Zuid-Afrikanen Tiaan en Hannes kwamen als arbeidsmigrant naar Nederland: 'Vanaf dag één klikte het'
Door het tekort aan vakmensen kijkt een deel van de Nederlandse techniekbedrijven naar het buitenland. Zuid-Afrika is populair. Tiaan en Hannes komen uit dat land en waagden de sprong naar een nieuw leven. "In Nederland werkt alles beter."
Tiaan Aucamp (25) en Hannes Schmidt (43) verruilden Zuid-Afrika voor een baan bij de fabriek van Schut Papier. Tiaan komt uit Johannesburg, Hannes uit een dorp zo'n 150 kilometer daarvandaan. "De verhuizing was een grote verandering, maar inmiddels hebben we hier ons ritme gevonden", vertelt Hannes.
'Economie kan niet zonder arbeidsmigranten'
Nederlandse bedrijven hebben te maken met een tekort aan technici en een deel kijkt daarom over de grens. Detacheerder Xelvin werft in Zuid-Afrika om openstaande functies te vullen en ze zijn niet de enigen. Ook bij technisch uitzendbureau Stavro werven ze er graag personeel. "De kwaliteit van de opleidingen daar is hoog en de taalverwantschap helpt enorm," zegt Louise Braat van Stavro.
Volgens Martin Visser, economisch commentator van de Telegraaf, is die werving geen luxe, maar noodzaak. "De Nederlandse economie kan niet zonder arbeidsmigranten. Zeker in de techniek en de energietransitie is er te weinig personeelsaanbod in Nederland. Deze mensen uit het buitenland zijn op dit moment onmisbaar."
Een zachte landing
Tiaan werkte in Johannesburg als elektromonteur en kwam via Xelvin naar Nederland. "Ik heb mijn cv opgestuurd, 2 maanden later kon ik beginnen als storingsmonteur. Het ging allemaal snel. Ik kreeg meteen een auto en vond een appartement in Arnhem, dicht in de buurt van de fabriek."
Detacheerders als Xelvin en Stavro helpen de Zuid-Afrikanen aan een zachte landing in Nederland. "We begeleiden ze bij alles: van papierwerk tot taalles, en zelfs het vinden van sportclubs," zegt Braat. "We beseffen hoe groot deze stap is, dus we blijven het eerste jaar hun vertrouwenspersoon."
'In Nederland werkt alles goed'
Voor Tiaan viel het technische werk wat hij bij Schut Papier doet erg mee. "Het is dezelfde stroom, dezelfde frequentie," zegt hij. "Het verschil zit vooral in het dagelijks leven hier buiten de fabriek en ook de mentaliteit van de mensen. In Nederland werkt alles goed, veel beter dan in Zuid-Afrika. Openbaar vervoer, veiligheid, organisatie, het is hier allemaal heel goed."
Tiaan voelde zich dan ook al snel thuis, ook bij zijn nieuwe werkgever. "Vanaf dag één klikte het met mijn collega's. Ze hielpen me met alles, zelfs met het inschrijven bij de gemeente. Integreren is belangrijk, je moet bijvoorbeeld wel de taal willen leren."
'We begrijpen elkaar snel'
Hannes werkte in Zuid-Afrika in de mijnbouw en stapte dus over naar de papierindustrie. Hij verhuisde met zijn vrouw en 2 dochters. "De verhuizing was een grote operatie, maar we hebben hier al snel ons ritme gevonden. Onze dochters gaan hier momenteel met heel veel plezier naar school."
Dat Afrikaans en Nederlands inderdaad veel op elkaar lijken, heeft Hannes inmiddels vastgesteld. "Sommige woorden zijn anders, maar we begrijpen elkaar snel." Hij geniet van de Nederlandse manier van leven. "Mensen zijn vriendelijk en de levenskwaliteit is hoog."
Iets opbouwen
Hannes is dus, net als Tiaan, niet van plan om snel naar Zuid-Afrika terug te keren. Dat heeft twee kanten, zegt Martin Visser. "Enerzijds helpt het bij het tegengaan van de krapte, Ze komen niet om even geld te verdienen, maar om echt iets op te bouwen. Ze willen hier wonen, werken, hun kinderen naar school sturen."
"Anderzijds geeft het ook druk op publieke voorzieningen die hier nu al onder druk staan. Zorg, onderwijs, en wat te denken van de woningmarkt. Dus je krijgt de lusten, maar ook nieuwe lasten voor terug."
Ook vraagt de integratie de nodige aandacht. "Nederlanders zijn direct, soms wat afstandelijk," zegt Braat. "Dat kan wennen zijn voor Zuid-Afrikanen."
Niet terug naar Zuid-Afrika
"Zonder arbeidsmigratie stokt de groei van onze kenniseconomie", legt Visser uit. "Maar het vraagt om precisiebeleid: haal de juiste mensen naar binnen, bied begeleiding en zorg dat het loont om te blijven."
Hannes komt binnenkort in aanmerking voor een verlenging van zijn verblijfsvergunning. Tiaan heeft die al binnen en mag hier nog zeker 5 jaar blijven wonen en werken. Zijn vrouw vond ook werk in Nederland. Teruggaan naar Zuid-Afrika? "Ik denk het niet."