Van sanctielijst naar handelsmissie: wat minister Sjoerdsma te wachten staat in China

Toen Sjoerdsma afgelopen februari begon als minister van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking, stond hij nog op de Chinese sanctielijst. Hij werd destijds op de zwarte lijst gezet vanwege zijn kritiek op de Chinese regering en de mensenrechtenschendingen van de Oeigoeren, een onderdrukte minderheid.

Vergevingsgezind

Inmiddels is de minister echter onderweg naar Peking voor een grote handelsmissie. De vraag is hoe hij de handelsrelatie met China kan versterken in tijden van politieke hoogspanning.

"Eerlijk gezegd ben ik wel een beetje verbaasd dat de Chinezen zo vergevingsgezind zijn. Blijkbaar vindt men het belang van de relatie met Nederland op dit moment groter dan de weerstand tegen de persoon", zegt China-deskundige Fred Sengers.

'Pragmatische overwegingen'

Op 25 februari 2021 nam de Tweede Kamer een motie aan van Sjoerdsma, toen nog D66-Kamerlid. Daarin werd de Chinese behandeling van de Oeigoeren als genocide bestempeld. Nederland was toen een van de eerste Europese landen die dat deed. De Chinese regering besloot Sjoerdsma als reactie daarop op de sanctielijst te zetten.

"Als de beslissing is genomen om hem nu te laten komen, dan is dat uit pragmatische (doelgerichte, red.) overwegingen", legt Sengers uit.

Eigen agenda

De minister zal zich tijdens de handelsmissie volgens Sengers vooral moeten richten op de Nederlandse belangen, ook pragmatisch dus. "Je moet je opstellen zoals iedere andere bewindspersoon dat zou doen. Kijk goed naar je eigen agenda: wat wil je bereiken? Er zijn zaken die Nederland graag wil en zaken die China graag wil."

Een van de belangrijkste dossiers wordt volgens hem Nexperia. "Mogelijk is er tijdens de voorbereidingen al over gesproken om dit bezoek überhaupt mogelijk te maken. Het Nexperia-dossier vormt daarbij voor beide partijen een gevoelig punt."

Europees belang

Ook verwacht Sengers dat de Chinese steun aan Rusland en het oplopende handelstekort worden besproken. "Dat zijn op dit moment belangrijke onderwerpen op de Europese agenda. Hij gaat primair voor het Nederlandse belang, maar soms lopen het Europese en het Nederlandse belang gelijk op."

"Onze handelsrelatie met de Verenigde Staten is aan het veranderen, dus het is goed om de dialoog met China open te houden", zegt Sengers. Het is volgens hem dan ook zaak om China op handelsgebied te vriend te houden.

Interessante partner

Hoewel Duitsland en België grotere handelspartners zijn voor Nederland, blijft China economisch van grote betekenis. "China is de tweede economie ter wereld. Er komen veel goederen en investeringen uit China en met Schiphol en de Rotterdamse haven is Nederland een belangrijke distributiehub. Dat maakt ons voor China een interessante partner, en andersom ook."

Wel plaatst hij een kanttekening. "De handelsrelatie is op zichzelf niet slecht. Alleen zit er wel wat ruis op de lijn door een aantal dossiers en kijken we allemaal aan tegen een potentiële handelsoorlog." Volgens Sengers zorgt de handelsmissie nu al voor een stap vooruit in de onderlinge relatie.

Een goede gastheer

Tijdens de handelsmissie zullen ook de traditionele diners en toasts niet ontbreken. De Chinezen willen graag een goede gastheer zijn, zegt Sengers. "Daarom worden buitenlandse delegaties ontvangen met uitgebreide lunches en diners, waarbij mooie woorden worden gesproken over de langdurige vriendschap en samenwerking."

Traditioneel gezien vloeit er veel alcohol bij partijen die zakendoen. "Dat betekent echter niet dat iemand verplicht is veel alcohol te drinken. De verhalen dat mensen drank ongemerkt in een plantenbak laten verdwijnen, bestaan ook al heel lang. Ik maak me daar eerlijk gezegd geen zorgen over."