Problemen bij Ahold laten kwetsbaarheid voedselvoorziening zien: 'Nederlanders onderschatten dat'
De IT-problemen bij Albert Heijn, Etos en Gall & Gall zijn nog niet opgelost. Volgens retaildeskundige Paul Moers moeten we deze online storing bij moederbedrijf Ahold heel serieus nemen. "Want hier zijn grote lessen uit te trekken", waarschuwt hij.
Ahold - het moederbedrijf van Albert Heijn, Etos en Gall&Gall - kampt sinds het weekend met de IT-problemen, waardoor vooral verse producten niet worden aangeleverd en schappen leeg raken. Online een bestelling plaatsen of een eerder geplaatste bestelling ontvangen is niet mogelijk.
Gigantisch onderschatten
Volgens retaildeskundige Moers laat deze storing zien hoe belangrijk een goeie online beveiliging is. "We realiseren ons niet hoe afhankelijk we zijn geworden van techniek. Alles om ons heen heeft met techniek te maken."
Als die techniek uitvalt, dan zien we pas wat voor gigantisch probleem we hebben, zegt Moers. "Ik denk dat veel Nederlanders dat gigantisch onderschatten. Alles wordt maar normaal gevonden, maar dat is het niet", legt hij uit.
Wat als alles uitvalt?
De huidige situatie is, op z'n zachts gezegd niet fijn, maar het wordt pas echt gevaarlijk als niet één, maar álle supermarkten tegelijk stilvallen, zegt Moers: "Als dit op grote schaal gebeurt kunnen de gevolgen enorm zijn, want dan is de hele voedselvoorziening in de war."
"De omzet van supermarkten is 52 miljard, dus je moet er niet aan denken dat die niet meer functioneren. Waar zul je dan je eten vandaan moeten halen? Ik heb een moestuin maar dat is het dan ook, dus het is echt een zorgwekkende situatie."
'Probleem van nationaal belang'
De retaildeskundige wijst naar Frankrijk, waar maandag de diepvriezers van supermarkten werden gehackt en op 50 graden werden gezet. Al het eten bedierf. "Dat vind ik pas écht griezelig. Als je de koeling van -20 naar 50 graden kunt krijgen, wat is dan de volgende stap? Treinen achteruit laten rijden? Bruggen openzetten? Dit is echt een probleem van nationaal belang én onze nationale veiligheid. Hier moet veel beter over worden nagedacht."
Hij drukt iedereen op het hart de situatie niet te onderschatten. "Mensen doen er soms lacherig over, maar dit soort incidenten bewijzen hoe verstandig een noodpakket is. Of het nu gaat om een overstroming, een cyberaanval of een oorlog: in een maatschappij die zo afhankelijk is van technologie, moet je hierop voorbereid zijn."
Risico nemen
Volgens psycholoog Lennard Toma, verschilt het per persoon of zo'n storing bij Ahold leidt tot het inslaan van meer voedsel. "Dat hangt af van hoeveel risico je durft te nemen. Voor de een is dit de druppel, de ander wacht tot het erger wordt en dat is echt een persoonlijkheidstrek. Het moet je volgens hem ook echt raken om tot actie over te gaan.
"Mensen moeten pijn hebben om stap te maken, dan zijn ze geneigd te veranderen. Voor veel mensen is het een te 'ver-van-hun-bed-show'. Hoe banger mensen zijn, hoe sneller ze in zullen slaan", legt hij uit.
'Gevoelig voor gevaar'
De groep die zich niet voorbereidt, is volgens hem wel het kwetsbaarst. Daarnaast spelen de mensen om je heen en de zichtbaarheid van overheidscampagnes - zoals de raad om voedsel voor minstens 3 dagen in huis te hebben - een grote rol.
"Het is een sneeuwbaleffect", legt hij uit. "Net als bij de autogordel: die droeg vroeger niemand, maar nu vindt iedereen het logisch om het te dragen, ook als de wet zou veranderen. We zitten midden in die culturele kentering en dat is een kwestie van herhalen. Mensen volgen elkaar en zijn gevoelig voor gevaar."