Voor jonge vluchtelingen is meer specialistische opvang nodig, zegt organisatie Nidos: 'Aanbod sluit niet altijd aan bij wat nodig is'
Er moeten gespecialiseerde en gesloten instellingen komen voor minderjarige vreemdelingen met zeer urgente psychische problemen. Daar moet geld en ruimte voor vrijgemaakt worden, zegt Nidos, de organisatie die de opvang van jonge vluchtelingen regelt.
Nidos regelt de voogdij (jeugdbescherming, red.) en opvang van jonge vluchtelingen. De organisatie zegt nu dat er gespecialiseerde en gesloten opvang moet worden georganiseerd voor in ieder geval de ongeveer twintig meest problematische jonge vreemdelingen in Nederland. Het gaat om jongeren die een gevaar voor zichzelf of hun omgeving kunnen zijn.
Verdwijningen en suïcide
De organisatie ziet dat het erg lastig is om passende plekken te vinden voor alleenstaande minderjarige vreemdelingen (amv's) met zware psychische, mentale problemen. "Daardoor komt de juiste zorg niet of niet snel genoeg op gang."
EenVandaag bracht in december naar buiten dat vanaf 2022 jaarlijks gemiddeld 400 à 500 minderjarige asielzoekers van hun verblijfadres naar een onbekende bestemming zijn vertrokken. Niet alleen verdwijnen ze soms compleet uit beeld, ook is zelfdoding onder deze groep geen uitzondering.
Denk jij aan zelfmoord of maak je je zorgen om iemand anders? Bel gratis met 0800-0113 of chat via 113.nl.
Heen en weer tussen instanties
Jongeren met ernstige gedragsproblemen hebben vaak een hele geschiedenis van schoolverzuim, middelengebruik, en verplaatsing van het ene pleeggezin naar het volgende. Soms zijn ze in aanraking gekomen met de politie of moesten ze voor een kortdurend verblijf naar een crisisopvang als er een ernstig incident was gebeurd.
Als het lukt om in het land twee groepen te openen waar elk tien jongeren terecht kunnen, kunnen twintig jongeren de zorg krijgen die zij nodig hebben.Nidos over de noodzaak voor gespecialiseerde opvang voor jonge vreemdelingen
Als er daarna geen passende plek beschikbaar is, gaat de jongere 'gewoon' terug naar het opvanggezin, waar geen juiste (psychische) zorg is. Dat wil Nidos veranderen: "Als het lukt om in het land twee groepen te openen waar elk tien jongeren terecht kunnen, waar taal- en cultuurgevoelige gespecialiseerde jeugdhulp wordt aangeboden, dan kunnen daar twintig jongeren de zorg krijgen die zij nodig hebben", zegt een woordvoerder.
Gespecialiseerde jeugdzorg nodig
"Gespecialiseerde jeugdzorg is doorgaans niet snel beschikbaar: er is een wachtlijst, ook voor Nederlandse jongeren. En daarnaast zien we dat het aanbod niet altijd aansluit bij wat jongeren nodig hebben. De precieze reden kan per geval verschillen, maar dat is wat we vaak zien", gaat de woordvoerder verder.
Nidos heeft de wettelijke taak om minderjarige vreemdelingen die hier zonder hun ouders verblijven, met of zonder asielstatus, als voogd te begeleiden tot ze 18 jaar zijn. Onderdeel daarvan is hun opvang regelen. Als een jongere zorg nodig heeft, schakelt Nidos een zorgorganisatie in via de gemeente waar de jongere staat ingeschreven.
Geen goede omstandigheden
Jongeren die 15 jaar of ouder zijn als ze in Nederland aankomen en nog geen asielvergunning hebben, verblijven bij opvangdienst COA. Vanwege het tekort aan vaste opvanglocaties ontbrak het volgens Nidos de afgelopen tijd vaak aan voldoende kindvriendelijke locaties.
Het is volgens de organisatie schadelijk voor de ontwikkeling van jongeren als ze verblijven op een niet-kindvriendelijke grootschalige noodopvanglocatie of als ze vaak moeten verhuizen. "Steeds een andere woonbegeleider, andere jeugdbeschermer en andere school is niet ideaal", legt een woordvoerder uit.
Toekomstperspectief
Zodra jongeren een verblijfsvergunning hebben, kunnen ze naar kleinschalige opvanglocaties. De dagelijkse begeleiding van jongeren wordt daar verzorgd door contractpartners van Nidos.
De organisatie benadrukt dat het goed gaat met de meeste van de alleenstaande minderjarige vreemdelingen als ze de juiste begeleiding krijgen en toekomstperspectief hebben. Het krijgen van een verblijfsvergunning en daarna mogelijk toestemming voor gezinshereniging duurt vaak alleen wel jarenlang, met langdurige procedures.
Taal- en cultuurverschillen
"Een klein deel van de minderjarige jongeren heeft extra zorg nodig. Een verschil met Nederlandse jongeren is dat er rekening moet worden gehouden met taal- en cultuurverschillen. Dat vraagt gespecialiseerde zorg die niet zomaar beschikbaar is", zegt de Nidos-woordvoerder.
Twintig groepen waar voor in totaal zo'n twintig jongeren gespecialiseerde jeugdhulp wordt aangeboden, waarbij rekening wordt gehouden met die verschillen, zou dus een grote behoefte vervullen. De jeugdbeschermers van Nidos hebben het namelijk te druk, benadrukt de organisatie tot slot. Tussen 2021 en 2024 steeg het aantal jongeren naar 10.000.