gebeuren dan nu", zegt Vos. "Want als we niet uitkijken gaan we naar een dramatische exponentiële groei toe en wordt het een totaal onhoudbare situatie."

Lockdown voorkomen door mondkapjes

En dus blijft hij bij zijn verhaal om mondkapjes veel vaker te verplichten. "Met een algemeen gebruik van mondkapjes kunnen we een nieuwe lockdown voorkomen. De economische en sociale voordelen daarvan zouden het kleine ongemak om mondkapjes in alle besloten ruimtes te gebruiken moeten billijken."

Daarnaast moet het testen echt beter, stelt hij en moeten we ons veel meer aan de regels houden. "We zullen echt goed afstand moeten bewaren, zeker als je binnen bent in slecht geventileerde ruimtes. Maar dat wordt nog moeilijk genoeg, want er is al zó'n tegenbeweging."

Bekijk hier de tv reportage over dit onderwerp.

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

De regels rond euthanasie: waarom verzoeken vaak worden afgewezen

In 2024 kozen bijna 10.000 Nederlanders voor euthanasie, 10 procent meer dan in een jaar eerder. Toch zitten er strenge voorwaarden aan verbonden. In deze video leggen we uit hoe het proces precies werkt en waarom veel verzoeken afgewezen worden.

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Met stadsmarinier Wieke terug naar Rotterdamse wijk waar drie willekeurige mannen werden vermoord: 'Was echt bang voor andere slachtoffers'

Met stadsmarinier Wieke terug naar Rotterdamse wijk waar drie willekeurige mannen werden vermoord: 'Was echt bang voor andere slachtoffers'
Mensen leggen bloemen neer ter nagedachtenis aan de 81-jarige man die is neergeschoten.
Bron: ANP

Na de arrestatie van de vermoedelijke Rotterdamse serieschutter, Sendric S., reageerde de buurt opgelucht. Toch voelen sommige wijkbewoners zich na de 3 moorden nog altijd angstig, ziet de stadsmarinier. "Dat gevoel van onveiligheid gaat nog lang door."

Door 3 fatale schietpartijen in nog geen 2 weken tijd stond eind december het leven in het Rotterdamse stadsdeel IJsselmonde even stil. Uit het niets werden 3 mannen op straat neergeschoten. Het zorgde voor een uitzonderlijk advies: 'Ga bij voorkeur niet alleen naar buiten, vermijd donkere plekken.'

Meer ernstige incidenten

Stadsmarinier Wieke van de Haterd was betrokken bij het opstellen van dat advies. Een stadsmarinier is een ambtenaar die vanuit de gemeente werkt aan de veiligheid in de buurt. Van Haterd's werkterrein is IJsselmonde, waar de schietpartijen waren. Een wijk waar de afgelopen jaren het aantal ernstige incidenten is toegenomen, zegt ze.

Na de eerste schietpartij, was nog helemaal niet duidelijk wat er aan de hand was. "Wat maakt dat deze man specifiek is uitgekozen of is het toevallig?" Er werd tegelijkertijd ook onderzoek gedaan naar het wapen. "Toen is ook het tweede slachtoffer gevallen", vertelt ze. Er werden beelden vrijgegeven, maar het leidde nog niet tot de schutter. Het derde slachtoffer viel opnieuw in hetzelfde gebied. "Toen is de link gelegd: het gaat om dezelfde dader."

info

Drie moorden in twee weken

Op zaterdagavond 21 december 2024 werd rond 21:30 een zwaargewonde man (63) aangetroffen. Hij was in zijn hoofd geschoten en stierf twee dagen later. Een week later werd in de avond opnieuw iemand neergeschoten. Ook deze man (58) overleefde het niet. De politie werkte dag en nacht aan de zaak en gaf zelfs beelden vrij.

In de ochtend van 2 januari werd opnieuw op straat een gewonde, 81-jarige, man aangetroffen die later overleed. De politie loofde een tip uit van 300.000 euro en waarschuwde: 'ga bij voorkeur niet alleen naar buiten. Vermijd donkere, afgelegen plekken.'

Bekijk ook

'Er was echt gevaar'

De politie schaalde volgens Van de Haterd snel op waardoor alle capaciteit beschikbaar was om de schutter snel te pakken. "Omdat er echt gevaar was dat hij weer zou toeslaan." De gemeente en politie kwamen samen tot het advies niet alleen naar buiten te gaan. "Daar hebben we lang over getwijfeld", zegt ze. "Want uiteindelijk gaat het ook uit van een maakbaarheid dat het niet kan gebeuren."

Maar de situatie was uitzonderlijk. "Het was duidelijk wat zich in IJsselmonde afspeelde, er leek echt een verband", legt ze uit. En veel was ook onzeker. Er was veel politie, zichtbaar en onzichtbaar in de wijk. Ook was er veel aandacht voor. "Wat doet dat met zo'n verdachte? Escaleert het meer, wordt de situatie gevaarlijker? Daar moet je toch rekening mee houden."

Bewoners ondersteunen

Na het derde slachtoffer gaat het ineens snel. Er wordt een duidelijke foto vrijgegeven en na een klopjacht kan de politie hem inrekenen. Beelden van de inval circuleren al snel via social media, het gaat om een flat in de buurt van de schietpartijen. De 24-jarige Sendric S. werd er aangehouden, die niet officieel woont in het gebouw. De opluchting is groot. "Omdat je echt bang bent dat er nog andere slachtoffers gaan vallen."

De strafzaak tegen S. begint, over een motief is niets bekend. Wijkmarinier Van de Haterd is nog erg bezig met het organiseren van de nazorg in de wijk. "Het effect van dat gevoel van onveiligheid dat gaat heel lang door", vertelt ze. "We zijn met z'n allen druk bezig om te kijken wat we kunnen doen om de bewoners hierin te ondersteunen".

Bekijk ook

Vragen? Stel ze!

Heb je nog vragen of wil je reageren? Stuur ons dan hier een berichtje in onze chat. Elke donderdag vertellen we in de Doe mee-nieuwsbrief wat we met alle reacties doen. Wil je die in je mail? Meld je dan hier aan.

Ook interessant